प्रेषितांची कृत्ये 17

17 ¹ अंफिपुलिस व अपुल्लोनिया या शहरांतून प्रवास करून ते थेस्सलनीकास आले, जेथे यहूद्यांचे सभास्थान होते. ² पौल आपल्या प्रथेप्रमाणे त्यांच्याकडे गेला आणि तीन शब्बाथांना त्याने शास्त्रलेखांवरून त्यांच्याशी वादविवाद केला. ³ ख्रिस्ताने दुःख भोगावे व मेलेल्यांतून पुन्हा उठावे हे शास्त्रलेख उघडून व स्पष्ट करून त्याने सांगितले, “जो हा येशू मी तुम्हांला गाजवीत आहे तोच ख्रिस्त आहे.” ⁴ त्यांच्यांतील काहींची खात्री पटली आणि ते पौल व सीलाशी जोडले गेले; तसेच भक्तिमान ग्रीक लोकांचा मोठा समुदाय व पुष्कळ प्रतिष्ठित स्त्रियाही त्यांना मिळाल्या. ⁵ पण यहूदी लोक हेव्याने पेटले, त्यांनी बाजारातील दुष्ट माणसे गोळा केली, जमाव तयार केला आणि शहरात गोंधळ माजवला. त्यांनी यासोनाच्या घरावर हल्ला केला आणि त्यांना लोकसमुदायापुढे आणण्यासाठी त्यांचा शोध घेतला. ⁶ ते सापडले नाहीत तेव्हा त्यांनी यासोनाला व काही बंधूंना शहराच्या अधिकाऱ्यांपुढे ओढून नेले आणि ओरडून म्हणाले, “ज्यांनी जगाची उलथापालथ केली आहे ते हेही येथे आले आहेत,” ⁷ “यासोनाने त्यांचे स्वागत केले आहे, आणि हे सर्वजण कैसराच्या आज्ञांचे उल्लंघन करतात व दुसरा एक राजा — येशू — आहे असे म्हणतात.” ⁸ आणि या गोष्टी ऐकणाऱ्या लोकसमुदायाला व शहराच्या अधिकाऱ्यांना त्यांनी खवळवले. ⁹ यासोन व इतरांकडून जामीन घेतल्यावर त्यांनी त्यांना सोडून दिले.

बिरुयेकर शास्त्रलेख तपासतात

¹⁰ बंधूंनी ताबडतोब रात्रीच पौल व सीलाला बिरुयास पाठवले; तेथे पोहोचताच ते यहूद्यांच्या सभास्थानात गेले. ¹¹ हे यहूदी थेस्सलनीकातील यहूद्यांपेक्षा अधिक उदार मनाचे होते; त्यांनी मोठ्या उत्सुकतेने वचन स्वीकारले आणि या गोष्टी खऱ्या आहेत की नाही हे पाहण्यासाठी ते दररोज शास्त्रलेख तपासत असत. ¹² म्हणून त्यांच्यांतील पुष्कळांनी विश्वास ठेवला; तसेच अनेक प्रतिष्ठित ग्रीक स्त्रिया व पुरुष यांनीही विश्वास ठेवला. ¹³ थेस्सलनीकातील यहूद्यांना जेव्हा कळले की पौल बिरुयातही आमच्या पित्याचे वचन गाजवीत आहे, तेव्हा ते तेथेही गेले आणि त्यांनी लोकसमुदायांना चिथावले व खवळवले. ¹⁴ बंधूंनी लगेच पौलाला समुद्राकडे पाठवले, पण सीला व तीमथ्य तेथेच राहिले. ¹⁵ पौलाला पोहोचवणाऱ्यांनी त्याला अथेनापर्यंत आणले आणि सीला व तीमथ्याने शक्य तितक्या लवकर त्याच्याकडे यावे अशी आज्ञा घेऊन ते परत गेले.

पौल अथेनास पोहोचतो

¹⁶ पौल अथेनात त्यांची वाट पाहत असता, ते शहर मूर्तींनी भरलेले पाहून त्याचा आत्मा त्याच्या अंतर्यामी क्षुब्ध झाला. ¹⁷ म्हणून तो सभास्थानात यहूद्यांशी व देवाची उपासना करणाऱ्यांशी, आणि दररोज बाजारात जे कोणी तेथे असतील त्यांच्याशी वादविवाद करीत असे. ¹⁸ काही एपिकूरपंथी व स्तोयिकपंथी तत्त्वज्ञानीही त्याच्याशी वादविवाद करू लागले. कोणी म्हणाले, “हा बडबड्या काय सांगू पाहतो?” तर दुसरे म्हणाले, “हा परक्या देवांचा प्रचार करणारा दिसतो,” — कारण तो येशू व पुनरुत्थान यांची सुवार्ता सांगत असे.

