मत्तय 5

5 ¹ गर्दी पाहून येशू डोंगरावर चढला; आणि तो खाली बसल्यावर त्याचे शिष्य त्याच्याकडे आले. ² मग त्याने आपले मुख उघडून त्यांना शिकवण्यास सुरुवात केली; तो म्हणाला: ^a a v2 डोंगरावरील संपूर्ण प्रवचनात, येशू आपल्या अनुयायांना त्याच जवळिकीत आणतो जी त्याला स्वतः पित्यासोबत आहे, आणि पुन्हा पुन्हा “स्वर्गातील तुमचा पिता” असे बोलतो.

³ “जे आत्म्याने दीन आहेत ते धन्य, कारण आमच्या पित्याचे राज्य त्यांचे आहे. ⁴ जे शोक करतात ते धन्य, कारण त्यांचे सांत्वन होईल. ⁵ जे नम्र आहेत ते धन्य, कारण त्यांना पृथ्वीचे वतन मिळेल. ⁶ जे नीतिमत्तेसाठी भुकेले व तहानलेले आहेत ते धन्य, कारण ते तृप्त होतील. ⁷ जे दयाळू आहेत ते धन्य, कारण त्यांच्यावर दया केली जाईल. ⁸ जे अंतःकरणाने शुद्ध आहेत ते धन्य, कारण ते आमच्या पित्याला पाहतील. ⁹ जे शांती करणारे आहेत ते धन्य, कारण त्यांना आमच्या पित्याची मुले म्हणतील. ¹⁰ नीतिमत्तेसाठी ज्यांचा छळ होतो ते धन्य, कारण आमच्या पित्याचे राज्य त्यांचे आहे.

¹¹ माझ्यामुळे लोक जेव्हा तुमची निंदा करतात, तुमचा छळ करतात आणि तुमच्याविरुद्ध सर्व प्रकारच्या वाईट गोष्टी खोटेपणाने बोलतात, तेव्हा तुम्ही धन्य आहात. ¹² आनंद करा व उल्हास करा, कारण स्वर्गात तुमचे प्रतिफळ मोठे आहे; कारण तुमच्या आधी होऊन गेलेल्या संदेष्ट्यांचाही त्यांनी असाच छळ केला.

तुम्ही मीठ व प्रकाश आहात

¹³ तुम्ही पृथ्वीचे मीठ आहात. पण जर मिठाचा खारटपणा गेला, तर ते पुन्हा खारट कसे करता येईल? मग ते बाहेर टाकून लोकांच्या पायदळी तुडवले जाण्यापलीकडे कशाच्याही उपयोगाचे राहत नाही.

¹⁴ तुम्ही जगाचा प्रकाश आहात. डोंगरावर वसलेले नगर लपू शकत नाही. ¹⁵ कोणी दिवा लावून तो टोपलीखाली ठेवत नाही, तर दिवठणीवर ठेवतो, म्हणजे तो घरातील सर्वांना प्रकाश देतो. ¹⁶ त्याचप्रमाणे, तुमचा प्रकाश लोकांसमोर असा उजळू द्या, की त्यांनी तुमची चांगली कृत्ये पाहून स्वर्गातील तुमच्या पित्याचे गौरव करावे.

पुत्र नियमशास्त्र पूर्ण करतो

¹⁷ मी नियमशास्त्र किंवा संदेष्ट्यांचे लेख रद्द करायला आलो असे समजू नका—मी ते रद्द करायला नाही, तर पूर्ण करायला आलो आहे. ¹⁸ कारण मी तुम्हांला खरे सांगतो: आकाश व पृथ्वी नाहीशी होईपर्यंत, सर्व काही पूर्ण होईपर्यंत, नियमशास्त्रातील एकही अक्षर किंवा एकही मात्रा नाहीशी होणार नाही. ¹⁹ म्हणून जो कोणी या अगदी लहान आज्ञांपैकी एक मोडतो आणि इतरांना तसेच शिकवतो, त्याला आमच्या पित्याच्या राज्यात अगदी लहान म्हणतील; पण जो त्या पाळतो व शिकवतो, त्याला आमच्या पित्याच्या राज्यात मोठा म्हणतील. ²⁰ कारण मी तुम्हांला सांगतो, नियमशास्त्राचे शिक्षक व परूशी यांच्यापेक्षा तुमची नीतिमत्ता अधिक असल्याशिवाय तुम्ही आमच्या पित्याच्या राज्यात कधीही प्रवेश करणार नाही.

आधी आपल्या भावाशी समेट करा

²¹ तुम्ही ऐकले आहे की, पूर्वजांना असे सांगण्यात आले होते, ‘खून करू नको; जो खून करतो तो न्यायदंडास पात्र होईल.’ ²² पण मी तुम्हांला सांगतो: जो कोणी आपल्या भावावर रागावतो तो न्यायदंडास पात्र होतो. जो आपल्या भावाचा अपमान करतो तो न्यायसभेस पात्र होतो, आणि जो ‘अरे मूर्खा!’ म्हणतो तो अग्नीच्या नरकास पात्र होतो.

