ሆሴእ፥ ናይ መወዳእታ ንጉስ እስራኤል

ሰማርያ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ከበባ ወደቐት፥ እስራኤል ድማ ተማረኸ። ፀሓፊ ነቲ ታሪኽ ኣቋሪፁ ምኽንያቱ ይነግር፦ በብነቢዩ እናተመዓዱ ንጣዖታት ኣገልገሉ። ኣብታ ምድሪ ዝሰፈሩ ጓኖት ድማ ንኣቦና ክፈርሑ ተመሃሩ፥ ንገዛእ ኣማልኽቶም ግና ገና የገልግሉ ነበሩ፥ ውሉዶም እውን ክሳዕ ሕዚ ከምኡ ይገብሩ ኣለዉ።

ምዕራፍ 17።

ኣብ መበል ዓሰርተ ኽልተ ዓመቱ ንኣካዝ ንጉስ ይሁዳ፥ ሆሴእ ወዲ ኤላ ኣብ ሰማርያ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ነገሰ፤ ትሽዓተ ዓመት ድማ ገዝአ። ኣብ ቅድሚ ኣቦና ክፉእ ገበረ፤ ከምቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ነገስታት እስራኤል ግና ኣይኮነን። ሻልማናሶር ንጉስ ኣሶር ድማ ናብኡ ደየበ፤ ሆሴእ ከዓ ተገዝኦ ግብሪ ድማ ከፈሎ። ንጉስ ኣሶር ግና ሆሴእ ተንኰል ይገብር ከም ዘሎ ፈለጠ፤ ንሱ ናብ ሶ ንጉስ ግብፂ ልኡኻት ሰዲዱ ነበረ፥ ነቲ በብዓመት ዝኸፍሎ ዝነበረ ግብሪ ድማ ንንጉስ ኣሶር ኣየቕረበሉን። ስለዙይ ንጉስ ኣሶር ሒዙ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣሰሮ። ንጉስ ኣሶር ድማ ንብዘላ ምድሪ ወረራ፤ ናብ ሰማርያ ደዪቡ ኸዓ ሰለስተ ዓመት ከበባ።

ሰማርያ ናብ ኣሶር ወደቐት

ኣብ መበል ታሽዐይቲ ዓመት ሆሴእ፥ ንጉስ ኣሶር ንሰማርያ ሓዛ፤ ንእስራኤል ድማ ናብ ኣሶር ማረኾም፤ ኣብ ሓላሕን ኣብ ሓቦር ፈለግ ጎዛንን ኣብ ከተማታት ሜዶንን ኣቐመጦም።

እዝ ኵሉ ዝኾነ፥ ደቂ እስራኤል ነቲ ኻብ ምድሪ ግብፂ፥ ካብ ትሕቲ ኢድ ፈርዖን ንጉስ ግብፂ ዘውፅኦም ኣቦና ስለ ዝበደልዎ፥ ንኻልኦት ኣማልኽቲ ድማ ስለ ዘምለኹ እዩ፤ በቲ ኣቦና ኻብ ቅድሚኦም ዝሰጎም ህዝብታት ልማድን በቲ ነገስታት እስራኤል ዝገበርዎ ልማድን ከዱ። ደቂ እስራኤል ድማ ኣብ ልዕሊ ኣቦና ብሕቡእ ክፉእ ገበሩ፤ ካብ ግምቢ ሓለዋ ኽሳዕ እተዓርደት ከተማ፥ ኣብ ኵለን ከተማታቶም በረኽቲ ሰርሑ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ነዊሕ ዀረብታን ኣብ ትሕቲ ነፍሲ ወከፍ ልምሉም ኦምን፥ ሓወልቲ ጣዖትን ምስልታት ኣስታሮትን ኣቘሙ። ኣብ ኵሉ በረኽቲ ድማ፥ ከምቶም ኣቦና ኻብ ቅድሚኦም ዝሰጎም ህዝብታት፥ ዕጣን ኣዕጠኑ፤ ንኣቦና ዘቘጥዕ ክፉእ ነገር ከዓ ገበሩ።

ንጣዖታት ኣገልገሉ፤ ኣቦና ግና “እዝ ኣይትግበሩ” ኢሉ ነገሮም ነበረ። ኣቦና ድማ ብዅሉ ነቢይን ረኣይን ኣቢሉ ንእስራኤልን ንይሁዳን፥ “ካብ ክፉእ መንገድኹም ተመለሱ፤ ትእዛዛተይን ሕግጋተይን፥ ነቲ ንኣቦታትኩም ዝሃብክዎም፥ ብኣገልገልተይ ነቢያት ኣቢለ ድማ ናባኻትኩም ዝሰደድክዎ ኵሉ ሕጊ ሓልዉ” ኢሉ መዓዶም።

