Hezekiya Cihûda Vedigerîne ba Bavê me

Hezekiya bawerî bi Bavê me tîne wek ku tu padîşahekî din ê Cihûdayê nekir, û heta marê bronz ê Mûsa jî dişkîne. Aşûr dîsa jî bajarên bi sûr digire. Li ber sûr efserek bi zanebûn bi Îbranî tinazê Orşelîmê dike: xwedayê tu neteweyê tu kes rizgar nekiriye, loma yê we çima bike? Gel tiştek nabêje.

Beş 18.

Di sala sêyemîn a Hoşêyayê kurê Êlayê, padîşahê Îsraêlê de, Hezekiyayê kurê Ahazê bû padîşahê Cihûdayê. Gava ku ew bû padîşah, bîst û pênc salî bû û bîst û neh salan li Orşelîmê padîşahî kir. Diya wî: Abîya, keça Zekerîya. Wî li ber çavên Bavê me tiştê rast kir, wek ku bavê wî Dawid kiribû. Wî cihên bilind rakirin, stûnên pîroz hûrkirin, Aşêra jêkirin û marê ji bronz ê ku Mûsa çêkiribû perçe perçe kir—heta wê demê Îsraêlî ji wî re bixûr dişewitandin û navê wî Nehûştan bû. ^a Wî bawerî bi Bavê me, Xwedayê Îsraêl anî; di nav padîşahên Cihûdayê de, berî wî an piştî wî, tu kes wek wî nebû. Ew bi Bavê me ve girêdayî ma, tu carî ji pey wî çûnê neman, û emrên ku Bavê me dabûn Mûsa parastin. Li ku derê derket, biserket, çimkî Bavê me pê re bû. Ew li dijî padîşahê Asûrê rabû û red kir ku jê re xizmetê bike. Wî Filîstî heta Gazayê û sînorên wê, ji keleha nobedariyê heta bajarê bi sûr, têkbirin.

Di sala çaremîn a Hezekiya de—sala heftemîn a Hoşêyayê kurê Êlayê, padîşahê Îsraêlê—Şalmaneserê padîşahê Asûrê hat ser Samerîyayê û dorpêç kir. Piştî sê salan ew girtin—di sala şeşemîn a Hezekiya de, sala nehemîn a Hoşêyayê padîşahê Îsraêlê—Samerîya hat girtin. Padîşahê Asûrê Îsraêl sirgûnî Asûrê kir û ew li Halahê, li ser çemê Haborê yê Gozanê û li bajarên Madayan bi cih kirin, çimkî wan guh neda dengê Bavê me û peymana wî şikandin—her tiştê ku Mûsayê xulamê Bavê me emir kiribû—ne guhdarî kirin û ne jî pêk anîn.

Asûr Tê ser Cihûdayê

Di sala çardehemîn a Padîşah Hezekiya de, Senhêrîbê padîşahê Asûrê êrîşî hemû bajarên bi sûr ên Cihûdayê kir û ew girtin. Hingê Hezekiyayê padîşahê Cihûdayê xeberek şand ba padîşahê Asûrê li Lakîşê: “Min guneh kir; vegere, û ezê her tiştê ku tu li ser min datînî hilgirim.” Padîşahê Asûrê li ser Hezekiyayê padîşahê Cihûdayê bi qasî yanzdeh ton zîv û ton zêr danî. Hezekiya hemû zîvê ku di mala Bavê me de û di embarên padîşah de hatibû dîtin dayê. Wê demê Hezekiya zêr ji deriyên perestgeha Bavê me û ji direkên derî, ên ku Hezekiyayê padîşahê Cihûdayê bi zêr pêçabûn, jêkir û da padîşahê Asûrê.

