पेरणारा पेरणीसाठी निघाला
13 1 त्या दिवशी येशू घरातून बाहेर निघाला आणि समुद्राच्या काठी बसला. 2 मोठे लोकसमुदाय त्याच्याभोवती जमले, म्हणून तो एका होडीत जाऊन बसला, आणि सगळा लोकसमुदाय किनाऱ्यावर उभा राहिला.
3 मग त्याने त्यांना दाखल्यांद्वारे पुष्कळ गोष्टी सांगितल्या. तो म्हणाला: “पाहा, एक पेरणारा पेरणीसाठी निघाला. 4 तो पेरीत असता काही बी वाटेवर पडले, आणि पक्षी येऊन ते खाऊन गेले. 5 काही बी थोडी माती असलेल्या खडकाळ जमिनीवर पडले, आणि जमिनीला खोली नसल्यामुळे ते लवकर उगवले; 6 पण सूर्य वर आल्यावर ती रोपे करपून गेली, आणि मूळ नसल्यामुळे ती वाळून गेली. 7 काही बी काटेझाडांत पडले, आणि काटेझाडे वाढून त्यांनी ते दाबून टाकले. 8 काही बी चांगल्या जमिनीवर पडले आणि त्यातून धान्य आले—कोठे शंभरपट, कोठे साठपट, तर कोठे तीसपट. 9 ज्याला कान आहेत तो ऐको.”
10 मग शिष्य त्याच्याजवळ येऊन त्याला विचारू लागले, “तू त्यांच्याशी दाखल्यांद्वारे का बोलतोस?”
11 त्याने उत्तर दिले, “आमच्या पित्याच्या राज्याची रहस्ये जाणण्याचे दान तुम्हाला दिले आहे; त्यांना ते दिलेले नाही. 12 ज्याच्याजवळ आहे त्याला आणखी दिले जाईल आणि त्याच्याकडे भरपूर होईल; पण ज्याच्याजवळ काही नाही त्याच्याजवळ जे आहे तेही काढून घेतले जाईल. 13 म्हणूनच मी त्यांच्याशी दाखल्यांद्वारे बोलतो: ते पाहतात पण त्यांना दिसत नाही; ते ऐकतात पण त्यांना ऐकू येत नाही किंवा समजतही नाही. 14 त्यांच्या ठायी यशयाचे भविष्यवचन पूर्ण होते: ‘तुम्ही ऐकाल आणि ऐकत राहाल, तरी तुम्हाला मुळीच समजणार नाही; तुम्ही पाहाल आणि पाहत राहाल, तरी तुम्हाला मुळीच दिसणार नाही.’ 15 कारण या लोकांचे हृदय कठीण झाले आहे; ते कानांनी क्वचितच ऐकतात, आणि त्यांनी आपले डोळे मिटले आहेत— नाहीतर त्यांनी डोळ्यांनी पाहिले असते, कानांनी ऐकले असते, हृदयाने समजून घेतले असते, आणि वळून आले असते, तर मी त्यांना बरे केले असते.’
16 पण धन्य तुमचे डोळे, कारण ते पाहतात; आणि धन्य तुमचे कान, कारण ते ऐकतात. 17 मी तुम्हाला खातरीने सांगतो: तुम्ही जे पाहता ते पाहण्याची पुष्कळ संदेष्ट्यांनी आणि नीतिमान माणसांनी उत्कट इच्छा धरली, पण त्यांना ते पाहायला मिळाले नाही; तुम्ही जे ऐकता ते ऐकण्याची इच्छा धरली, पण त्यांना ते ऐकायला मिळाले नाही.
