Hezekiya asubiza Yuda kuri Data wa twese
Hezekiya yizigira Data wacu nk'uko ata wundi mwami wa Yuda yabigize, kandi amenagura n'inzoka y'umujumpu ya Mose. Ariko Ashuri irafata ibisagara bikomejwe. Ku ruzitiro, umukuru w'ingabo atwengera Yerusalemu mu Giheburayo, abigiranye nkana: nta mana y'ihanga na rimwe yakijije umuntu, none iyanyu yobakiza gute? Abantu ntibagira ico bavuga.
18 1Mu mwaka ugira gatatu wa Hosheya mwene Ela, umwami wa Isiraheli, Hezekiya mwene Ahazi yabaye umwami wa Yuda. 2Yari afise imyaka mirongo ibiri n’itanu igihe yimikwa, maze aganza imyaka mirongo ibiri n’icenda i Yeruzalemu. Nyina yitwa Abiya, umukobwa wa Zekariya. 3Yakoze ivyagororotse mu maso ya Data wa twese, nk’uko se Dawidi yari yarabigize. 4Yakuyeho ibibanza vyo hejuru, amenagura inkingi z’amabuye zeguriwe, aca ibiti vya Ashera, kandi amenagura mu bimanyu inzoka y’umuringa Musa yari yaracuze—kuko gushika ico gihe Abisiraheli bari basanzwe bayituririzako imibavu, iyitwa Nehushitani. a a v4 Nehushitani bisobanura “ikintu c’umuringa” — izina ryo gusuzugura ryahawe ikigirwamana c’umuringa iyo nzoka yari yahindutse, iyahoze ari ikimenyetso c’ukuri kivuye kuri Data wa twese ariko ubu kikaba casengwa mu buryo butari bwo. 5Yizigiye Data wa twese, Imana ya Isiraheli; nta mwami wa Yuda yari asa nawe, haba uwamubanjirije canke uwamukurikiye. 6Yomanye kuri Data wa twese, ntiyahengeshanya kumukurikira, kandi arubahiriza amabwirizwa Data wa twese yari yahaye Musa. 7Yagira intsinzi aho yaja hose, kuko Data wa twese yari kumwe nawe. Yagararije umwami wa Ashuri, yanka kumukorera. 8Yatsinze Abafilisitiya gushika i Gaza n’imbibe zaho, uhereye ku munara w’abarinzi gushika ku gisagara gikomeye.
9Mu mwaka ugira kane wa Hezekiya—ari na wo mwaka ugira indwi wa Hosheya mwene Ela, umwami wa Isiraheli—Shalumaneseri umwami wa Ashuri yaduze aja gutera Samariya, araygota. 10Haciye imyaka itatu barayifata—mu mwaka ugira gatandatu wa Hezekiya, ari na wo mwaka ugira icenda wa Hosheya umwami wa Isiraheli—Samariya irafatwa. 11Umwami wa Ashuri yajana Abisiraheli mu bunyagano i Ashuri, abashira i Hala, ku ruzi Habori rwo muri Gozani, no mu bisagara vya Abamedi, 12kubera ko batumvirije ijwi rya Data wa twese kandi barenga ku isezerano ryiwe—ivyo Musa, umusavyi wa Data wa twese, yari yategetse vyose—ntibavyumve canke ngo bavyubahirize.
Ashuri iza gutera Yuda
13Mu mwaka ugira cumi na kane w’umwami Hezekiya, Sanakeribu umwami wa Ashuri yateye ibisagara vyose bikomeye vya Yuda, arabifata. 14Maze Hezekiya umwami wa Yuda yarungikira umwami wa Ashuri i Lakishi, ati: “Nacumuye; nugaruke inyuma, kandi nzovyemera ico cose uzonshingako.” Umwami wa Ashuri yashinze Hezekiya umwami wa Yuda ngo atange amatoni y’ifeza nka cumi n’imwe n’itoni rimwe ry’inzahabu. 15Hezekiya aramuha ifeza yose yaboneka mu nzu ya Data wa twese no mu bubiko bw’ingoro y’umwami. 16Ico gihe Hezekiya yakuyeko inzahabu ku miryango y’urusengero rwa Data wa twese no ku nkingi z’imiryango, izo Hezekiya umwami wa Yuda yari yaragwikije, maze ayiha umwami wa Ashuri.
