Xotirjamlik topmagan shoh
Navuxadnazar donishmandlaridan tushning ma'nosini emas, tushning o'zini aytib berishni talab qiladi va ular aytolmagach, hammasini o'limga hukm qiladi. Doniyor muhlat so'raydi, do'stlaridan Otamizdan rahm-shafqat so'rab yolvorishlarini iltimos qiladi va qo'l tegmay kesilgan tosh parchalab tashlagan, to'rt xil metalldan yasalgan haykalni tasvirlab beradi.
2 1Navuxadnazar hukmronligining ikkinchi yilida tush koʻrdi. Uning ruhi bezovta boʻlib, uyqusi qochdi. 2Shunda shoh sehrgarlar, afsungarlar, jodugarlar va munajjimlarni chaqirishni buyurdi, toki ular uning tushini aytib bersinlar. Ular kelib, shoh oldida turishdi. 3Shoh ularga dedi: “Men tush koʻrdim, bu tushning maʼnosini bilish uchun ruhim bezovtadir.”
4Shunda munajjimlar shohga oromiy tilida dedilar: “Ey shoh, umringiz boqiy boʻlsin! Qullaringizga tushni ayting, biz uning taʼbirini aytib beramiz.”
5Shoh munajjimlarga javob berdi: “Mening qarorim qatʼiy: agar menga tushni va uning maʼnosini aytmasangiz, boʻlak-boʻlak qilinasizlar, uylaringiz vayronaga aylantiriladi. 6Ammo agar tushni va uning maʼnosini aytsangiz, mendan sovgʻalar, mukofotlar va katta izzat-ikrom olasizlar. Shuning uchun menga tushni va uning maʼnosini ayting.”
7Ular ikkinchi marta javob berishdi: “Shoh qullariga tushni aytsin, biz uning maʼnosini aytib beramiz.”
8Shoh javob berdi: “Men aniq bilaman, sizlar vaqtni choʻzmoqchisizlar, chunki qarorim qatʼiy ekanini koʻrib turibsizlar. 9Agar menga tushni aytmasangiz, sizlar uchun bitta hukm bor. Zamona oʻzgargunga qadar oldimda yolgʻon va buzuq soʻzlar aytishga til biriktirgansizlar. Shuning uchun menga tushni ayting, shunda sizlar uning taʼbirini aytib bera olishingizni bilaman.”
10Munajjimlar shohga javob berishdi: “Yer yuzida shoh soʻragan narsani bajara oladigan bironta ham odam yoʻq. Hech qanday ulugʻ va qudratli shoh biron sehrgar, afsungar yoki kaldaniydan bunday narsani talab qilmagan.
11Shohning talabi juda ogʻir; buni shohga faqat odamlar orasida yashamaydigan xudolar aytib bera oladi.”
12Buni eshitib, shoh gʻazablanib, qattiq jahli chiqdi va butun Bobil donishmandlarini qatl etishni buyurdi. 13Shunday qilib, donishmandlarni oʻldirish haqida farmon chiqdi va Doniyor bilan uning doʻstlarini oʻldirish uchun qidira boshlashdi.
14Shunda Doniyor Bobil donishmandlarini oʻldirgani chiqqan shoh soqchilarining boshligʻi Aryoxga donishmandlik va mulohaza bilan javob berdi. 15U shoh amaldori Aryoxdan soʻradi: “Nega shohdan bunday qattiq farmon chiqdi?” Shunda Aryox buni Doniyorga tushuntirib berdi. 16Shunda Doniyor shoh huzuriga kirib, taʼbirni shohga aytib berishi uchun undan muhlat soʻradi.
17Soʻngra Doniyor uyiga borib, bu ish haqida doʻstlari Xananiyo, Mishael va Azariyoga xabar berdi, 18va ulardan bu sir haqida osmondagi Otamizdan rahm-shafqat soʻrashlarini iltimos qildi, toki Doniyor va uning doʻstlari Bobilning boshqa donishmandlari bilan birga halok boʻlmasin. 19Shunda bu sir tungi vahiyda Doniyorga oshkor qilindi va Doniyor osmondagi Otamizga hamd aytdi. 20Doniyor dedi: “Otamizning nomi abadulabad muborak boʻlsin, zero donolik va qudrat Unga xosdir. 21U zamonlar va fasllarni oʻzgartiradi; U shohlarni taxtdan agʻdaradi va shohlarni taxtga oʻtqazadi; U donolarga donolik, fahm-idrok egalariga esa bilim beradi. 22U teran va yashirin narsalarni oshkor qiladi; U zulmatda nima yotganini biladi, nur esa Uning oldida maskan tutadi.
23Senga, ota-bobolarimning Xudosiga, shukronalar va hamdlar aytaman, chunki Sen menga donolik va qudrat ato etding, endi esa Sendan soʻraganimizni menga oshkor qilding; shohning ishini bizga bildirding.”
Doniyor javobni keltiradi
24Shunda Doniyor shoh Bobil donishmandlarini oʻldirish uchun tayinlagan Aryoxning oldiga borib dedi: “Bobil donishmandlarini oʻldirmang. Meni shoh huzuriga olib boring, men unga taʼbirni aytib beraman.”
25Shunda Aryox Doniyorni shoshilinch ravishda shoh huzuriga olib kelib dedi: “Yahudo surgunlari orasidan shohga taʼbirni aytib bera oladigan bir odamni topdim.”
26Shoh Beltashazzar deb atalgan Doniyordan soʻradi: “Men koʻrgan tushni va uning maʼnosini menga aytib bera olasanmi?”
