दानीएल 2

2 ¹ नबुखद्नेस्सराच्या कारकिर्दीच्या दुसऱ्या वर्षी त्याला स्वप्ने पडली; त्याचा आत्मा अस्वस्थ झाला आणि त्याची झोप उडाली. ² तेव्हा राजाने आपली स्वप्ने सांगण्यासाठी जादूगार, मांत्रिक, चेटके करणारे व ज्योतिषी यांना बोलावण्याची आज्ञा दिली. ते आले आणि राजासमोर उभे राहिले. ³ राजा त्यांना म्हणाला, “मला एक स्वप्न पडले आहे, आणि ते स्वप्न समजून घेण्यासाठी माझा आत्मा अस्वस्थ झाला आहे.”

⁴ तेव्हा ज्योतिष्यांनी राजाला अरामी भाषेत म्हटले, “महाराज, चिरायू असा! आपल्या सेवकांना ते स्वप्न सांगा, म्हणजे आम्ही त्याचा अर्थ उघड करू.”

⁵ राजाने ज्योतिष्यांना उत्तर दिले, “माझा निर्णय पक्का आहे: जर तुम्ही मला ते स्वप्न व त्याचा अर्थ सांगितला नाही, तर तुमचे तुकडे तुकडे केले जातील आणि तुमची घरे मातीचा ढिगारा बनवली जातील. ⁶ पण जर तुम्ही स्वप्न व त्याचा अर्थ सांगितला, तर तुम्हाला माझ्याकडून देणग्या, बक्षिसे व मोठा सन्मान मिळेल. म्हणून मला स्वप्न व त्याचा अर्थ सांगा.”

⁷ त्यांनी दुसऱ्यांदा उत्तर दिले, “महाराजांनी आपल्या सेवकांना ते स्वप्न सांगावे, म्हणजे आम्ही त्याचा अर्थ सांगू.”

⁸ राजाने उत्तर दिले, “मला नक्की माहीत आहे की तुम्ही वेळ काढू पाहत आहात, कारण माझा निर्णय पक्का आहे हे तुम्ही पाहता: ⁹ जर तुम्ही मला स्वप्न सांगितले नाही, तर तुमच्यासाठी एकच निर्णय आहे. काळ बदलेपर्यंत माझ्यापुढे खोटे व भ्रष्ट शब्द बोलण्याचे तुम्ही ठरवले आहे. म्हणून मला स्वप्न सांगा, म्हणजे तुम्ही त्याचा अर्थ उघड करू शकता हे मला कळेल.”

¹⁰ ज्योतिष्यांनी राजाला उत्तर दिले, “राजा जे मागतो ते पृथ्वीवर कोणीही करू शकत नाही. कोणत्याही महान, पराक्रमी राजाने कधीही कोणत्याही जादूगारांकडून, मांत्रिकांकडून किंवा खास्द्यांकडून अशी मागणी केली नाही. ¹¹ महाराजांची मागणी फार कठीण आहे; जे देव मर्त्य मानवांमध्ये राहत नाहीत, तेच फक्त हे राजाला उघड करू शकतात.”

¹² हे ऐकून राजा संतापला व अतिशय क्रोधित झाला आणि त्याने बाबेलच्या सर्व ज्ञानी माणसांचा नाश करण्याची आज्ञा दिली. ¹³ तेव्हा ज्ञानी माणसांना ठार मारण्याचा हुकूम निघाला, आणि त्यांनी दानीएल व त्याच्या सोबत्यांना ठार मारण्यासाठी शोधले.

¹⁴ तेव्हा राजाचा अंगरक्षकांचा सेनापती अर्योक बाबेलच्या ज्ञानी माणसांना ठार मारण्यासाठी निघाला होता; दानीएलाने त्याला बुद्धीने व विवेकाने उत्तर दिले. ¹⁵ त्याने राजाचा अधिकारी अर्योक याला विचारले, “राजाकडून एवढा कठोर हुकूम का?” तेव्हा अर्योकाने दानीएलाला ती गोष्ट समजावून सांगितली. ¹⁶ तेव्हा दानीएल आत गेला आणि राजाला अर्थ सांगता यावा म्हणून त्याने राजाकडे मुदत मागितली.

