Havoriylar 17 FHB Father's Heart Bible™

17 ¹Ular Amfipol va Apolloniyadan oʻtib, Salonikaga kelishdi. U yerda yahudiylarning ibodatxonasi bor edi. ²Pavlus odatdagidek ularning oldiga kirib, uch Shabbat kuni ular bilan Muqaddas Bitiklardan dalillar keltirib suhbatlashdi. ³U Muqaddas Bitiklarni ochib tushuntirar va Masih azob chekib, oʻlimdan tirilishi kerakligini bayon qilar edi. U shunday dedi: “Men sizlarga vaʼz qilayotgan bu Iso — Masihdir.” ⁴Ulardan baʼzilari ishonib, Pavlus bilan Silasga qoʻshilishdi. Koʻplab xudojoʻy greklar va talaygina obroʻli ayollar ham ularga qoʻshildi. ⁵Lekin yahudiylar hasadga berilib, bozordan baʼzi yaramas kimsalarni toʻplab, olomon tuzdilar va shaharni gʻalayonga soldilar. Ularni olomon oldiga olib chiqishni istab, Yasonning uyiga bostirib kirishdi. ⁶Ularni topolmay, Yason bilan baʼzi birodarlarni shahar hokimlari oldiga sudrab borishdi va baqirishdi: “Butun olamni ostin-ustun qilgan bu odamlar bu yerga ham kelishibdi. ⁷Yason esa ularni kutib olibdi. Ularning barchasi, boshqa bir shoh — Iso bor, deb Qaysarning farmonlariga qarshi chiqmoqda. ⁸Ular bu gaplarni eshitgan olomonni ham, shahar hokimlarini ham gʻalayonga soldilar.” ⁹Ular Yason va qolganlardan kafolat puli olib, soʻng ularni qoʻyib yuborishdi.

Veriyaliklar Muqaddas Bitiklarni oʻrganishadi

¹⁰Birodarlar darhol, oʻsha kechasi Pavlus bilan Silasni Veriyaga joʻnatib yuborishdi. Ular yetib borgach, yahudiylarning ibodatxonasiga kirishdi. ¹¹Bu yahudiylar Salonikadagilarga qaraganda ochiqkoʻngilroq edilar. Ular kalomni ishtiyoq bilan qabul qilib, bu gaplar rostmi-yoʻqmi deb, har kuni Muqaddas Bitiklarni oʻrganib chiqar edilar. ¹²Shu sababli ulardan koʻplari, shuningdek, obroʻli grek ayollari va erkaklaridan koʻpchiligi ishonishdi. ¹³Salonikalik yahudiylar Pavlus Veriyada ham Otamizning kalomini vaʼz qilayotganini bilib qolishgach, u yerga ham borib, olomonni qoʻzgʻatib, gʻalayonga soldilar. ¹⁴Birodarlar darhol Pavlusni dengiz tomon joʻnatishdi, Silas bilan Timotey esa oʻsha yerda qolishdi. ¹⁵Pavlusni kuzatib borganlar uni Afinagacha olib borishdi. Soʻng Silas bilan Timoteyga imkon qadar tezroq uning oldiga yetib kelishlari haqidagi buyruqni olib, qaytib ketishdi.

Pavlus Afinaga keladi

¹⁶Pavlus Afinada ularni kutib turar ekan, shaharning butlarga toʻlaligini koʻrib, qalbi larzaga keldi. ¹⁷Shu sababli u ibodatxonada yahudiylar va Xudoga sigʻinuvchilar bilan, har kuni bozorda esa oʻsha yerda uchragan kishilar bilan bahslashar edi. ¹⁸Epikurchi va stoachi faylasuflardan baʼzilari ham u bilan bahslashishdi. Baʼzilari: “Bu safsataboz nima demoqchi oʻzi?” — deyishsa, boshqalari: “U begona xudolarni targʻib qilayotganga oʻxshaydi,” — deyishdi. Chunki u Iso va tirilish haqidagi xushxabarni vaʼz qilardi.

