Rimmuar ti Mangiwaras tapno Agiwaras iti Bukel
Manipud iti maysa a bangka, mangibaga ni Jesus kadagiti pagarigan maipapan iti Pagarian ti Amana nga agabbong a kas iti panangiparangda: uppat a kita ti daga, dagiti ruot a sinadyaan a pinaaduan agingga iti apit, maysa a bukel ti mustasa, naglemmeng a lebadura, ken gameng a maikari a gatangan iti amin nga adda kenka. Kalpasanna, makapungtot ti bukodna nga ili, ket bassit laeng ti nagawidan sadiay.
13 1Iti dayta nga aldaw, rimmuar ni Jesus iti balay ket nagtugaw iti igid ti baybay. 2Naurnong kenkuana dagiti dakkel a bunggoy ti tattao, isu a simrek isuna iti barko ket nagtugaw, idinto a nakatakder ti intero a bunggoy iti igid ti baybay.
3Adu a banag ti insuronana kadakuada babaen kadagiti pangngarig, a kinunana, “Kitaenyo, rimmuar ti maysa a mangiwaras tapno agiwaras iti bukel. 4Bayat nga agiwiwarasen, adda bukel a naitinnag iti igid ti dalan, ket immay dagiti billit ket kinnanda dayta. 5Adda pay bukel a naitinnag kadagiti nabato a lugar a bassit ti daga, ket dagus a timmubo gapu ta di nauneg ti daga. 6Idi simmingising ti init, napaso dagiti mula; gapu ta awan ti ramutda, nagmagada. 7Adda pay bukel a naitinnag kadagiti tinik, ket dimmakkel dagiti tinik ket linapunosda dayta. 8Adda pay bukel a naitinnag iti nasayaat a daga, ket nagbunga: adda nagbunga iti sangagasut a daras, adda innem a pulo, ken adda tallo a pulo. 9Siasinoman nga addaan kadagiti lapayag, dumngegna koma.”
10Immasideg kenkuana dagiti adalan ket damagenda, “Apay nga agsaoka kadakuada babaen kadagiti pangngarig?”
11Insungbatna, “Naited kadakayo ti mangammo kadagiti palimed ti Pagarian ni Amatayo; ngem saan a naited kadakuada. 12Ti addaan, mayaddanto pay kenkuana ket nawadwadto; ngem ti awanan, maaw-awanto pay ti adda kenkuana. 13Daytoy ti makagapuan a agsaoak kadakuada kadagiti pangngarig: agkitkitada ngem saanda a makakita; dumdumngegda ngem saanda a mangngeg wenno maawatan. 14Kadakuada, matungpal ti padto ni Isaias: ‘Dumngegkayo a dumngegkayo, ngem dikayto pulos makaawat; agkitakayo a agkita, ngem dikayto pulos makakita.’ 15Ta nagtangken ti puso daytoy nga ili; narigat a dumngegda babaen kadagiti lapayagda, ket impidda dagiti matada—ta no saan, makitada koma kadagiti matada, mangngegda kadagiti lapayagda, maawatanda iti pusoda, ket agsublida, ket pagimbagenkoda.’
16Ngem nagasat dagiti matayo, ta makitada, ken dagiti lapayagyo, ta mangngegda. 17Pudno ti ibagak kadakayo: adu a mammadto ken nalinteg a tattao ti minalagto a makakita iti makitayo, ngem saanda a nakakita; ken makangngeg iti mangngegyo, ngem saanda a nakangngeg.
18Denggenyo ngarud ti pangngarig maipapan iti mangiwaras. 19Ti tunggal maysa a dumngeg iti sao ti pagarian ket saan a makaawat iti dayta—umay ti nadangkes ket kamaten ti naimula iti pusona. Daytoy ti bukel a naimula iti igid ti dalan. 20Ti bukel a naimula kadagiti nabato a daga ket isu ti tao a dumngeg iti sao, a dagus nga awatenna buyogen ti rag-o, 21ngem gapu ta awan ti ramut iti bagina, saan a nagpaut; no dumteng ti rigat wenno panangidadanes gapu iti sao, dagus nga agtalikudda. 22Ti naimula kadagiti tinik ket dumngeg iti sao, ngem ti danag maipapan iti daytoy a siglo ken ti panangallilaw ti kinabaknang ket mangilapunos iti dayta, isu a saan nga agbunga. 23Ngem ti naimula iti nasayaat a daga ket dumngeg iti sao ket maawatanna dayta. Agbunga, sangagasut, innem a pulo, wenno tallo a pulo a daras ti naimula.”
Trigo ken Dutdot iti Talon
24Intedna kadakuada ti sabali a pangngarig: “Ti Pagarian ni Amatayo ket kasla maysa a lalaki a nangiwaras iti nasayaat a bukel iti talonna. 25Ngem bayat a nagturturog ti amin, immay ti kabusorna, inwarasna dagiti dutdot kadagiti trigo, ket pimmanaw. 26Idi timmubo ti trigo ket nagbunga, nagparang met dagiti dutdot. 27Immay dagiti adipen ti nagtaltalon ket kinunada, ‘Apo, saan kadi a nasayaat a bukel ti inwarasmo iti talonmo? Sadino ngarud ti naggapuan dagiti dutdot?’
28‘Maysa a kabusor ti nangaramid iti daytoy,’ insungbatna. ‘Kayatmo kadi ngarud a mapanakami mangisut kadagitoy?’ damag dagiti adipen kenkuana.