²³ म्हणून जर तू आपले अर्पण वेदीवर वाहत असताना तुला तेथे आठवले की आपल्या भावाच्या मनात तुझ्याविरुद्ध काही आहे, ²⁴ तर आपले अर्पण तेथे वेदीपुढे ठेव, आणि आधी जाऊन आपल्या भावाशी समेट कर, मग येऊन आपले अर्पण वाहा. ²⁵ तुझ्या फिर्यादीबरोबर वाटेत असतानाच त्याच्याशी लवकर समेट कर, नाहीतर तो तुला न्यायाधीशाच्या हाती देईल, न्यायाधीश तुला अधिकाऱ्याच्या हाती देईल, आणि तुला तुरुंगात टाकले जाईल. ²⁶ मी तुला खरे सांगतो, शेवटची पै फेडल्याशिवाय तू तेथून कधीही सुटणार नाहीस.

पवित्रता हृदयात सुरू होते

²⁷ तुम्ही ऐकले आहे की, असे सांगण्यात आले होते, ‘व्यभिचार करू नको.’ ²⁸ पण मी तुम्हांला सांगतो: जो कोणी एखाद्या स्त्रीकडे वासनेने पाहतो, त्याने आपल्या अंतःकरणात तिच्याशी व्यभिचार केलाच आहे. ²⁹ जर तुझा उजवा डोळा तुला अडखळायला लावतो, तर तो उपटून फेकून दे — तुझ्या सर्व शरीराने नरकात टाकले जाण्यापेक्षा तुझ्या शरीराचा एक अवयव गमावणे बरे. ³⁰ आणि जर तुझा उजवा हात तुला पाप करायला लावतो, तर तो तोडून फेकून दे. तुझ्या सर्व शरीराने नरकात जाण्यापेक्षा तुझा एक अवयव गमावणे बरे.

³¹ असेही सांगण्यात आले होते, ‘जो कोणी आपल्या पत्नीला सोडतो त्याने तिला सूटपत्र द्यावे.’ ³² पण मी तुम्हांला सांगतो: व्यभिचाराच्या कारणाशिवाय जो कोणी आपल्या पत्नीला सोडतो, तो तिला व्यभिचाराची बळी बनवतो; आणि जो सोडलेल्या स्त्रीशी लग्न करतो तो व्यभिचार करतो.

तुमचे ‘होय’ म्हणजे ‘होय’ असू द्या

³³ पुन्हा, तुम्ही ऐकले आहे की, पूर्वजांना असे सांगण्यात आले होते: ‘आपली शपथ मोडू नको — ती आमच्या पित्यासाठी पूर्ण कर.’ ³⁴ पण मी तुम्हांला सांगतो, मुळीच शपथ वाहू नका: स्वर्गाची नको, कारण ते आमच्या पित्याचे सिंहासन आहे, ³⁵ पृथ्वीची नको, कारण ती त्याच्या पायांचे पादासन आहे, आणि यरुशलेमेची नको, कारण ते थोर राजाचे नगर आहे. ³⁶ आणि तू आपल्या मस्तकाचीही शपथ वाहू नको, कारण तुला एकही केस पांढरा किंवा काळा करता येत नाही. ³⁷ तुमचे ‘होय’ ते ‘होय’ आणि ‘नाही’ ते ‘नाही’ असू द्या; याहून अधिक जे असेल ते त्या दुष्टापासून येते.

डोळ्याबद्दल डोळा याच्या पलीकडे जा

³⁸ तुम्ही ऐकले आहे की, असे सांगण्यात आले होते, ‘डोळ्याबद्दल डोळा आणि दाताबद्दल दात.’ ³⁹ पण मी तुम्हांला सांगतो: दुष्ट माणसाला अडवू नका. जर कोणी तुझ्या उजव्या गालावर मारतो, तर त्याच्याकडे दुसराही फिरव. ⁴⁰ आणि जर कोणी तुझ्यावर खटला भरून तुझा अंगरखा घेऊ इच्छितो, तर त्याला तुझा झगाही घेऊ दे. ⁴¹ आणि जर कोणी तुला एक मैल जायला भाग पाडतो, तर त्याच्याबरोबर दोन मैल जा. ⁴² जो तुझ्याजवळ मागतो त्याला दे, आणि जो तुझ्याकडून उसने घेऊ इच्छितो त्याच्याकडे पाठ फिरवू नको.

तो करतो तसे आपल्या शत्रूंवर प्रेम करा

⁴³ तुम्ही ऐकले आहे की, असे सांगण्यात आले होते, ‘तू आपल्या शेजाऱ्यावर प्रेम कर आणि आपल्या शत्रूचा द्वेष कर.’ ⁴⁴ पण मी तुम्हांला सांगतो, तुमच्या शत्रूंवर प्रेम करा आणि जे तुमचा छळ करतात त्यांच्यासाठी प्रार्थना करा, ⁴⁵ म्हणजे तुम्ही स्वर्गातील तुमच्या पित्याची मुले व्हाल, कारण तो वाईटांवर व चांगल्यांवर आपला सूर्य उगवतो आणि नीतिमानांवर व अनीतिमानांवर पाऊस पाडतो. ⁴⁶ जे तुमच्यावर प्रेम करतात त्यांच्यावरच तुम्ही प्रेम केले, तर त्यात काय प्रतिफळ? जकातदारही तसेच करत नाहीत काय? ⁴⁷ आणि तुम्ही फक्त आपल्या भावांनाच वंदन केले, तर तुम्ही इतरांपेक्षा अधिक काय करता? परराष्ट्रीयही तसेच करत नाहीत काय? ⁴⁸ म्हणून, जसा तुमचा स्वर्गीय पिता परिपूर्ण आहे तसे तुम्हीही परिपूर्ण व्हा.