२ राजे 18

18 ¹ एलाचा पुत्र होशेया, इस्राएलाचा राजा, याच्या कारकीर्दीच्या तिसऱ्या वर्षी आहाजाचा पुत्र हिज्कीया यहूदाचा राजा झाला. ² राजा झाला तेव्हा तो पंचवीस वर्षांचा होता; त्याने यरुशलेमेत एकोणतीस वर्षे राज्य केले. त्याच्या आईचे नाव अबीया, ती जखऱ्याची कन्या होती. ³ त्याचा पूर्वज दावीद याच्याप्रमाणे त्याने आमच्या पित्याच्या दृष्टीने जे योग्य ते केले. ⁴ त्याने उच्चस्थाने काढून टाकली, स्तंभ फोडून टाकले, अशेरा तोडून टाकली आणि मोशेने केलेला पितळेचा साप मोडून टाकला — त्या वेळेपर्यंत इस्राएली लोक त्याच्यापुढे धूप जाळत होते; त्याला नहुश्तान म्हणत असत. ^a a v4 नहुश्तान म्हणजे “पितळेची वस्तू” — तो साप जी पितळेची मूर्ती बनला होता तिच्यासाठीचे तुच्छतादर्शक नाव; एकेकाळी आमच्या पित्याकडून आलेले खरे चिन्ह, पण आता चुकीच्या रीतीने त्याची उपासना केली जात होती. ⁵ त्याने आमच्या पित्यावर, इस्राएलाच्या देवावर, भरवसा ठेवला; त्याच्यासारखा यहूदाचा राजा त्याच्या आधी किंवा नंतर कोणीही झाला नाही. ⁶ तो आमच्या पित्याला बिलगून राहिला, त्याच्यामागे चालण्याचे त्याने कधीही सोडले नाही आणि आमच्या पित्याने मोशेला दिलेल्या आज्ञा त्याने पाळल्या. ⁷ तो जिथे जिथे जाई तिथे त्याची भरभराट होई, कारण आमचा पिता त्याच्याबरोबर होता. त्याने अश्शूराच्या राजाविरुद्ध बंड केले आणि त्याची सेवा करण्यास नकार दिला. ⁸ त्याने गज्जा व तिच्या सीमांपर्यंत पलिष्ट्यांना पराभूत केले — पहारेकऱ्यांच्या बुरुजापासून तटबंदीच्या नगरापर्यंत.

⁹ हिज्कीयाच्या कारकीर्दीच्या चौथ्या वर्षी — म्हणजे एलाचा पुत्र होशेया, इस्राएलाचा राजा, याच्या सातव्या वर्षी — अश्शूराचा राजा शल्मनेसर शोमरोनावर चालून आला आणि त्याने तिला वेढा घातला. ¹⁰ तीन वर्षांनंतर त्यांनी ती जिंकून घेतली — हिज्कीयाच्या सहाव्या वर्षी, इस्राएलाचा राजा होशेया याच्या नवव्या वर्षी — शोमरोन जिंकली गेली. ¹¹ अश्शूराच्या राजाने इस्राएलास बंदिवान करून अश्शूराला नेले आणि त्यांना हलह येथे, गोजानाच्या हाबोर नदीकाठी व माद्यांच्या नगरांत वसवले. ¹² कारण त्यांनी आमच्या पित्याच्या वाणीकडे दुर्लक्ष केले आणि त्याचा करार मोडला — आमच्या पित्याचा सेवक मोशे याने जे काही आज्ञापिले होते ते — त्यांनी ऐकलेही नाही व केलेही नाही.

अश्शूर यहूदावर चालून येतो

¹³ राजा हिज्कीयाच्या कारकीर्दीच्या चौदाव्या वर्षी अश्शूराचा राजा सन्हेरीब याने यहूदाच्या सर्व तटबंदीच्या नगरांवर हल्ला केला आणि ती जिंकून घेतली. ¹⁴ तेव्हा यहूदाचा राजा हिज्कीया याने लाखीश येथे अश्शूराच्या राजाकडे निरोप पाठवला, “मी पाप केले आहे; तू माघारी जा, आणि तू माझ्यावर जे काही लादशील ते मी भरून देईन.” अश्शूराच्या राजाने यहूदाचा राजा हिज्कीया याच्यावर सुमारे अकरा टन चांदी व एक टन सोने लादले. ¹⁵ आमच्या पित्याच्या घरात व राजवाड्याच्या भांडारांत सापडलेली सर्व चांदी हिज्कीयाने त्याला दिली. ¹⁶ त्या वेळी हिज्कीयाने आमच्या पित्याच्या मंदिराच्या दारांवरील व चौकटींवरील — जे यहूदाचा राजा हिज्कीया याने स्वतः मढवले होते — ते सोने काढून घेतले आणि अश्शूराच्या राजाला दिले.

