Insubli ni Ezequias ti Juda ken ni Amatayo

Agtalek ni Ezekias ken ni Amatayo a kas iti saan nga inaramid ti asinoman nga ari ti Juda, ket burakenna uray ti bronse nga uleg ni Moises. Nupay kasta, alaen ti Asiria dagiti nasarikedkedan a siudad. Iti pader, uyawen ti maysa nga opisial ti Jerusalem iti Hebreo, a pinanggepna: awan ti dios ti aniaman a nasion a nangisalakan iti asinoman, isu nga apay nga isalakannakayo ti diosyo? Awan ti ibaga dagiti tattao.

Kapitulo 18.

Iti maikatlo a tawen ni Oseas nga anak ni Ela, ari ti Israel, nagbalin nga ari ti Juda ni Ezequias nga anak ni Acaz. Duapulo ket lima ti tawenna idi nagbalin nga ari, ket nagturay iti duapulo ket siam a tawen idiay Jerusalem. Ti inana ket ni Abias nga anak ni Zacarias. Inaramidna ti rumbeng iti imatang ni Amatayo, kas iti inaramid ni David nga amana. Inikkatna dagiti nangato a disso, rinebbana dagiti sagrado a poste, pinukanna ti Asera, ken dinur-asna ti serpiente a bronse nga inaramid ni Moises—ta agingga idin, nagpapuor dagiti Israelita iti insenso para iti dayta, a maawagan iti Nehustan. ^a Nagtalek ken ni Amatayo, ti Dios ti Israel; awan ti ari ti Juda a nakatuladna, iti sakbay wenno kalpasanna. Nagkapet ken ni Amatayo, saanna pulos a binaybay-an ti panangsurot kenkuana, ket tinungpalna dagiti bilin nga imbilin ni Amatayo ken ni Moises. Rimmang-ay iti sadinoman a papanna, ta kadua ni Amatayo. Nagrebelde iti ari ti Asiria, ket nagkedkedna ti agserbi kenkuana. Pinarmekna dagiti Filisteo agingga idiay Gaza ken dagiti beddengna, manipud iti torre a pagbantayan agingga iti nakaparia a siudad.

Iti maikapat a tawen ni Ezequias—ti maikapito ni Oseas nga anak ni Ela, ari ti Israel—immuli ni Salmaneser nga ari ti Asiria a mangsublat iti Samaria ket linakubanna daytoy. Kalpasan ti tallo a tawen, kinamkamda daytoy—ti maikanem a tawen ni Ezequias, ti maikasiam ni Oseas nga ari ti Israel—nakamkam ti Samaria. Binihag ti ari ti Asiria ti Israel nga impanna idiay Asiria, ket pinagnaedna ida idiay Hala, iti Karayan Habor ti Gozan, ken kadagiti siudad dagiti Medo, gapu ta dida impangag ti timek ni Amatayo ket linabsingda ti tulagna—amin nga imbilin ni Moises nga adipen ni Amatayo—ta dida dimngeg wenno inaramid daytoy.

Sinublat ti Asiria ti Juda

Iti maikasangapulo ket uppat a tawen ni Ari Ezequias, rinaut ni Senaquerib nga ari ti Asiria amin a nakaparia a siudad ti Juda ket kinamkamna dagitoy. Nangibaon ngarud ni Ezequias nga ari ti Juda iti ari ti Asiria idiay Laquis, “Nagbasolak; umadayoka, ket akuekto ti aniaman nga ipabaklaymo kaniak.” Impabaklay ti ari ti Asiria ken ni Ezequias nga ari ti Juda ti agarup sangapulo ket maysa a tonelada a pirak ken maysa a tonelada a balitok. Intedna ni Ezequias kenkuana amin a pirak a nasarakan iti balay ni Amatayo, ken kadagiti pagidulinan ti ari. Iti dayta a tiempo, inikkat ni Ezequias ti balitok kadagiti ridaw ken tukod dagiti ridaw ti templo ni Amatayo nga inabbungan ni Ezequias nga ari ti Juda, ket intedna daytoy iti ari ti Asiria.