ንሳቶም ግና ኣይሰምዑን። ከምቶም ብኣቦና ዘይኣመኑ ኣቦታቶም፥ ክሳዶም ኣትረሩ። ንሕግጋቱን ነቲ ምስ ኣቦታቶም ዝኣተዎ ኪዳንን ንተግሳፁን ነዐቑ። ደድሕሪ ኸንቱ ጣዖታት ስዒቦም ድማ ከንቱ ኾኑ፤ ከምቶም ኣቦና ኸም ዘይገብርዎም ዝኣዘዞም ኣብ ዙርያኦም ዝነበሩ ህዝብታት ድማ ገበሩ። ንዅሉ ትእዛዛት ኣቦና ሓደጉ፤ ክልተ ዝተፈሰ ምስሊ ምራኽን መምለኺ ዓፀድን ገበሩ፤ ንዅሎም ሰራዊት ከዋኽብቲ ሰማይ ሰገዱ፤ ንበዓል ድማ ኣገልገሉ። ንኣወዳቶምን ንኣጓላቶምን ብሓዊ መስዋእቲ ገይሮም ኣቃፀሉ፤ ጠንቈሉ፤ ስራይ ድማ ገበሩ፤ ኣብ ቅድሚ ኣቦና ክፉእ ንምግባር ርእሶም ሸጡ፤ ኣቘጥዕዎውን። ስለዙይ ኣቦና ብእስራኤል የመና ተቘጢዑ ኻብ ቅድሚኡ ኣርሓቖም፤ ነገድ ይሁዳ ጥራሕ ተረፈ፤ ህዝቢ ይሁዳ ድማ ትእዛዛት ኣቦና ኣይሓለዉን፤ ልማድ እስራኤል ደኣ ሰዓቡ እምበር። ስለዙይ ኣቦና ንዅሉ ዘርኢ እስራኤል ነፀጎም፤ ኣጨነቖም፤ ክሳዕ ካብ ቅድሚኡ ዝድርብዮም ድማ ኣብ ኢድ ዘመትቲ ኣሕለፎም። ኣቦና ንእስራኤል ካብ ቤት ዳዊት ምስ ቀደዶም፥ ንኢዮርብዓም ወዲ ናባጥ ነገስቲ ገይሮም ኣንገስዎ፤ ኢዮርብዓም ድማ ንእስራኤል ካብ ምስዓብ ኣቦና ኣግለሶም፤ ናብ ዓብዪ ሓጢኣትውን ኣእተዎም። ደቂ እስራኤል ድማ በቲ ኢዮርብዓም ዝገበሮ ኵሉ ሓጢኣት ፀንዑ፤ ካብኡ ኣይተመለሱን፤ ክሳዕ እቲ ኣቦና ብዅሎም ኣገልገልቱ ነቢያት ኣቢሉ ኸም ዝበሎ፥ ንእስራኤል ካብ ቅድሚኡ ዘርሓቖም። ስለዙይ እስራኤል ካብ ምድሮም ናብ ኣሶር ተማረኹ፤ ክሳዕ ሎሚ መዓልቲ ኸዓ ኣብኡ ተረፉ።

ጓኖት ኣብታ ምድሪ ተቐመጡ

ንጉስ ኣሶር ድማ ካብ ባቢሎንን ካብ ኩታን ካብ ዓዋን ካብ ሓማትን ካብ ሰፈርዋይምን ህዝቢ ኣምፂኡ፥ ኣብ ክንዲ ደቂ እስራኤል ኣብ ከተማታት ሰማርያ ኣቐመጦም፤ ንሳቶም ከዓ ንሰማርያ ወሪሶም ኣብ ከተማታታ ተቐመጡ። ኣብ መጀመርታ ኣብኡ ኽቕመጡ እንተለዉ፥ ንኣቦና ኣየምለኹን፤ ስለዙይ ንሱ ኣብ መንጎኦም ኣናብስ ሰደደ፤ ገሊኣቶም ከዓ ቀተልዎም። ንንጉስ ኣሶር ድማ፥ “እቶም ናብ ከተማታት ሰማርያ ዘግዓዝካዮም ህዝብታት፥ ነቲ ናይታ ምድሪ ኣምላኽ ዝደልዮ ኣይፈልጡን፤ ስለዙይ ኣብ መንጎኦም ኣናብስ ሰደደ፤ ነቲ ናይታ ምድሪ ኣምላኽ ዝደልዮ ስለ ዘይፈልጡ ድማ ይቐትልዎም ኣለዉ” በልዎ።

