Iso togʻda taʼlim beradi
Iso togʻda oʻtirib, motam tutuvchilarni, yuvoshlarni va quvgʻin qilinganlarni baxtli deb ataydi, soʻng amrlarni ichkariga yoʻnaltiradi: qotillikdan gʻazabga, zinodan nigohga, qasamdan oddiy soʻzga. Dushmanlarni sevish farzandlarni Otalariga oʻxshatadi.
5 1Iso olomonni koʻrib, togʻga chiqdi; oʻtirgach, shogirdlari Uning oldiga kelishdi. 2U ogʻiz ochib, ularga shunday taʼlim bera boshladi: a a v2 Togʻdagi Vaʼz davomida Iso Oʻz izdoshlarini Oʻzi bilgan — Ota bilan boʻlgan ayni yaqinlikka tortadi va qayta-qayta “osmondagi Otangiz” haqida gapiradi.
3“Ruhan kambagʻal boʻlganlar baxtlidir, chunki Otamizning Shohligi ularnikidir. 4Motam tutganlar baxtlidir, chunki ular taskin topadilar. 5Muloyimlar baxtlidir, chunki ular yerga vorislik qiladilar. 6Solihlikka och va tashna boʻlganlar baxtlidir, chunki ular toʻydiriladilar. 7Rahmdillar baxtlidir, chunki ular rahm-shafqat topadilar. 8Qalbi poklar baxtlidir, chunki ular Otamizni koʻradilar. 9Tinchlik oʻrnatuvchilar baxtlidir, chunki ular Otamizning farzandlari deb ataladilar. 10Solihlik yoʻlida quvgʻin qilinganlar baxtlidir, chunki Otamizning Shohligi ularnikidir.
11“Men tufayli odamlar sizlarni haqorat qilsa, quvgʻin qilsa va sizlarga qarshi har turli yomonlikni yolgʻondan aytsa, sizlar baxtlisizlar. 12Quvoninglar va shodlaninglar, chunki osmonda mukofotingiz buyukdir; zero sizlardan oldingi paygʻambarlarni ham xuddi shunday quvgʻin qilishgan.
Sizlar tuz va nursizlar
13“Sizlar yer yuzining tuzisiz. Ammo tuz oʻz taʼmini yoʻqotsa, uni qanday qilib yana shoʻr qilish mumkin? U endi tashqariga uloqtirilib, odamlar oyogʻi ostida toptalishdan boshqa hech narsaga yaramaydi.
14“Sizlar dunyoning nurisiz. Togʻ ustiga qurilgan shahar yashirin qola olmaydi. 15Hech kim chiroqni yoqib, uni savat tagiga qoʻymaydi, balki shamdonga qoʻyadi, toki u uydagilarning hammasini yoritsin. 16Shu kabi, nuringiz odamlar oldida porlasin, toki ular ezgu ishlaringizni koʻrib, osmondagi Otangizni ulugʻlasinlar.
Oʻgʻil Tavrotni bajo keltiradi
17“Men Tavrot yoki Paygʻambarlar bitiklarini bekor qilgani kelgan, deb oʻylamanglar. Men ularni bekor qilgani emas, balki bajo keltirgani keldim. 18Sizlarga chinini aytay: osmonu yer oʻtib ketmaguncha, hamma narsa amalga oshmaguncha, Tavrotdan birgina harf ham, birgina nuqta ham yoʻqolmaydi. 19Shunday ekan, kim bu eng kichik amrlardan birini buzsa va boshqalarni ham shunga oʻrgatsa, Otamizning Shohligida eng kichik deb ataladi; ammo kim ularga amal qilib, oʻrgatsa, Otamizning Shohligida buyuk deb ataladi. 20Sizlarga shuni aytamanki, agar solihligingiz din ulamolari va farziylarnikidan ortiq boʻlmasa, Otamizning Shohligiga aslo kira olmaysizlar.
Avval birodaring bilan yarash
21“Qadimgilarga: «Qotillik qilma; kim qotillik qilsa, hukmga tortiladi», deyilganini eshitgansizlar.” 22Men esa sizlarga aytaman: kim oʻz birodaridan gʻazablansa, hukmga tortilish xavfida qoladi. Kim birodarini haqorat qilsa, oliy kengashga tortilish xavfida qoladi; kim “Ahmoq!” desa, olovli doʻzaxga tushish xavfida qoladi.