18 तर मग, पेरणाऱ्याचा दाखला ऐका. 19 जो कोणी राज्याचे वचन ऐकतो पण ते समजून घेत नाही, त्याच्या हृदयात जे पेरले होते ते दुष्ट येऊन हिरावून नेतो. हेच वाटेवर पेरलेले बी होय. 20 खडकाळ जमिनीवर पेरलेले बी म्हणजे तो, जो वचन ऐकतो आणि लगेच आनंदाने ते स्वीकारतो; 21 पण त्याच्या ठायी मूळ नसल्यामुळे तो थोडाच काळ टिकतो; वचनामुळे संकट किंवा छळ आला की तो लवकरच अडखळून पडतो. 22 काटेझाडांत पेरलेले बी म्हणजे तो, जो वचन ऐकतो, पण या युगाची चिंता आणि धनाचा मोह ते दाबून टाकतात आणि ते निष्फळ होते. 23 पण चांगल्या जमिनीवर पेरलेले बी म्हणजे तो, जो वचन ऐकतो आणि ते समजून घेतो. तो फळ देतो—कोठे शंभरपट, कोठे साठपट, तर कोठे तीसपट जितके पेरले होते.
शेतातील गहू आणि निदण
24 त्याने त्यांना आणखी एक दाखला सांगितला: “आमच्या पित्याचे राज्य अशा एका माणसासारखे आहे, ज्याने आपल्या शेतात चांगले बी पेरले. 25 पण सगळे झोपेत असता त्याचा शत्रू आला, गव्हात निदण पेरून निघून गेला. 26 जेव्हा गहू उगवून त्याला दाणे आले, तेव्हा निदणही दिसू लागले. 27 तेव्हा त्या घरधन्याचे दास येऊन त्याला म्हणाले, ‘धनी, आपण आपल्या शेतात चांगले बी पेरले नव्हते का? मग हे निदण कोठून आले?’
28 त्याने उत्तर दिले, ‘हे एका शत्रूने केले आहे.’ दासांनी त्याला विचारले, ‘तर आम्ही जाऊन ते उपटून काढावे अशी आपली इच्छा आहे का?’
29 तो म्हणाला, ‘नाही, कारण तुम्ही निदण उपटीत असता कदाचित त्याबरोबर गहूही उपटाल. 30 कापणीपर्यंत दोन्ही एकत्र वाढू द्या. कापणीच्या वेळी मी कापणाऱ्यांना सांगेन: आधी निदण गोळा करा आणि जाळण्यासाठी त्याच्या पेंढ्या बांधा; मग गहू माझ्या कोठारात साठवा.’”
मोहरीचा दाणा वृक्ष होतो
31 त्याने त्यांना आणखी एक दाखला सांगितला: “आमच्या पित्याचे राज्य मोहरीच्या दाण्यासारखे आहे, जो एका माणसाने घेऊन आपल्या शेतात लावला. 32 तो सर्व दाण्यांत सगळ्यात लहान असला, तरी वाढल्यावर तो बागेतल्या सर्व झाडांत सगळ्यात मोठा होतो, आणि असा वृक्ष बनतो की पक्षी येऊन त्याच्या फांद्यांत घरटी करतात.”
राज्य लपवलेल्या खमिरासारखे कार्य करते
33 त्याने त्यांना आणखी एक दाखला सांगितला: “आमच्या पित्याचे राज्य खमिरासारखे आहे, जे एका स्त्रीने घेऊन सुमारे पंचवीस पौंड पिठात मिसळले, आणि शेवटी ते सगळे पीठ फुगले.”
34 येशूने या सर्व गोष्टी लोकसमुदायांना दाखल्यांद्वारे सांगितल्या; दाखल्यावाचून तो त्यांना काहीच बोलला नाही. 35 यामुळे संदेष्ट्याचे वचन पूर्ण झाले: “मी दाखल्यांनी माझे तोंड उघडीन; जगाच्या स्थापनेपासून गुप्त राहिलेल्या गोष्टी मी बोलेन.”
पिता गव्हातून निदण वेगळे करतो
36 मग तो लोकसमुदायांना सोडून घरात गेला. त्याचे शिष्य त्याच्याजवळ येऊन म्हणाले, “शेतातील निदणाचा दाखला आम्हाला समजावून सांग.”