ንጉስ ኣሶር ድማ፥ “ካብ ሰማርያ ዝማረኽኩምዎ ሓደ ካህን ናብኡ መልስዎ፤ ኣብኡ ይቀመጥ፤ ነቲ ናይታ ምድሪ ኣምላኽ ዝደልዮ ድማ ነቶም ህዝቢ ይምሃሮም” ኢሉ ኣዘዘ።

ስለዙይ ካብ ሰማርያ ኻብ ዝተማረኹ ኻህናት ሓደ፥ ኣብ ቤትኤል ተቐሚጡ፥ ንኣቦና ብኸመይ ከም ዘምልኹ መሃሮም።

ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ግና ኣማልኽቲ ርእሱ ገበረ፤ ኣብቲ ሰማርያውያን ዝሰርሕዎ ኣብ በረኽቲ ዘሎ ዝሰግዱሉ ኣባይቲ ኣቐመጦም፤ ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ኣብታ ዝቕመጠላ ኸተማ ገበረ። እቶም ሰብ ባቢሎን ድማ ንሱኮት ብኖት ገበሩ፤ እቶም ሰብ ኩት ንኔርጋል ገበሩ፤ እቶም ሰብ ሓማት ድማ ንኣሺማ ገበሩ፤ ዓዋውያን ድማ ንኒብሓዝን ንታርታቕን ገበሩ፤ ሰፈርዋውያን ከዓ ንደቆም ንኣማልኽቲ ሰፈርዋይም፥ ንኣድራመሌክን ንዓናመሌክን መስዋእቲ ገይሮም ብሓዊ ኣቃፀልዎም። ንኣቦና የምልኹ ነበሩ፤ ካብ ማእኸሎም ግና ኣብ በረኽቲ ዝኾኑ ኵሉ ዓይነት ኻህናት ሸሙ፤ ንሳቶም ከዓ ኣብቲ ዝሰግዱሉ ኣባይቲ ይስውኡሎም ነበሩ። ንኣቦና የምልኹ ነበሩ፤ ከምቲ ኻብኡ ዝተማረኹሉ ህዝብታት ልማድ ግና፥ ንኣማልኽቶም የገልግሉ ነበሩ። ክሳዕ ሎሚ መዓልቲ ነቲ ናይ ቀደም ልማዶም ይሕልዉ ኣለዉ። ንኣቦና ኣየምልኹን፤ ነቲ ኣቦና ንደቂ ያእቆብ፥ እቶም እስራኤል ኢሉ ዝሰመዮም፥ ዝሃቦም ስርዓትን ፍርድን ሕግን ትእዛዝን ድማ ኣይስዕቡን።

ኣቦና ምሳቶም ኪዳን ምስ ኣተወ፥ ከምዙይ ኢሉ ኣዘዞም፦ “ንኻልኦት ኣማልኽቲ ኣይተምልኹ፤ ኣይትስገዱሎም፤ ኣይተገልግልዎም፤ መስዋእቲውን ኣይተቕርቡሎም። ኣቦኻትኩም ግና፥ ብዓብዪ ሓይልን ብዝርግሕቲ ቕልፅምን ካብ ግብፂ ኣውፅአኩም፤ ንእኡ ኣምልኹ፤ ንእኡ ስገዱ፤ ንእኡ ድማ መስዋእቲ ኣቕርቡ። ነቲ ዝፀሓፈልኩም ስርዓትን ፍርድን ሕግን ትእዛዝን ኵልሻዕ ተጠንቂቕኩም ሓልዉ፤ ንኻልኦት ኣማልኽቲ ኣይተምልኹ። ነቲ ምሳኻትኩም ዝኣተኽዎ ኪዳን ኣይትረስዑ፤ ንኻልኦት ኣማልኽቲ ኸዓ ኣይተምልኹ። ንኣቦኻትኩም ደኣ ኣምልኹ እምበር፤ ንሱ ኸዓ ካብ ኢድ ኵሎም ፀላእትኹም ከድሕነኩም እዩ።”

ንሳቶም ግና ኣይሰምዑን፤ ነቲ ናይ ቀደም ልማዶም ደኣ ፀንዑሉ እምበር። እዞም ኣህዛብ እዚኣቶም ንኣቦና የምልኹ ነበሩ፤ ንጣዖታቶም ግና የገልግሉ ነበሩ። ደቆምን ደቂ ደቆምን ድማ ከምቲ ኣቦታቶም ዝገበርዎ፥ ክሳዕ ሎሚ ይገብሩ ኣለዉ።