Nagtudlo si Jesus sa Bukid
Jesus milingkod sa usa ka bukid ug mitawag nga bulahan ang mga nagbangotan, ang mga maaghup ug ang mga gilutos, unya giduso ang mga sugo ngadto sa sulod: lapas sa pagpatay ngadto sa kasuko, lapas sa pagpanapaw ngadto sa pagtan-aw, lapas sa mga panumpa ngadto sa yanong pagsulti. Ang paghigugma sa mga kaaway mao ang makapahisama sa mga anak sa ilang Amahan.
5 1Sa pagkakita sa mga panon sa katawhan, mitungas si Jesus sa bukid; ug sa paglingkod niya, miduol kaniya ang iyang mga tinun-an. 2Ug mibuka siya sa iyang baba ug misugod sa pagtudlo kanila, nga nag-ingon: a a v2 Sa tibuok Wali sa Bukid, gidani ni Jesus ang iyang mga sumusunod ngadto sa samang kasuod sa Amahan nga iya mismong nasinati, nga balik-balik nga naghisgot sa “inyong Amahan nga anaa sa langit.”
3“Bulahan ang mga kabos sa espiritu, kay ila ang gingharian sa atong Amahan. 4Bulahan ang mga nagbangotan, kay sila pagalipayon. 5Bulahan ang mga maaghop, kay sila magapanunod sa yuta. 6Bulahan ang mga gigutom ug giuhaw sa pagkamatarong, kay sila pagabusgon. 7Bulahan ang mga maluloy-on, kay sila kaloy-an. 8Bulahan ang mga putli ug kasingkasing, kay sila makakita sa atong Amahan. 9Bulahan ang mga nagapatunghag kalinaw, kay sila pagatawgon nga mga anak sa atong Amahan. 10Bulahan ang mga ginalutos tungod sa pagkamatarong, kay ila ang gingharian sa atong Amahan.
11“Bulahan kamo kon tungod kanako tamayon kamo sa mga tawo, lutoson, ug butangbutangan sa tanang matang sa daotan batok kaninyo. 12Paglipay ug pagmaya, kay dako ang inyong ganti sa langit, kay sa samang paagi gilutos nila ang mga propeta nga nauna kaninyo.
Kamo ang Asin ug ang Kahayag
13“Kamo ang asin sa yuta. Apan kon ang asin mawad-an sa iyang lami, unsaon pa man kini pagpaasin pag-usab? Wala na kini kapuslanan gawas nga ilabay ug tunobtunoban sa mga tawo.
14“Kamo ang kahayag sa kalibotan. Ang usa ka siyudad nga nahimutang sa ibabaw sa bungtod dili matago. 15Walay tawo nga magdagkot ug suga ug unya ibutang kini ilalom sa bakat, kondili ibutang kini sa tungtonganan aron mahayagan ang tanan nga anaa sa balay. 16Sa samang paagi, pasigaa ang inyong kahayag atubangan sa mga tawo, aron makita nila ang inyong maayong mga buhat ug himayaon ang inyong Amahan nga anaa sa langit.
Gituman sa Anak ang Balaod
17“Ayaw kamo paghunahuna nga mianhi ako aron sa pagwagtang sa Balaod o sa mga Propeta—wala ako moanhi aron sa pagwagtang kanila, kondili aron sa pagtuman kanila. 18Kay sa pagkatinuod magaingon ako kaninyo: hangtod nga mahanaw ang langit ug ang yuta, walay usa ka letra, walay usa ka badlis, nga mahanaw gikan sa Balaod hangtod nga matuman ang tanan. 19Busa si bisan kinsa nga molapas sa usa niining labing gagmay nga mga sugo ug motudlo sa uban sa samang butang pagatawgon nga labing gamay sa gingharian sa atong Amahan; apan si bisan kinsa nga motuman ug motudlo niini pagatawgon nga bantogan sa gingharian sa atong Amahan. 20Kay magaingon ako kaninyo, gawas kon ang inyong pagkamatarong molabaw pa kay sa mga escriba ug sa mga Pariseo, dili gayod kamo makasulod sa gingharian sa atong Amahan.
Pakig-uli Una sa Imong Igsoon
21“Nadungog ninyo nga giingon ngadto sa mga tawo kaniadto, ‘Ayaw pagpatay; si bisan kinsa nga mopatay mahiagom sa hukom.’ 22Apan magaingon ako kaninyo: si bisan kinsa nga masuko sa iyang igsoon mahiagom sa hukom. Si bisan kinsa nga motamay sa iyang igsoon mahiagom sa konseho, ug si bisan kinsa nga moingon, ‘Buangbuang ka!’ mahiagom sa nagadilaab nga impiyerno.