37 त्याने उत्तर दिले, “ज्याने चांगले बी पेरले तो मनुष्याचा पुत्र आहे. 38 शेत म्हणजे जग. चांगले बी म्हणजे राज्याची मुले; निदण म्हणजे दुष्टाची मुले, 39 आणि ज्या शत्रूने ते पेरले तो सैतान आहे; कापणी म्हणजे युगाचा शेवट; आणि कापणारे म्हणजे देवदूत. 40 जसे निदण गोळा करून अग्नीत जाळले जाते, तसेच युगाच्या शेवटी होईल. 41 मनुष्याचा पुत्र आपल्या देवदूतांना पाठवील, आणि पाप घडवणारे सर्व काही व दुष्कर्म करणारे सर्वजण ते त्याच्या राज्यातून वेचून काढतील, 42 आणि त्यांना धगधगत्या भट्टीत टाकतील, जेथे रडणे व दात खाणे चालेल. 43 तेव्हा नीतिमान आपल्या पित्याच्या राज्यात सूर्यासारखे प्रकाशतील. ज्याला कान आहेत तो ऐको.
राज्य सर्वस्व देण्याइतके मोलाचे आहे
44 आमच्या पित्याचे राज्य शेतात लपवलेल्या ठेव्यासारखे आहे. एका माणसाला ती सापडली, त्याने ती पुन्हा लपवली, आणि आनंदाने जाऊन आपले सर्वस्व विकून ते शेत विकत घेतले.
45 “पुन्हा, आमच्या पित्याचे राज्य उत्तम मोत्ये शोधणाऱ्या एका व्यापाऱ्यासारखे आहे. 46 त्याला एक अनमोल मोती सापडला, तेव्हा त्याने जाऊन आपले सर्वस्व विकले आणि तो विकत घेतला.
जाळे सर्व प्रकारचे पकडते
47 पुन्हा, आमच्या पित्याचे राज्य सरोवरात टाकलेल्या जाळ्यासारखे आहे, ज्यात सर्व प्रकारचे मासे गोळा होतात. 48 ते भरल्यावर कोळ्यांनी ते किनाऱ्यावर ओढले, खाली बसले, आणि चांगले मासे टोपल्यांत गोळा केले व वाईट फेकून दिले. 49 युगाच्या शेवटी असेच होईल: देवदूत बाहेर येऊन नीतिमानांतून दुष्टांना वेगळे करतील, 50 आणि त्यांना धगधगत्या भट्टीत टाकतील, जेथे ते रडतील व दात खातील. 51 “या सर्व गोष्टी तुम्हाला समजल्या का?” त्यांनी उत्तर दिले, “होय.”
52 तो त्यांना म्हणाला, “म्हणून आमच्या पित्याच्या राज्यासाठी शिकवलेला प्रत्येक नियमशास्त्राचा शिक्षक अशा घरधन्यासारखा आहे, जो आपल्या भांडारातून नवे व जुने ठेवे बाहेर काढतो.”
येशूला त्याच्या स्वतःच्या गावी नाकारले जाते
53 येशूने हे दाखले संपवल्यावर तो तेथून पुढे निघून गेला. 54 आपल्या गावी परत आल्यावर त्याने त्यांच्या सभास्थानात शिकवले, आणि ते थक्क होऊन म्हणाले, “या माणसाला हे ज्ञान व ही सामर्थ्याची कृत्ये कोठून मिळाली? 55 हा सुताराचा मुलगा नव्हे का? याच्या आईचे नाव मरीया, आणि याकोब, योसेफ, शिमोन व यहूदा हे याचे भाऊ नव्हेत का? 56 याच्या सर्व बहिणी आपल्यामध्ये नाहीत का? मग या माणसाला हे सर्व कोठून मिळाले?”
57 आणि ते त्याच्याविषयी अडखळले. पण येशू त्यांना म्हणाला, “संदेष्ट्याला त्याच्या स्वतःच्या गावाखेरीज व स्वतःच्या घराखेरीज सर्वत्र मान असतो.”
58 आणि त्यांच्या अविश्वासामुळे त्याने तेथे पुष्कळ चमत्कार केले नाहीत.