Padîşahê Asûrê fermandarê xwe yê herî bilind, serofîserê xwe û fermandarê xwe yê meydanê bi artêşeke mezin re ji Lakîşê şand ba Padîşah Hezekiya li Orşelîmê. Ew hatin Orşelîmê û li rex boriya avê ya hewza jorîn, li ser riya Zeviya Cilşoyê, rawestiyan. Wan gazî padîşah kirin, û Êliyakîmê kurê Hîlkîya, serkarê qesrê, bi Şebnayê katib û Yoahê kurê Asafê yê qeydkar re derket ba wan. Fermandarê meydanê ji wan re got: “Ji Hezekiya re bibêjin: Padîşahê mezin, padîşahê Asûrê, dibêje: Ev çi bawerî ye ku tu pê bawer dikî? Tu dibêjî: stratejî û hêz ji bo şer—gotinên vala ne. Niha, tu bawerî bi kê tînî, ku tu li dijî min rabûyî? Binêre, tu bawerî bi Misrê tînî, bi wî gopalê qamîşê şikestî yê ku destê her kesê ku xwe pê dispêre diqulipîne. Fîrewnê padîşahê Misrê ji bo hemû kesên ku pê bawer dikin wusa ye. Lê heke tu bibêjî, ‘Em bawerî bi Xwedayê xwe Xudan tînin,’ ma ew ne ew e ku Hezekiya cihên bilind û gorîgehên wî rakirin û ji Cihûda û Orşelîmê re got, ‘Li ber vê gorîgehê li Orşelîmê biperizin’? Bi axayê min, padîşahê Asûrê re şert bikî: Ezê 2000 hesp bidim te, heke tu bikaribî siwaran li ser wan siwar bikî. Tu çawa dikarî yek fermandarê ji xulamên herî biçûk ên axayê min vegerînî, ku tu ji bo erebeyên şer û siwaran bawerî bi Misrê tînî? Ma ez bêyî Xudan hatim ser vê derê ku wê hilweşînim? Xudan ji min re got: Rabe ser vî welatî, wî hilweşîne.”

Êliyakîmê kurê Hîlkîya, Şebna û Yoah ji fermandarê meydanê re gotin: “Ji kerema xwe bi me xulamên xwe re bi Aramî biaxive—em jê fêm dikin. Bi Îbranî neaxive, dema ku gel li ser sûr guhdarî dike.”

Fermandarê meydanê bersiv da: “Ma axayê min ez şandim ku van gotinan tenê ji axayê te û ji te re bibêjim, û ne ji mirovên ku li ser sûr in, ên ku wê bi we re zibilê xwe bixwin û mîza xwe vexwin?”

Hingê fermandarê meydanê rawestiya û bi dengekî bilind bi Îbranî qîriya: “Gotina padîşahê mezin, padîşahê Asûrê, bibihîzin! Padîşah dibêje: Nehêlin ku Hezekiya we bixapîne, çimkî ew nikare we ji destê wî rizgar bike. Nehêlin ku Hezekiya bide we bawerî bi Xudan bînin, bi gotina, ‘Xudan wê bê guman me rizgar bike; ev bajar nakeve destê padîşahê Asûrê.’ Guhdariya Hezekiya nekin. Padîşahê Asûrê dibêje: bi min re aştî bikin û derkevin ba min—her yek ji we wê ji rezê xwe û ji dara xwe ya hêjîrê bixwe û ji bîra xwe av vexwe, heta ku ez we bibim welatekî wek yê we—genim û şeraba nû, nan û rez, darên zeytûnê û hingiv—da ku hûn bijîn, nemirin. Guhdariya Hezekiya nekin; ew we dixapîne dema ku dibêje, ‘Xudan wê me rizgar bike.’ Ma tu xwedayên neteweyan welatê xwe ji destê padîşahê Asûrê rizgar kirine? Xwedayên Hamatê û Arpadê li ku ne? Xwedayên Sefarwaîmê, Henayê û Îwayê li ku ne? Ma wan Samerîya ji destê min rizgar kir? Ji nav xwedayên hemû van welatan kîjan welatê xwe ji destê min rizgar kir, ku Xudan Orşelîmê ji destê min rizgar bike?”

Lê gel bêdeng ma û bersiva wî bi tu peyvê nedan, çimkî padîşah emir kiribû: “Bersiva wî nedin.” Êliyakîmê kurê Hîlkîya, serkarê qesrê, Şebnayê katib û Yoahê kurê Asafê yê qeydkar bi kincên dirandî hatin ba Hezekiya û gotinên fermandarê meydanê jê re ragihandin.