27Doniyor shohga javob berdi: “Shoh soʻragan sirni hech bir donishmand, afsungar, sehrgar yoki munajjim oshkor qila olmaydi.
28Lekin sirlarni oshkor qiladigan osmondagi Otamiz bor va U oxirgi kunlarda nima roʻy berishini Navuxadnazar shohga bildirdi. Oʻrningizda yotganingizda koʻrgan tushingiz va xayolingizdagi vahiylar mana bular edi: a a v28 “Oxirgi kunlar” — bu Xudo Oʻzining abadiy Shohligini barpo qilishidan oldingi tarixning soʻnggi davriga ishoradir.
29Ey shoh, oʻrningizda yotganingizda, fikr-xayolingiz kelajakda nima boʻlishiga burildi va sirlarni oshkor qiluvchi Zot sizga nima roʻy berishini koʻrsatdi.
30Bu sir menga tirik odamlarning hammasidan koʻra koʻproq donolikka ega boʻlganim uchun emas, balki shoh uning taʼbirini bilsin va siz qalbingizdagi fikrlarni tushuning deb oshkor qilindi.
31Ey shoh, siz qarab turib, ulkan bir haykalni koʻrdingiz. Bu haykal — bahaybat va koʻzni qamashtiradigan darajada yarqiragan — oldingizda turardi, uning koʻrinishi dahshatli edi.
32Haykalning boshi sof oltindan, koʻkragi va qoʻllari kumushdan, qorni va sonlari bronzadan edi, 33boldirlari temirdan, oyoqlari qisman temirdan, qisman loydan edi.
34Siz qarab turganingizda, odam qoʻlisiz kesib olingan bir tosh haykalning temir va loydan boʻlgan oyoqlariga urilib, ularni maydalab tashladi. b b v34 Odam qoʻli bilan emas, balki kesib olingan tosh butun yer yuzini qoplaydigan togʻga aylanadi — bu Otamiz Iso orqali barpo qiladigan shohlik boʻlib, u hech qachon vayron boʻlmaydi va hech kimga oʻtmaydi.
35Shunda temir, loy, bronza, kumush va oltin — hammasi birga parcha-parcha boʻlib, yozgi xirmondagi somondek boʻlib qoldi. Shamol ularni uchirib ketdi, hech qanday iz qolmadi. Haykalga urilgan tosh esa butun yer yuzini qoplagan ulkan bir togʻga aylandi.
36Tush mana shunday edi. Endi biz shohga uning taʼbirini aytib beramiz.
37Ey shoh, siz shohlar shohisiz, osmondagi Otamiz sizga shohlik, hokimiyat, qudrat va shon-shuhrat ato etgan.
38U barcha odamlarni, dala hayvonlarini va osmon qushlarini, qayerda yashamasin, sizning qoʻlingizga topshirib, sizni ularning barchasi ustidan hukmdor qildi. Siz — oltin boshsiz.
39Sizdan keyin siznikidan pastroq boshqa bir shohlik paydo boʻladi; soʻngra butun yer yuzi ustidan hukmronlik qiladigan bronzadan boʻlgan uchinchi bir shohlik yuzaga keladi.
40Toʻrtinchi shohlik temirdek kuchli boʻladi — temir hamma narsani sindiradi va parchalaydi — va temir hamma narsani ezgani kabi, u ham bularning barchasini sindirib, ezib tashlaydi.
41Siz oyoqlar va oyoq barmoqlarini — qisman kulolning loyidan, qisman temirdan — koʻrganingizdek, bu boʻlingan bir shohlik boʻladi; shunday boʻlsa-da, unda temirning biroz kuchi boʻladi, xuddi siz temir yumshoq loy bilan aralashganini koʻrganingizdek.
42Oyoq barmoqlari qisman temirdan, qisman loydan boʻlgani kabi, shohlik ham qisman kuchli, qisman moʻrt boʻladi.
43Siz temir yumshoq loy bilan aralashganini koʻrganingizdek, xalqlar nikoh orqali aralashadi, ammo bir-biriga qovushmaydi, xuddi temir loy bilan aralashmagani kabi.
44Oʻsha shohlar kunlarida osmondagi Otamiz hech qachon vayron boʻlmaydigan va hukmronligi boshqa xalqqa qoldirilmaydigan bir shohlik barpo qiladi. U bu shohliklarning barchasini ezib, ularga barham beradi, oʻzi esa abadiy turadi.
45Vahiyning maʼnosi mana shu: togʻdan, odam qoʻlisiz kesib olingan tosh temirni, bronzani, loyni, kumushni va oltinni parcha-parcha qildi. Ulugʻ Otamiz shohga bundan keyin nima roʻy berishini koʻrsatdi. Bu tush aniq, uning taʼbiri ishonchlidir.”
Otamiz oldida boʻyin eggan shoh
46Shunda Navuxadnazar shoh yuztuban yiqilib, Doniyorga taʼzim qildi va unga qurbonlik hamda tutatqi keltirishni buyurdi.
47Shoh Doniyorga dedi: “Haqiqatan ham, sening Xudoying — xudolar Xudosi, shohlar Hukmdori va sirlarni oshkor qiluvchi Zotdir, chunki sen bu sirni oshkor qila olding.”
48Shunda shoh Doniyorni yuksak martabaga koʻtarib, unga koʻplab katta sovgʻalar berdi va uni butun Bobil viloyatining hokimi hamda uning barcha donishmandlari ustidan bosh noib qilib tayinladi. 49Doniyor shohdan iltimos qildi va shoh Shadrax, Meshax va Abednigoni Bobil viloyatining ishlari ustidan tayinladi; Doniyorning oʻzi esa shoh saroyida qoldi.