23“Busa kon ikaw naghalad sa imong gasa diha sa halaran ug imong mahinumdoman didto nga ang imong igsoon adunay gikasilag batok kanimo, 24biyai didto ang imong gasa sa atubangan sa halaran, lakaw ug pakig-uli una sa imong igsoon, ug unya balik ug ihalad ang imong gasa. 25Pakig-uli dayon sa imong kaaway nga nagsumbong batok kanimo samtang anaa pa kamo sa dalan, kay basin itugyan ka niya ngadto sa maghuhukom, ug ang maghuhukom motugyan kanimo ngadto sa opisyal, ug ikaw ibanlod sa bilanggoan. 26Sa pagkatinuod magaingon ako kanimo, dili ka gayod makagawas hangtod nga imong mabayran ang kataposang sentimo.
Ang Kaputli Magsugod sa Kasingkasing
27“Nadungog ninyo nga giingon, ‘Ayaw panapaw.’ 28Apan magaingon ako kaninyo: si bisan kinsa nga motan-aw sa usa ka babaye uban ang kaibog nakapanapaw na kaniya diha sa iyang kasingkasing. 29Kon ang imong tuong mata maoy makapahisukamod kanimo, lugita kini ug ilabay—mas maayo pa nga mawad-an ka sa usa ka bahin sa imong lawas kay sa itambog sa impiyerno ang tibuok mong lawas. 30Kon ang imong tuong kamot maoy makapasala kanimo, putla kini ug ilabay. Mas maayo pa nga mawad-an ka sa usa ka bahin nimo kay sa moadto sa impiyerno ang tibuok mong lawas.
31“Giingon usab, ‘Si bisan kinsa nga mobulag sa iyang asawa kinahanglan mohatag kaniya ug kasulatan sa panagbulag.’ 32Magaingon ako kaninyo: si bisan kinsa nga mobulag sa iyang asawa, gawas lamang sa sala sa pakighilawas, maoy hinungdan nga mahimo siyang biktima sa pagpanapaw; ug si bisan kinsa nga mangasawa sa babayeng binulagan nakapanapaw.
Himoa nga Oo ang Imong Oo
33“Usab, nadungog ninyo nga giingon ngadto sa mga karaan: ‘Ayaw paglapas sa imong panumpa—tumana kini ngadto sa atong Amahan.’ 34Apan magaingon ako kaninyo, ayaw gayod kamo pagpanumpa: bisan pa sa langit, kay kini mao ang trono sa atong Amahan, 35bisan pa sa yuta, kay kini mao ang tungtonganan sa iyang mga tiil, bisan pa sa Jerusalem, kay kini mao ang siyudad sa bantogang Hari. 36Ug ayaw pagpanumpa pinaagi sa imong ulo, kay dili ka makahimo sa bisan usa ka buhok nga maputi o maitom. 37Himoa nga ang inyong ‘Oo’ mahimong ‘Oo,’ ug ang inyong ‘Dili,’ ‘Dili’; ang bisan unsa nga labaw niini gikan sa daotan.
Labaw Pa sa Mata alang sa Mata
38“Nadungog ninyo nga giingon, ‘Mata alang sa mata ug ngipon alang sa ngipon.’ 39Apan magaingon ako kaninyo: ayaw pagsukol sa tawong daotan. Kon adunay mosagpa sa imong tuong aping, itiya usab kaniya ang pikas. 40Kon adunay buot mokiha kanimo ug mokuha sa imong pang-ilalom nga bisti, ihatag usab kaniya ang imong kupo. 41Ug kon adunay mopugos kanimo sa paglakaw ug usa ka milya, ubani siya ug duha. 42Hatagi si bisan kinsa nga mangayo kanimo, ug ayaw talikdi si bisan kinsa nga buot manghulam kanimo.
Higugmaa ang Inyong mga Kaaway Sama Kaniya
43“Nadungog ninyo nga giingon, ‘Higugmaon mo ang imong silingan ug dumtan mo ang imong kaaway.’ 44Apan magaingon ako kaninyo, higugmaa ang inyong mga kaaway ug pag-ampo alang sa mga nagalutos kaninyo, 45aron kamo mahimong mga anak sa inyong Amahan nga anaa sa langit, kay iyang gipasubang ang iyang adlaw sa mga daotan ug sa mga maayo ug gipaulan niya sa mga matarong ug sa mga dili matarong. 46Kon higugmaon lamang ninyo ang mga nahigugma kaninyo, unsa man nga ganti kana? Dili ba bisan ang mga maniningil ug buhis nagabuhat man sa samang butang? 47Kon abiabihon lamang ninyo ang inyong mga igsoon, unsa may inyong gibuhat nga labaw kay sa uban? Dili ba bisan ang mga Hentil nagabuhat man niana? 48Busa magmahingpit kamo, maingon nga hingpit ang inyong langitnong Amahan.”