¹⁹Ular uni olib, Areopagga olib borishdi va soʻrashdi: “Sen bayon qilayotgan bu yangi taʼlimot nimaligini bilsak boʻladimi? ^a a v19 Areopag, yaʼni “Mars tepaligi” — Afinadagi toshloq tepalik boʻlib, shahar kengashi yangi gʻoyalar va taʼlimotlarni muhokama qilish uchun shu yerda yigʻilar edi. ²⁰Chunki sen quloqlarimizga gʻalati narsalarni yetkazyapsan, biz ularning maʼnosini bilmoqchimiz.” ²¹Zero, barcha afinaliklar va u yerda yashovchi begonalar oʻz vaqtlarini faqat yangi biror narsani soʻzlash yoki eshitish bilan oʻtkazishardi.

²²Pavlus Areopag oʻrtasida turib, shunday dedi: “Ey afinaliklar, men sizlarning har jihatdan nihoyatda dindor ekanligingizni koʻryapman. ²³Chunki men shahar boʻylab yurib, sizlarning muqaddas buyumlaringizni koʻzdan kechirayotganimda, ustiga «Notanish bir xudoga» deb yozilgan qurbongohni topdim. Sizlar bilmay sigʻinayotgan Zotni men hozir sizlarga eʼlon qilmoqdaman. ²⁴Olamni va undagi hamma narsani yaratgan Otamiz — osmon va yerning Hukmdori boʻlgani uchun — inson qoʻli bilan qurilgan maʼbadlarda yashamaydi, ^b b v24 Pavlus butparast afinaliklarga, ular sigʻinayotgan “notanish xudo” aslida Otamiz — hech qanday maʼbadga sigʻmaydigan, barcha narsalarning Yaratuvchisi ekanini aytmoqda. ²⁵U goʻyo biror narsaga muhtojdek, inson qoʻllari bilan ham xizmat qilinmaydi. Aksincha, hammaga hayot, nafas va hamma narsani Oʻzi beradi. ²⁶U bir insondan butun insoniyatning har bir xalqini yaratib, ularni butun yer yuzida yashatdi; ularning belgilangan vaqtlari va yurtlari chegaralarini ham belgilab qoʻydi, ²⁷toki ular Otamizni izlashsin, ehtimol Uni paypaslab topishsin, — garchi U har birimizdan uzoq boʻlmasa-da, ²⁸chunki «biz Uning ichida yashaymiz, harakat qilamiz va mavjudmiz». Hatto sizlarning baʼzi shoirlaringiz ham: «Biz ham Uning naslidanmiz», deb aytishgan. ²⁹Shunday ekan, biz Otamizning farzandlari sifatida, ilohiy Zotni oltin, kumush yoki toshga — inson mahorati va tasavvuri bilan yasalgan tasvirga oʻxshaydi deb oʻylamasligimiz kerak. ³⁰Otamiz jaholat zamonlariga eʼtibor bermay oʻtgan edi, lekin endi U hamma yerdagi barcha odamlarga tavba qilishni buyurmoqda. ³¹Chunki U olamni adolat bilan hukm qiladigan bir kunni belgilab qoʻygan va buni Oʻzi tayinlagan bir inson orqali amalga oshiradi. U bu insonni oʻlimdan tiriltirib, buni hammaga isbotlab berdi.” ^c c v31 Otamiz olamni hukm qilish uchun tayinlagan inson — Isodir. Otaning hammaga bergan isboti esa shuki, U Isoni oʻlimdan tiriltirdi.

³²Oʻliklarning tirilishi haqida eshitishgach, baʼzilari masxara qilishdi, boshqalari esa: “Bu haqda seni yana bir bor tinglaymiz,” — deyishdi. ³³Shundan soʻng Pavlus ularning oldidan ketdi. ³⁴Lekin baʼzi kishilar unga qoʻshilib, ishonishdi. Ular orasida areopaglik Dionisiy, Damarisa ismli bir ayol va boshqalar bor edi.