¹⁷ मग दानीएल आपल्या घरी गेला आणि त्याने आपले सोबती हनन्या, मीशाएल व अजऱ्या यांना ती गोष्ट सांगितली, ¹⁸ आणि या रहस्याविषयी स्वर्गातील आमच्या पित्याकडे दयेची याचना करण्याची त्यांना विनंती केली, म्हणजे दानीएल व त्याच्या सोबत्यांचा बाबेलच्या इतर ज्ञानी माणसांबरोबर नाश होऊ नये. ¹⁹ तेव्हा रात्रीच्या दृष्टान्तात दानीएलाला ते रहस्य उघड करण्यात आले, आणि दानीएलाने स्वर्गातील आमच्या पित्याचा धन्यवाद केला. ²⁰ दानीएल म्हणाला: “आमच्या पित्याचे नाव युगानुयुग धन्यवादित असो, कारण ज्ञान व सामर्थ्य त्याचेच आहे. ²¹ तो काळ व ऋतू बदलतो; तो राजांना काढतो व राजांना स्थापतो; तो ज्ञान्यांना ज्ञान देतो आणि समजदारांना विद्या देतो. ²² तो गहन व गुप्त गोष्टी उघड करतो; अंधारात काय आहे हे त्याला ठाऊक आहे, आणि प्रकाश त्याच्याजवळ वसतो. ²³ “हे पित्या, माझ्या पूर्वजांच्या पित्या, मी तुझे उपकार मानतो व तुझी स्तुती करतो, कारण तू मला दिले आहेस ज्ञान व सामर्थ्य, आणि आता तू कळवले आहेस मला, आम्ही तुझ्याकडे जे मागितले ते; तू कळवले आहेस आम्हांला राजाची गोष्ट.”

दानीएल उत्तर आणतो

²⁴ मग दानीएल अर्योकाकडे गेला, ज्याला राजाने बाबेलच्या ज्ञानी माणसांचा नाश करण्यासाठी नेमले होते, आणि म्हणाला, “बाबेलच्या ज्ञानी माणसांचा नाश करू नकोस. मला राजासमोर घेऊन चल, म्हणजे मी त्याला अर्थ सांगेन.”

²⁵ तेव्हा अर्योकाने घाईघाईने दानीएलाला राजासमोर आणले आणि म्हणाला, “यहूदाच्या बंदिवानांमध्ये मला एक माणूस सापडला आहे, जो राजाला अर्थ सांगू शकतो.”

²⁶ राजाने बेल्टशस्सर म्हटलेल्या दानीएलाला विचारले, “मला जे स्वप्न पडले ते व त्याचा अर्थ तू मला सांगू शकतोस काय?”

²⁷ दानीएलाने राजाला उत्तर दिले, “राजा जे रहस्य विचारतो ते कोणतेही ज्ञानी, मांत्रिक, जादूगार किंवा ज्योतिषी उघड करू शकत नाहीत. ²⁸ पण स्वर्गातील आमचा पिता रहस्ये उघड करतो, आणि पुढील दिवसांत काय घडणार आहे ते त्याने नबुखद्नेस्सर राजाला कळवले आहे. तुझे स्वप्न व अंथरुणावर पडून असताना तुझ्या मनात आलेले दृष्टान्त हे असे होते: ^a a v28 “पुढील दिवस” म्हणजे देव आपले सार्वकालिक राज्य स्थापन करण्याआधीचा इतिहासाचा शेवटचा काळ होय.

²⁹ “हे राजा, तू अंथरुणावर पडला असताना पुढे काय होईल याविषयी तुझे विचार सुरू झाले, आणि रहस्ये उघड करणाऱ्याने काय होणार आहे ते तुला दाखवले. ³⁰ पण हे रहस्य मला उघड करण्यात आले, ते मला जिवंत असलेल्या इतरांपेक्षा अधिक ज्ञान आहे म्हणून नव्हे, तर राजाला त्याचा अर्थ कळावा आणि तुला तुझ्या हृदयाचे विचार समजावेत म्हणून.

³¹ हे राजा, तू पाहत होतास, आणि तुला एक मोठी मूर्ती दिसली—प्रचंड, तेजाने झळकणारी—तुझ्यासमोर उभी होती, आणि तिचे रूप भयंकर होते. ³² त्या मूर्तीचे डोके शुद्ध सोन्याचे होते, तिची छाती व बाहू चांदीचे, तिचे पोट व मांड्या पितळेच्या, ³³ तिचे पाय लोखंडाचे, तिच्या पावलांचा काही भाग लोखंडाचा व काही भाग मातीचा होता. ³⁴ तू पाहत असता, हाताविना कापलेला एक धोंडा त्या मूर्तीच्या लोखंडी व मातीच्या पावलांवर आदळला आणि त्यांचे चूर्ण झाले. ^b b v34 मानवी हाताविना कापलेला तो धोंडा एक पर्वत बनतो जो सर्व पृथ्वी व्यापतो — हे तेच राज्य आहे जे आमचा पिता येशूद्वारे स्थापतो, जे कधीही नष्ट होणार नाही व कधीही दुसऱ्या कोणाकडे जाणार नाही. ³⁵ तेव्हा लोखंड, माती, पितळ, चांदी व सोने ही सर्व एकत्र फुटून तुकडे तुकडे झाली, आणि उन्हाळ्यातील खळ्यावरील भुसासारखी झाली. वाऱ्याने ती वाहून नेली आणि त्यांचा मागमूस राहिला नाही. पण मूर्तीवर आदळलेला तो धोंडा मात्र एक मोठा पर्वत बनून सर्व पृथ्वी व्यापून टाकली.