¹⁹ त्यांनी त्याला घेऊन अरीयपगस येथे नेले आणि विचारले, “तू मांडत असलेली ही नवी शिकवण काय आहे हे आम्हांला कळू शकेल काय?” ^a a v19 अरीयपगस, म्हणजे “मार्सचा डोंगर,” हा अथेनातील तो खडकाळ डोंगर होता जेथे शहराची सभा नवीन विचार व शिकवणी पारखण्यासाठी जमत असे. ²⁰ कारण तू आमच्या कानी काही विचित्र गोष्टी आणतोस, म्हणून त्यांचा अर्थ काय हे आम्हांला जाणून घ्यायचे आहे. ²¹ अथेनातील सर्व रहिवासी व तेथे राहणारे परदेशी लोक काहीतरी नवे सांगण्यात किंवा ऐकण्यातच आपला सर्व वेळ घालवीत असत.

²² पौल अरीयपगसाच्या मध्यभागी उभा राहून म्हणाला, “अथेनैकर हो, तुम्ही सर्व बाबतींत अतिशय धार्मिक आहात असे मला दिसते.” ²³ कारण मी फिरत असता तुमच्या पूजेच्या वस्तू पाहत असता, मला एक वेदी आढळली, जिच्यावर असे कोरले होते: ‘अज्ञात देवाला.’ ज्याला तुम्ही नकळत उपासता, त्यालाच मी आता तुम्हांला गाजवीत आहे. ²⁴ ज्याने जग व त्यातील सर्व काही निर्माण केले, तो आमचा पिता, स्वर्गाचा व पृथ्वीचा अधिपती असल्यामुळे, हातांनी बांधलेल्या मंदिरांत राहत नाही, ^b b v24 पौल त्या मूर्तिपूजक अथेनैकरांना सांगतो की ज्या “अज्ञात देवाला” ते उपासतात तोच खरे पाहता आमचा पिता आहे — सर्व गोष्टींचा निर्माणकर्ता, ज्याला कोणत्याही मंदिरात सामावता येत नाही. ²⁵ आणि त्याला कशाची गरज असल्यासारखा तो मानवी हातांनी सेवा करून घेत नाही — तोच सर्वांना जीवन, श्वास व सर्व काही देतो. ²⁶ त्याने एकाच माणसापासून मानवजातीची प्रत्येक राष्ट्रे निर्माण करून त्यांना सर्व पृथ्वीवर वसवले, आणि त्यांचे नेमलेले काळ व त्यांच्या वस्तीस्थानांच्या सीमा ठरवल्या. ²⁷ यासाठी की त्यांनी आमच्या पित्याचा शोध घ्यावा, कदाचित त्याच्यासाठी हात लांबवून त्याला प्राप्त करावे — तरी तो आपल्यांतील प्रत्येकापासून दूर नाही, ²⁸ कारण त्याच्यामध्येच आपण जगतो, वावरतो व अस्तित्वात आहोत, जसे तुमच्यांतीलच काही कवींनीही म्हटले आहे, ‘आपणही त्याचीच संतती आहोत.’ ²⁹ म्हणून आमच्या पित्याची लेकरे या नात्याने, ईश्वरी तत्त्व हे सोने, रुपे किंवा दगड यांसारखे — मानवी कौशल्याने व कल्पनेने घडवलेली मूर्ती — आहे असे आपण समजू नये. ³⁰ आमच्या पित्याने अज्ञानाच्या काळांकडे दुर्लक्ष केले, पण आता तो सर्वत्रच्या सर्व माणसांना पश्चात्ताप करण्याची आज्ञा देतो, ³¹ त्याने एक दिवस नेमला आहे, ज्या दिवशी तो आपण नेमलेल्या माणसाच्या द्वारे जगाचा न्याय नीतीने करील — आणि त्याला मेलेल्यांतून उठवून त्याने ही गोष्ट सर्वांना सिद्ध करून दिली आहे. ^c c v31 जगाचा न्याय करण्यासाठी आमच्या पित्याने नेमलेला तो माणूस म्हणजे येशू; आणि पित्याने येशूला मेलेल्यांतून उठवले हाच सर्वांसाठी त्याचा पुरावा आहे.

³² मेलेल्यांच्या पुनरुत्थानाविषयी ऐकून काहींनी थट्टा केली; तर दुसरे म्हणाले, “याविषयी आम्ही तुझे पुन्हा ऐकू.” ³³ तेव्हा पौल त्यांच्यामधून निघून गेला. ³⁴ पण काही माणसे त्याला जोडली गेली व त्यांनी विश्वास ठेवला; त्यांत अरीयपगाचा सभासद दियुनुस्य, दमरिस नावाची एक स्त्री, व इतरही होते.