Danieli 2 FHB Father's Heart Bible™

Gĩcunjĩ 2.

2 ¹Mwaka wa keerĩ wa ũthamaki wake, Nebukadinezaru akĩroota irooto; naguo roho wake ũgĩthĩĩnĩka, naguo toro ũkĩmweherera. ²Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki agĩatha andũ a ũragũri, na arogi, na arojĩ, na arori a njata meetwo nĩguo mamwĩre irooto ciake. Nao magĩũka, makĩrũgama mbere ya mũthamaki. ³Mũthamaki akĩmeera atĩrĩ, “Nĩndarootire kĩrooto, naguo roho wakwa nĩũthĩĩnĩku nĩ kwenda kũmenya kĩrooto kĩu.”

⁴Nao arori a njata makĩĩra mũthamaki na rũthiomi rwa Kĩaramu atĩrĩ, “Wee mũthamaki, ũtũũre nginya tene! Ĩra ndungata ciaku kĩrooto kĩu, na ithuĩ nĩtũkũguũria gĩtaũro kĩakĩo.”

⁵Mũthamaki agĩcookeria arori a njata atĩrĩ, “Watho wakwa nĩmũrũmu: mwaaga kũnjĩĩra kĩrooto kĩu na gĩtaũro kĩakĩo, nĩmũgatinangĩrwo tũcunjĩ, nacio nyũmba cianyu ciunangwo ituĩke hĩba cia mahiga. ⁶No mũngĩnjĩĩra kĩrooto kĩu na gĩtaũro kĩakĩo, nĩmũkũheeo iheo, na irĩhi, na gĩtĩĩo kĩnene kuuma kũrĩ niĩ. Nĩ ũndũ ũcio njĩĩrai kĩrooto kĩu na gĩtaũro kĩakĩo.”

⁷Nao magĩcookia hĩndĩ ya keerĩ atĩrĩ, “Mũthamaki nĩeere ndungata ciake kĩrooto kĩu, na ithuĩ nĩtũkũheana gĩtaũro kĩakĩo.”

⁸Mũthamaki agĩcookia atĩrĩ, “Nĩnjũũĩ na ma atĩ nĩmũrageria kwĩyongerera ihinda, tondũ nĩmuonete atĩ watho wakwa nĩmũrũmu: ⁹Mwaaga kũnjĩĩra kĩrooto kĩu, gũtirĩ ũtuĩro ũngĩ tiga o ũmwe harĩ inyuĩ. Nĩmwĩtĩkanĩirie kwaria ciugo cia maheeni na cia ũũru mbere yakwa nginya mahinda magarũrũke. Nĩ ũndũ ũcio njĩĩrai kĩrooto kĩu, na niĩ nĩngũmenya atĩ no mũhote kũguũria gĩtaũro kĩakĩo.”

¹⁰Nao arori a njata magĩcookeria mũthamaki atĩrĩ, “Gũtirĩ mũndũ gũkũ thĩ ũngĩhota gwĩka ũrĩa mũthamaki arooria. Gũtirĩ mũthamaki mũnene kana ũrĩ hinya wanaaria ũndũ ta ũcio kũrĩ mũragũri o wothe, kana mũrogi, kana Mũkalidei.

¹¹Ũrĩa mũthamaki arooria nĩkũritũ mũno; no ngai cioiki, iria itatũũranagia na andũ, no cihote kũguũrĩria mũthamaki ũndũ ũcio.”

¹²Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki akĩrakara, na akĩĩyũrwo nĩ marakara maingĩ, agĩatha andũ oothe oogĩ a Babuloni maniinwo. ¹³Nĩ ũndũ ũcio watho ũkiumĩra atĩ oogĩ mooragwo, nao magĩcaria Danieli na arĩa maarĩ nake nĩguo mooragwo.

¹⁴Hĩndĩ ĩyo Danieli agĩcookeria Arioko, mũnene wa arangĩri a mũthamaki, na ũũgĩ na ũbaarĩrĩri; Arioko nĩoimagarĩte akoorage oogĩ a Babuloni. ¹⁵Akĩũria Arioko, mũnene ũcio wa mũthamaki, atĩrĩ, “Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũtũmĩte mũthamaki arute watho mũritũ ũguo?” Nake Arioko akĩmũtaarĩria ũhoro ũcio Danieli. ¹⁶Nĩ ũndũ ũcio Danieli agĩtoonya, akĩhooya mũthamaki amũhe ihinda, nĩguo aguũrĩrie mũthamaki gĩtaũro kĩu.