17Umwami wa Ashuri yarungitse umukuru w’ingabo ziwe, umukuru w’abakozi biwe, n’umukuru w’abasirikare hamwe n’ingabo nyinshi, bavuye i Lakishi baja ku mwami Hezekiya i Yeruzalemu. Baduze baja i Yeruzalemu, bahagarara iruhande y’umuyoboro w’amazi w’icogero co hejuru, ku nzira ija ku Murima w’Umwozi w’impuzu. 18Barahamagara umwami, maze Eliyakimu mwene Hilukiya, umucungezi w’ingoro, arasohoka aja aho bari kumwe na Shebuna umunyamabanga na Yowa mwene Asafu umwandisi w’ivyabaye. 19Umukuru w’abasirikare arababwira ati: “Mubwire Hezekiya muti: Umwami ahambaye, umwami wa Ashuri, avuga ati: Uku kwizigira wizigiye ni ukw’iki? 20Uvuga uti: Mfise ubugombe n’inkomezi vyo kurwana—ariko ni amajambo gusa. None none, ni nde wizigiye, ku buryo wangararije? 21Ehe, wizigiye Misiri, ya nkoni y’urubingo rwamenetse ihinyura mu kuboko kw’uwukwegamyeko wese. Uko ni ko Farawo umwami wa Misiri ameze ku bamwizigira bose. 22Ariko nimba uvuga uti: ‘Twizigiye Uhoraho Imana yacu,’ mbega si we Hezekiya yakuyeho ibibanza vyiwe vyo hejuru n’ibicaniro vyiwe, abwira Yuda na Yeruzalemu ati: ‘Nimusenge imbere y’iki gicaniro i Yeruzalemu’? 23Noneho rero, gira amasezerano na shebuja umwami wa Ashuri: Nzoguha amafarasi ibihumbi bibiri niwaba ushoboye kuronka abagendera kuri yo. 24None none, wokwirukana gute n’umukuru umwe gusa mu basavyi batagira ikimazi bo kwa shebuja, mbere wizigiye Misiri ngo iguhe amakarwa n’abagendera ku mafarasi? 25Mbega nzamutse ngo ntere iki kibanza kugira ngo nkirimbure ata Uhoraho? Uhoraho ni we yambwiye ati: Duga utere iki gihugu, ukirimbure.”
26Eliyakimu mwene Hilukiya, Shebuna, na Yowa babwira umukuru w’abasirikare, bati: “Turakwinginze, vuga ururimi rw’Icaramu kuri twebwe basavyi bawe—turarutahura. Ntuvuge ururimi rw’Igiheburayo, abantu bari ku rukuta bakaba bariko baratwumviriza.”
27Umukuru w’abasirikare yishura ati: “Mbega shebuja yantumye kuvuga ivyo kuri shobuja gusa na kuri mwebwe, atari no ku bagabo bari ku rukuta, abo bazorya umwanda wabo bongere banywe umukoyo wabo hamwe namwe?”
28Maze umukuru w’abasirikare arahagarara, asemerera cane mu rurimi rw’Igiheburayo ati: “Nimwumve ijambo ry’umwami ahambaye, umwami wa Ashuri! 29Umwami avuga ati: Ntimureke Hezekiya ngo abahende, kuko adashobora kubakiza mu kuboko kwiwe. 30Ntimureke Hezekiya ngo abatume mwizigira Uhoraho, mu kuvuga ati: ‘Uhoraho azokira adutabara ata gukeka; iki gisagara ntikizokwegukira umwami wa Ashuri.’ 31Ntimwumvirize Hezekiya. Umwami wa Ashuri avuga ati: Nimugiranire amahoro nanje, musohoke muze iwanje—umwe wese muri mwebwe azorya ku muzabibu wiwe no ku mutini wiwe, kandi anywe amazi yo mw’iriba ryiwe, 32gushika aho nzobajana mu gihugu gisa n’icanyu—intete, umuvinyu mushasha, umukate, imirima y’imizabibu, ibiti vy’imyelayo, n’ubuki—kugira ngo mubeho, ntimupfe. Ntimwumvirize Hezekiya; kuko ariko arabazimiza igihe avuga ati: ‘Uhoraho azodukiza.’ 33Mbega hari imana n’imwe mu zisengwa n’amahanga yarokoye igihugu cayo mu kuboko kw’umwami wa Ashuri? 34Ziri hehe imana za Hamati na Arupadi? Ziri hehe imana za Sefarivayimu, za Hena, na za Iva? Mbega bakijije Samariya mu kuboko kwanje? 35Ni iyihe mu mana z’ivyo bihugu vyose yarokoye igihugu cayo mu kuboko kwanje, ku buryo Uhoraho yorokora Yeruzalemu mu kuboko kwanje?”
36Ariko abantu baraguma banumye, nta jambo na rimwe bamwishura, kuko umwami yari yarategetse ati: “Ntimumwishure.” 37Eliyakimu mwene Hilukiya, umucungezi w’ingoro, Shebuna umunyamabanga, na Yowa mwene Asafu umwandisi w’ivyabaye, baja kwa Hezekiya bantuye impuzu, bamumenyesha amajambo y’umukuru w’abasirikare.