29‘Saan,’ kinunana, ‘ta bayat ti panangisutyo kadagiti dutdot, mabalin nga maisutyo pay ti trigo a kadua dagitoy. 30Bay-anyo a dumakkelda a dua agingga iti panagani. Iti panawen ti panagani, ibagakto kadagiti manganani: Urnongenyo nga umuna dagiti dutdot, ikalupyo iti bungon tapno puoranda; kalpasanna urnongenyo ti trigo ket ipanyo iti kamarinko.’”
Ti Bukel ti Mustasa Agbalinto a Kayo
31Intedna kadakuada ti sabali a pangngarig: “Ti Pagarian ni Amatayo ket kasla bukel ti mustasa nga innala ti maysa a lalaki ket imulana iti talonna. 32Nupay isu ti kabassitan kadagiti amin a bukel, no dimmakkelen, isu ti kadakkelan kadagiti mula iti minuyongan, maysa a kayo a pagaramidan dagiti billit iti pugotda kadagiti sangana.”
Ti Pagarian ket Agtrabaho a kas iti Nalimed a Lebadura
33Intedna kadakuada ti sabali a pangngarig: “Ti Pagarian ni Amatayo ket kasla lebadura nga innala ti maysa a babai ket inkamudengna iti agarup duapulo ket lima a libra nga arina, agingga a nagwaras iti amin a masa.”
34Imbaga ni Jesus amin dagitoy kadagiti bunggoy babaen kadagiti pangngarig; awan ti imbagana kadakuada nga awan pangngarigna.
35Daytoy ti nangtungpal iti naisao babaen ti mammadto: “Lukatekto ti ngiwatko kadagiti pangngarig; ipakitakto dagiti naglimed sipud pannakaipasdek ti lubong.”
Pagsinaen ti Ama ti Trigo manipud kadagiti Dutdot
36Kalpasanna pinanawanna dagiti bunggoy ket simrek iti balay. Immasideg kenkuana dagiti adalanna ket kinunada, “Ipalawagmo kadakami ti pangngarig maipapan kadagiti dutdot iti talon.”
37Insungbatna, “Ti nangiwaras iti nasayaat a bukel ket ti Anak ti Tao. 38Ti talon ket ti lubong. Ti nasayaat a bukel ket dagiti annak ti Pagarian; dagiti dutdot ket dagiti annak ti nadangkes. 39Ti kabusor a nangiwaras kadakuada ket ti diablo; ti panagani ket ti panungpalan ti siglo; dagiti manganani ket dagiti anghel. 40Kas iti pannakaurnong dagiti dutdot ken pannakapuor iti apuy, kasta met ti mapasamakto iti panungpalan ti siglo. 41Ibaonto ti Anak ti Tao dagiti anghelna tapno ikkatenda manipud iti pagarianna ti amin a mamagbasol ken amin a managaramid iti dakes. 42Ibellengdanto ida iti umap-apuy a pugon, a sadiay adda ti panagsangit ken panagngerngerna dagiti ngipen. 43Iti kasta, agsilnagto dagiti nalinteg a kas iti init iti pagarian ni Amada. Ti addaan kadagiti lapayag, dumngegna koma.”
Nasaysayaat ngem ti Amin ti Pagarian
44Ti Pagarian ni Amatayo ket kasla gameng a naglimed iti talon. Nasarakan dayta ti maysa a lalaki, inlimedna manen, kalpasanna sipapakpakaragsak nga inlakona amin nga adda kenkuana tapno gatangenna dayta a talon.
45“Kasta met, ti Pagarian ni Amatayo ket kasla maysa a negosiante nga agsapsapul kadagiti napintas a perlas. 46Idi nasarakanna ti maysa a perlas nga di mabayadan ti kinapateg, napan inlakona amin nga adda kenkuana ket gimmatang iti dayta.
Ti Iket a Mangala iti Amin a Kita
47Kasta met, ti Pagarian ni Amatayo ket kasla iket a naipukaw iti danaw, a mangurnong kadagiti amin a kita ti ikan. 48Idi napno, inguyod dagiti mangngalap iti ikan nga agpa-igid, nagtugawda, ket inurnongda dagiti nasayaat nga ikan kadagiti kanasta, ket inwaksida dagiti dakes. 49Kasta ti mapasamak iti panungpalan ti siglo: rummuarto dagiti anghel ket ibatida dagiti nadangkes manipud kadagiti nalinteg, 50ket ibellengdanto ida iti umap-apuy a pugon, a sadiay agsangitdanto ken agngerngerda dagiti ngipenda.”
51“Naawatanyo kadi amin dagitoy a banag?” “Wen,” insungbatda.
52Kinunana kadakuada, “Tunggal manursuro iti linteg a nasanay para iti Pagarian ni Amatayo ket kasla amo ti balay a mangiruar kadagiti baro ken daan a gameng manipud iti pagidulinanna.”
Nailaksid ni Jesus iti Ilina
53Idi nalpasen ni Jesus daytoy a pangngarig, pimmanaw isuna sadiay.
54Idi nagsubli iti ilina, insuroanna ida iti sinagogada, ket nagsiddaawda: “Sadino ti naggapuan daytoy a lalaki iti daytoy a sirib ken dagitoy a nabileg nga aramid? 55Saan kadi a daytoy ti anak ti panday? Saan kadi a ni Maria ti nagan ti inana, ken da Santiago, Jose, Simon, ken Judas dagiti kakabsatna a lallaki? 56Saan kadi nga adda kadatayo amin dagiti kabsatna a babbai? Sadino ngarud ti naggapuan daytoy a lalaki amin dagitoy?”
57Naitibkolda kenkuana. Ngem kinuna ni Jesus kadakuada, “Maraem ti mammadto iti sadinoman a lugar malaksid iti ilina ken iti bukodna a sangakabalayan.”
58Saan a nagaramid iti adu a milagro sadiay gapu iti kinaawan ti pammatida.