¹⁷Hĩndĩ ĩyo Danieli agĩthiĩ mũciĩ, akĩĩra arĩa maarĩ nake, Hanania, na Mishaeli, na Azaria, ũhoro ũcio, ¹⁸akĩmeera mahooe tha kuuma kũrĩ Ithe witũ ũrĩ igũrũ nĩ ũndũ wa hitho ĩyo, nĩguo Danieli na arĩa maarĩ nake matikaaniinwo hamwe na oogĩ arĩa angĩ a Babuloni. ¹⁹Hĩndĩ ĩyo hitho ĩyo ĩkĩguũrĩrio Danieli na kĩoneki kĩa ũtukũ, nake Danieli akĩgooca Ithe witũ ũrĩ igũrũ. ²⁰Danieli akiuga atĩrĩ: “Rĩĩtwa rĩa Ithe witũ nĩrĩgoocwo tene na tene, nĩgũkorwo ũũgĩ na hinya nĩ ciake. ²¹Nĩwe ũgarũraga mahinda na imera; nĩwe ũrutaga athamaki, na akahaanda athamaki angĩ; nĩwe ũheaga oogĩ ũũgĩ, na akahe arĩa marĩ na ũtaũku ũmenyo. ²²Nĩwe ũguũragia maũndũ marĩa mariku na marĩa mahithe; nĩooĩ kĩrĩa kĩrĩ nduumeinĩ, naguo ũtheri ũtũũranagia nake.

²³Kũrĩ wee, Ngai wa maithe makwa, nĩndakũcookeria ngaatho na ngũkũgooca, nĩgũkorwo nĩũũheete ũũgĩ na hinya, na rĩu nĩũũmenyithĩtie ũrĩa twakũhooire; nĩũtũmenyithĩtie ũhoro wa mũthamaki.”

Danieli Areeta Ũcookia

²⁴Nĩ ũndũ ũcio Danieli agĩthiĩ kũrĩ Arioko, ũrĩa mũthamaki aathuurĩte nĩguo aniine oogĩ a Babuloni, akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũkaaniine oogĩ a Babuloni. Ndwaara kũrĩ mũthamaki, na niĩ nĩngũmũhe gĩtaũro kĩu.”

²⁵Hĩndĩ ĩyo Arioko akĩrehe Danieli mbere ya mũthamaki na ihenya, akiuga atĩrĩ, “Thĩinĩ wa andũ arĩa maatahĩtwo kuuma Juda nĩnyonete mũndũ ũngĩhota kwĩra mũthamaki gĩtaũro kĩu.”

²⁶Mũthamaki akĩũria Danieli, ũrĩa weetagwo Beliteshazaru, atĩrĩ, “Wee no ũhote kũnjĩĩra kĩrooto kĩrĩa ndonire na ũrĩa gĩtaũrĩkaga?”

²⁷Danieli agĩcookeria mũthamaki atĩrĩ, “Gũtirĩ oogĩ, kana arogi, kana aragũri, kana arori a njata, mangĩhota kũguũria hitho ĩyo mũthamaki arooria.

²⁸No Ithe witũ ũrĩ igũrũ nĩwe ũguũragia hitho, na nĩamenyithĩtie mũthamaki Nebukadinezaru maũndũ marĩa mageekĩka matukũ ma kũrigĩrĩria. Kĩrooto gĩaku na cioneki iria warĩ nacio thĩinĩ wa meeciria maku rĩrĩa wakomete ũrĩrĩinĩ waku nĩ ici: ^a a v28 “Matukũ ma kũrigĩrĩria” nĩrĩo ihinda rĩa mũthia rĩa maũndũ mbere ya Ngai kũhaanda ũthamaki wake wa tene na tene.

²⁹“Rĩrĩa wakomete ũrĩrĩinĩ waku, wee mũthamaki, meeciria maku magĩcookerera maũndũ marĩa magooka thuutha, nake ũrĩa ũguũragia hitho agĩgũkĩonia ũrĩa gũgeekĩka.

³⁰No hitho ĩno ndĩĩguũrĩirio ti tondũ ndĩ na ũũgĩ mũingĩ gũkĩra andũ arĩa angĩ oothe arĩ muoyo, no nĩgeetha mũthamaki amenye gĩtaũro kĩakĩo, na wee ũtaũkĩrwo nĩ meeciria ma ngoro yaku.

³¹“Wee mũthamaki, nĩwarorire, ũkĩona mũhianano mũnene. Mũhianano ũcio, mũnene mũno na ũkĩhenagia na ũkengi, warũgamĩte mbere yaku, naguo mũhianĩre waguo warĩ wa kũmakania.

³²Mũtwe wa mũhianano ũcio warĩ wa thahabu therie, nakĩo gĩthũri kĩaguo na moko maguo ciarĩ cia betha, nayo nda yaguo na ciero ciarĩ cia gĩcango, ³³namo magũrũ maguo marĩ ma kĩgera, namo makinya maguo marĩ ma kĩgera gĩcunjĩ, na rĩũmba gĩcunjĩ.

³⁴Rĩrĩa warorete, ihiga rĩgĩtinio hatarĩ moko marĩatinirie, rĩkĩringa makinya macio ma kĩgera na rĩũmba, rĩkĩmahehenja. ^b b v34 Ihiga rĩrĩa rĩatinirio rĩtaarutĩtwo na guoko kwa mũndũ nĩrĩtuĩkaga kĩrĩma kĩrĩa kĩiyũragia thĩ yothe — nĩguo ũthamaki ũrĩa Ithe witũ ahaandaga na njĩra ya Jesũ, ũrĩa ũtakaaniinwo o na rĩ, na ũtakaaneherera mũndũ ũngĩ o na rĩ.