Nangibaon ti ari ti Asiria iti kangatoan a komandante, ulo nga opisial, ken komandante ti taltalon a kadua ti dakkel a buyot manipud Laquis ken ni Ari Ezequias idiay Jerusalem. Simmang-atda idiay Jerusalem ket nagtakderda iti ayan ti kanal ti ngato a pagtaripnongan ti danum, iti dalan nga agturong iti Taltalon ti Manglaba. Inawagda ti ari, ket rimmuar kadakuada ni Eliakim nga anak ni Hilkias, manangaywan ti palasio, a kadua ni Sebna a sekretario ken ni Joa nga anak ni Asaf a mangidulin ti rekord. Kinuna ti komandante ti taltalon kadakuada, “Ibagayo ken ni Ezequias: Kuna ti naindaklan nga ari, ti ari ti Asiria: Ania daytoy a pagtalekam? Kunam: kinasirib ken bileg para iti gubat—sasao laeng. Ita, siasino ti pagtalekam, ta nagrebeldeka kaniak? Kitaem, agtalekka iti Egipto, dayta a sarukod a natukkol a runo a mangtuok iti ima ti siasinoman a agsadag kenkuana. Kasta ni Faraon nga ari ti Egipto kadagiti amin nga agtalek kenkuana. Ngem no kunam kaniak, ‘Agtalekkami ken ni Yahweh a Diosmi,’ saan kadi a daydiay dagiti nangato a disso ken altarna ti inikkat ni Ezequias, a nangibaga iti Juda ken Jerusalem, ‘Agrukbabkayo iti sangoanan daytoy nga altar idiay Jerusalem’? Makipagpustaka iti apok nga ari ti Asiria: Itedkonto kenka ti 2,000 a kabalio no kabaelam nga ikabil dagiti sumakay kadagita. Kasano a mapagsublim ti maysa nga opisial kadagiti kaababaan nga adipen ti apok, a agtalekka iti Egipto para kadagiti karuahe ken agsakay iti kabalio? Immuliak kadi a mangraut iti daytoy a disso tapno dadaelek, nga awan ni Yahweh a kadua? Imbaga kaniak ni Yahweh: Umulika a mangraut iti daytoy a daga, dadaelem.”

Kinuna da Eliakim nga anak ni Hilkias, Sebna, ken Joa iti komandante ti taltalon, “Pangngaasim, agsaoka iti Arameo kadakami nga adipenmo—maawatanmi dayta. Dika agsao iti Hebreo, bayat a dumdumngeg dagiti tattao nga adda iti pader.”

Insungbat ti komandante ti taltalon, “Imbaonak kadi ti apok a mangibaga iti daytoy laeng iti apoyo ken kadakayo, ket saan kadagiti lallaki nga adda iti pader, dagiti mangan iti taeda ken uminom iti ihida a kaduayo?”

Timmakder ti komandante ti taltalon ket nagpukkaw iti napigsa iti Hebreo, “Denggenyo ti sao ti naindaklan nga ari, ti ari ti Asiria! Kuna ti ari: Dikay patulod nga allilawennakayo ni Ezequias, ta dinakayo kabaelan a isalakan manipud iti imana. Dikay palubosan ni Ezequias a mangpagtalek kadakayo ken ni Yahweh, a kunana, ‘Pudno a isalakannatayo ni Yahweh; saan a matnag daytoy a siudad iti ari ti Asiria.’ Dikay dumngeg ken ni Ezequias. Kuna ti ari ti Asiria: makikappiakayo kaniak ket rummuarkayo kaniak—tunggal maysa kadakayo mangankanto manipud iti ubasna ken kayo nga igosna, ken uminomto manipud iti bubonna, agingga nga ipanakonto kadakayo iti daga a kas iti dagayo—bukel, baro nga arak, tinapay, kalub-ubasan, kayo nga olibo, diro—tapno agbiagkayo, saankayo a matay. Dikay dumngeg ken ni Ezequias; allilawennakayo no kunana, ‘Isalakannatayo ni Yahweh.’ Adda kadi iti maysa kadagiti dios dagiti nasion a nangisalakan iti dagana manipud iti ima ti ari ti Asiria? Sadino ti ayan dagiti dios ti Hamat ken Arpad? Sadino ti ayan dagiti dios ti Sefarvaim, Hena, ken Iva? Insalakanda kadi ti Samaria manipud iti imak? Siasino kadagiti dios dagiti amin a daga a nangisalakan iti dagana manipud iti imak, ket isalakanto kadi ni Yahweh ti Jerusalem manipud iti imak?”

Ngem nagulimek dagiti tattao ket awan ti sao nga insungbatda kenkuana, ta imbilin ti ari, “Dikay sungbatan isuna.” Napan ken ni Ezequias da Eliakim nga anak ni Hilkias, manangaywan ti palasio, Sebna a sekretario, ken Joa nga anak ni Asaf a mangidulin ti rekord, nga narisris dagiti badoda, ket imbagada dagiti sao ti komandante ti taltalon.