¹⁷ अश्शूराच्या राजाने आपला सरसेनापती, मुख्य अधिकारी व सेनाधिपती यांना मोठ्या सैन्यासह लाखीशहून यरुशलेमेत राजा हिज्कीयाकडे पाठवले. ते यरुशलेमेस आले आणि वरच्या तळ्याच्या पाटाजवळ, परिटाच्या शेताच्या वाटेवर उभे राहिले. ¹⁸ त्यांनी राजाला बोलावले, तेव्हा राजवाड्याचा कारभारी हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकीम, चिटणीस शेबना आणि इतिहासलेखक आसाफाचा पुत्र यवाह हे त्यांच्याकडे बाहेर आले. ¹⁹ सेनाधिपती त्यांना म्हणाला, “हिज्कीयाला सांगा: महान राजा, अश्शूराचा राजा, असे म्हणतो: तू ज्याच्यावर भरवसा ठेवतोस तो हा कसला भरवसा? ²⁰ तू म्हणतोस, ‘युद्धासाठी माझ्याजवळ डावपेच व सामर्थ्य आहे’ — पण ते नुसते बोलणे आहे. आता, तू कोणावर भरवसा ठेवून माझ्याविरुद्ध बंड केलेस? ²¹ पाहा, तू मिसरावर भरवसा ठेवतोस — तो चिरडलेल्या बोरूची काठी आहे; जो कोणी तिच्यावर टेकतो त्याचाच हात ती टोचून आरपार जाते. मिसराचा राजा फारो त्याच्यावर भरवसा ठेवणाऱ्या सर्वांना असाच आहे. ²² पण जर तू म्हणशील, ‘आम्ही आमचा देव परमेश्वर याच्यावर भरवसा ठेवतो,’ तर ज्याची उच्चस्थाने व वेद्या हिज्कीयाने काढून टाकल्या आणि यहूदा व यरुशलेम यांना सांगितले, ‘यरुशलेमेतील ह्या वेदीपुढे उपासना करा,’ तोच हा नाही काय? ²³ आता माझा धनी अश्शूराचा राजा याच्याशी पैज लाव: तुला दोन हजार घोडे देतो, जर तू त्यांवर स्वार बसवू शकलास तर! ²⁴ मग रथ व स्वार यांसाठी मिसरावर भरवसा ठेवून, माझ्या धन्याच्या अगदी कनिष्ठ सेवकांतील एका अधिकाऱ्यालाही तू कसा माघारी फिरवशील? ²⁵ परमेश्वराच्या इच्छेवाचून मी ह्या स्थळावर त्याचा नाश करण्यास चालून आलो काय? परमेश्वरानेच मला सांगितले: ‘ह्या देशावर चालून जा आणि त्याचा नाश कर.’

²⁶ हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकीम, शेबना व यवाह सेनाधिपतीला म्हणाले, “कृपया आम्हा आपल्या सेवकांशी अरामी भाषेत बोला — ती आम्हांला समजते. तटावरील लोक ऐकत असताना इब्री भाषेत बोलू नका.”

²⁷ सेनाधिपती त्यांना म्हणाला, “माझ्या धन्याने हे बोलण्यासाठी मला केवळ तुमच्या धन्याकडे व तुमच्याकडे पाठवले आहे काय, आणि तटावर बसलेल्या त्या लोकांकडे नाही काय? — तेही तर तुमच्याबरोबर आपली विष्ठा खातील व आपले मूत्र पितील.”

²⁸ मग सेनाधिपती इब्री भाषेत मोठ्याने ओरडून म्हणाला: “महान राजा, अश्शूराचा राजा याचे वचन ऐका! ²⁹ राजा असे म्हणतो: हिज्कीया तुम्हांला फसवू न देवो, कारण तो तुम्हांला माझ्या हातातून सोडवू शकणार नाही. ³⁰ ‘परमेश्वर आपणांला खात्रीने सोडवील; हे नगर अश्शूराच्या राजाच्या हाती पडणार नाही’ असे म्हणत हिज्कीया तुम्हांला परमेश्वरावर भरवसा ठेवायला लावतो — तो तुम्हांला तसे करू न देवो. ³¹ हिज्कीयाचे ऐकू नका. अश्शूराचा राजा असे म्हणतो: माझ्याशी समेट करा आणि माझ्याकडे बाहेर या — मग तुमच्यातील प्रत्येक जण आपल्या द्राक्षवेलीचे व अंजिराच्या झाडाचे फळ खाईल आणि आपल्या टाक्यातले पाणी पिईल, ³² जोपर्यंत मी येऊन तुम्हांला तुमच्यासारख्याच एका देशात घेऊन जात नाही — धान्य व नवा द्राक्षारस, भाकर व द्राक्षमळे, जैतुनाची झाडे व मध असलेल्या देशात — म्हणजे तुम्ही जगावे, मरू नये. हिज्कीयाचे ऐकू नका; ‘परमेश्वर आपणांला सोडवील’ असे म्हणून तो तुम्हांला भुलवत आहे. ³³ राष्ट्रांच्या देवांपैकी कोणा देवाने आपला देश अश्शूराच्या राजाच्या हातातून कधी सोडवला आहे काय? ³⁴ हमाथ व अर्पाद यांचे देव कोठे आहेत? सफरवाईम, हेना व इव्वा यांचे देव कोठे आहेत? त्यांनी शोमरोनाला माझ्या हातातून सोडवले काय? ³⁵ ह्या सर्व देशांच्या देवांपैकी कोणत्या देवाने आपला देश माझ्या हातातून सोडवला, की परमेश्वराने यरुशलेमेला माझ्या हातातून सोडवावे?

³⁶ पण लोक काहीच बोलले नाहीत, कारण राजाने आज्ञा दिली होती, “त्याला उत्तर देऊ नका.” ³⁷ मग राजवाड्याचा कारभारी हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकीम, चिटणीस शेबना आणि इतिहासलेखक आसाफाचा पुत्र यवाह हे वस्त्रे फाडून हिज्कीयाकडे आले आणि त्यांनी सेनाधिपतीचे शब्द त्याला कळवले.