³⁵Hĩndĩ ĩyo kĩgera, na rĩũmba, na gĩcango, na betha, na thahabu, ciothe ikĩunangĩka hamwe tũcunjĩ, igĩtuĩka ta mũũngũ wa kĩhuhĩro hĩndĩ ya riũa. Rũhuho rũgĩcitwara, gũtigĩtigara kĩndũ. No ihiga rĩrĩa rĩaringĩte mũhianano ũcio rĩgĩtuĩka kĩrĩma kĩnene kĩraiyũra thĩ yothe.

³⁶“Gĩkĩ nĩkĩo kĩarĩ kĩrooto. Rĩu nĩtũkwĩra mũthamaki gĩtaũro kĩakĩo.

³⁷Wee mũthamaki, nĩwe mũthamaki wa athamaki, ũrĩa Ithe witũ ũrĩ igũrũ aaheete ũthamaki, na ũhoti, na hinya, na riiri.

³⁸Nĩaigĩte guokoinĩ gwaku andũ oothe, na nyamũ cia werũ, na nyoni cia rĩera, kũrĩa guothe itũũraga, agĩgũtua mwathi wacio ciothe. Wee nĩwe mũtwe ũcio wa thahabu.

³⁹“Thuutha waku nĩgũkaarahũka ũthamaki ũngĩ, mũnini gũkĩra waku; naguo gũcooke ũthamaki wa gatatũ, wa gĩcango, ũrĩa ũgaathana thĩ yothe.

⁴⁰Naguo ũthamaki wa kaana ũkaagĩa na hinya ta kĩgera—nĩgũkorwo kĩgera nĩkiunangaga na gĩkahehenja indo ciothe—na o ta ũrĩa kĩgera kĩhehenjaga indo ciothe ici, noguo ũkaaciunanga na ũcihehenje.

⁴¹O ta ũrĩa wonire makinya na ciara—gĩcunjĩ rĩũmba rĩa mũũmbi, gĩcunjĩ kĩgera—ũgaatuĩka ũthamaki mũgayũkanu; no ũkaagĩa na hinya mũnini wa kĩgera, o ta ũrĩa wonire kĩgera gĩtukanĩtio na rĩũmba rĩhũthũ.

⁴²O ta ũrĩa ciara ciarĩ cia kĩgera gĩcunjĩ na rĩũmba gĩcunjĩ, noguo ũthamaki ũcio ũgaakorwo ũrĩ na hinya gĩcunjĩ na ũrĩ mũhũthũ gĩcunjĩ.

⁴³O ta ũrĩa wonire kĩgera gĩtukanĩtio na rĩũmba rĩhũthũ, andũ nĩmagaatukana na njĩra ya ũhiki no matikaanyiitana, o ta ũrĩa kĩgera gĩtatukanaga na rĩũmba.

⁴⁴“Matukũinĩ ma athamaki acio Ithe witũ ũrĩ igũrũ nĩakaahaanda ũthamaki ũrĩa ũtakaaniinwo o na rĩ, naguo wathani waguo ndũgaatigĩrwo rũrĩrĩ rũngĩ. Nĩũkaahehenja mothamaki macio mothe na ũmaniine, naguo ũtũũre nginya tene.

⁴⁵Ũũ nĩguo kĩoneki kĩu kĩoonanagia: ihiga rĩrĩa rĩatinirio kuuma kĩrĩma rĩtaarutĩtwo na moko ma mũndũ, rĩkiunanga kĩgera, na gĩcango, na rĩũmba, na betha, na thahabu tũcunjĩ. Ithe witũ ũrĩa mũnene nĩonetie mũthamaki maũndũ marĩa makeekĩka thuutha wa maya. Kĩrooto kĩu nĩ kĩa ma, naguo gĩtaũro kĩakĩo nĩ kĩa kwĩhokeka.”

Mũthamaki Enyiihio mbere ya Ithe witũ

⁴⁶Hĩndĩ ĩyo mũthamaki Nebukadinezaru akĩgũa agĩturumithia ũthiũ thĩ, akĩinamĩrĩra Danieli, na agĩatha aheo igongona na ũbumba.

⁴⁷Mũthamaki akĩĩra Danieli atĩrĩ, “Ti-itherũ Ngai waku nĩwe Ngai wa ngai ciothe, na Mwathani wa athamaki, na mũguũria wa hitho, kuona atĩ nĩwahotire kũguũria hitho ĩno.”

⁴⁸Hĩndĩ ĩyo mũthamaki agĩtũgĩria Danieli gĩtĩĩoinĩ kĩnene, akĩmũhe iheo nyingĩ na nene, na akĩmũtua mwathi wa bũrũri wothe wa Babuloni, na mũnene wa anene oothe a oogĩ aakuo. ⁴⁹Danieli akĩhooya mũthamaki, nake mũthamaki agĩtua Shadaraka, na Meshaki, na Abedinego aroreri a maũndũ ma bũrũri wa Babuloni; nake Danieli agĩtigara kũrĩ mũthamaki nyũmbainĩ ya ũthamaki.