³⁶ “हे होते ते स्वप्न. आता आम्ही राजाला त्याचा अर्थ सांगतो. ³⁷ हे राजा, तू राजांचा राजा आहेस, ज्याला स्वर्गातील आमच्या पित्याने राज्य, अधिकार, सामर्थ्य व वैभव दिले आहे. ³⁸ जेथे कोठे मनुष्ये राहतात तेथले सर्व लोक, पशू व आकाशातील पक्षी त्याने तुझ्या हाती दिले आहेत आणि त्या सर्वांवर तुला अधिपती केले आहे. तूच ते सोन्याचे डोके आहेस.

³⁹ “तुझ्यानंतर तुझ्यापेक्षा कनिष्ठ असे दुसरे राज्य उदयास येईल; मग तिसरे, पितळेचे राज्य, जे सर्व पृथ्वीवर राज्य करील. ⁴⁰ चौथे राज्य लोखंडासारखे बळकट असेल — लोखंड सर्व काही फोडते व चूर करते — आणि जसे लोखंड या सर्वांना चिरडते, तसे ते या सर्वांना फोडून चिरडून टाकील. ⁴¹ तू पावले व बोटे पाहिलीस—काही भाग कुंभाराच्या मातीचा, काही भाग लोखंडाचा—तसे ते विभागलेले राज्य असेल; तरी त्यात लोखंडाचे काहीसे बळ असेल, जसे तू लोखंड मऊ मातीत मिसळलेले पाहिलेस. ⁴² जशी बोटे काही लोखंडाची व काही मातीची होती, तसे ते राज्य काहीसे बळकट व काहीसे ठिसूळ असेल. ⁴³ तू लोखंड मऊ मातीत मिसळलेले पाहिलेस, तसे ते लोक विवाहाने मिसळतील, पण एकत्र राहणार नाहीत, जसे लोखंड मातीत मिसळत नाही.

⁴⁴ त्या राजांच्या दिवसांत स्वर्गातील आमचा पिता एक राज्य स्थापील जे कधीही नष्ट होणार नाही, आणि ज्याचे अधिपत्य दुसऱ्या लोकांच्या हाती जाणार नाही. ते या सर्व राज्यांना चिरडून त्यांचा अंत करील, आणि ते सर्वकाळ टिकेल. ⁴⁵ त्या दृष्टान्ताचा अर्थ हा होता: मानवी हाताविना पर्वतातून कापलेला तो धोंडा लोखंड, पितळ, माती, चांदी व सोने यांचे तुकडे तुकडे करील. आमच्या महान पित्याने यापुढे काय होणार आहे ते राजाला दाखवले आहे. ते स्वप्न खात्रीचे आहे आणि त्याचा अर्थ विश्वासार्ह आहे.

आमच्या पित्यापुढे नम्र झालेला राजा

⁴⁶ तेव्हा नबुखद्नेस्सर राजा पालथा पडून दानीएलाला नमन केले, आणि त्याला अर्पण व धूप वाहण्याची आज्ञा दिली. ⁴⁷ राजा दानीएलाला म्हणाला, “खरोखर तुझा देव देवांचा देव, राजांचा प्रभु व रहस्ये उघड करणारा आहे, कारण तू हे रहस्य उघड करू शकलास.”

⁴⁸ मग राजाने दानीएलाची बढती केली, त्याला पुष्कळ मोठ्या देणग्या दिल्या, आणि त्याला बाबेलच्या संपूर्ण प्रांताचा अधिपती व त्याच्या सर्व ज्ञानी माणसांवर मुख्य कारभारी नेमले. ⁴⁹ दानीएलाने राजाला विनंती केली, तेव्हा राजाने शद्रख, मेशख व अबेद्नगो यांना बाबेल प्रांताच्या कारभारावर नेमले; दानीएल मात्र राजाच्या दरबारात राहिला.