23“Shuning uchun, qurbongohda hadyangizni keltirayotganingizda, birodaringizning sizlardan koʻngli qolganini oʻsha yerda eslasangiz, 24hadyangizni oʻsha yerda, qurbongoh oldida qoldiring-da, avval borib birodaringiz bilan yarashing, keyin kelib hadyangizni keltiring. 25Sizlarni ayblovchi bilan, hali u bilan yoʻldaligingizda tezda yarashing, aks holda u sizlarni sudyaga, sudya esa mirshabga topshiradi va sizlar zindonga tashlanishingiz mumkin. 26Sizlarga chinini aytay, soʻnggi chaqangizni toʻlamaguningizcha, u yerdan aslo chiqmaysizlar.
Poklik qalbdan boshlanadi
27“«Zino qilma», deb aytilganini eshitgansizlar.” 28Men esa sizlarga aytaman: ayolga shahvat bilan qaragan har bir kishi allaqachon oʻz qalbida u bilan zino qilgan boʻladi. 29Agar oʻng koʻzingiz sizni gunohga boshlasa, uni oʻyib tashlang; butun tanangiz doʻzaxga tashlanganidan koʻra, aʼzolaringizdan birini yoʻqotganingiz yaxshiroqdir. 30Agar oʻng qoʻlingiz sizni gunohga boshlasa, uni kesib tashlang. Butun tanangiz doʻzaxga ketganidan koʻra, aʼzolaringizdan birini yoʻqotganingiz yaxshiroqdir.
31“Yana: «Kim xotinini taloq qilsa, unga taloq xatini bersin», deyilgan.” 32Men esa sizlarga aytaman: kim xotinini — zino sababidan boshqa holatda — taloq qilsa, uni zino qurboniga aylantiradi; va kim taloq qilingan ayolga uylansa, zino qilgan boʻladi.
“Ha”ngiz “ha” boʻlsin
33“Yana, qadimgilarga: «Qasamingni buzma, uni Otamizga bajo keltir», deyilganini eshitgansizlar.” 34Men esa sizlarga aytaman: aslo qasam ichmanglar — na osmon bilan, chunki u Otamizning taxtidir, 35na yer bilan, chunki u Uning oyoqlari ostidagi kursidir, na Quddus bilan, chunki u buyuk Shohning shahridir. 36Boshingiz bilan ham qasam ichmanglar, chunki birgina tola sochni oq yoki qora qila olmaysizlar. 37“Ha”ngiz “ha” boʻlsin, “Yoʻq”ingiz “yoʻq” boʻlsin; bundan ortigʻi yovuzdan keladi.
“Koʻzga koʻz”dan oshib keting
38“«Koʻzga koʻz, tishga tish», deyilganini eshitgansizlar.” 39Men esa sizlarga aytaman: yovuz odamga qarshilik koʻrsatmanglar. Kimdir oʻng yuzingizga ursa, unga ikkinchi yuzingizni ham tuting. 40Kimdir sizni sudga berib, koʻylagingizni olmoqchi boʻlsa, unga choponingizni ham bering. 41Kimdir sizni bir chaqirim yurishga majbur qilsa, u bilan ikki chaqirim yuring. 42Sizdan soʻragan har kimga bering va sizdan qarz olmoqchi boʻlgandan yuz oʻgirmang.
Dushmanlaringizni U kabi seving
43“«Qoʻshningni sev va dushmaningdan nafratlan», deyilganini eshitgansizlar. 44Men esa sizlarga aytaman: dushmanlaringizni seving va sizlarni quvgʻin qilganlar uchun ibodat qiling, 45toki osmondagi Otangizning farzandlari boʻlinglar, chunki U Oʻz quyoshini yomonlar uchun ham, yaxshilar uchun ham chiqaradi va solihlar uchun ham, solih boʻlmaganlar uchun ham yomgʻir yogʻdiradi. 46Agar sizlarni sevganlarni sevsangiz, bu qanday mukofot boʻladi? Soliqchilar ham xuddi shunday qilishmaydimi? 47Agar faqat birodarlaringiz bilangina salomlashsangiz, boshqalardan ortiq nima qilgan boʻlasiz? Butparastlar ham shunday qilishmaydimi? 48Shunday ekan, osmondagi Otangiz benuqson boʻlgani kabi, sizlar ham benuqson boʻlinglar.”