Hoseya, Umwami wa Nyuma wa Isiraheli

Samariya iragwa nyuma yo kugotwa imyaka itatu maze Isiraheli ijyanwa ho iminyago. Umwanditsi ahagarika inkuru kugira ngo asobanure impamvu: bakoreye ibigirwamana n'ubwo buri muhanuzi yababuriraga. Abanyamahanga batujwe muri icyo gihugu bigishwa gutinya Data wa twese mu gihe bakomeje gukorera imana zabo, kandi abana babo baracyabikora.

Igice cya 17.

Mu mwaka wa cumi na kabiri Ahazi ari ku ngoma mu Buyuda, Hoseya mwene Ela yabaye umwami wa Isiraheli i Samariya, amara imyaka icyenda ku ngoma. Yakoze ibibi mu maso ya Data wa twese, nyamara atari nk'abami ba Isiraheli bamubanjirije. Shalumaneseri umwami wa Ashūru azamuka amutera, Hoseya aramuyoboka, amuha umusoro. Ariko umwami wa Ashūru amenya ko Hoseya yari amugambanira: yari yatumye intumwa kwa Sowa umwami wa Misiri, areka no gutura umwami wa Ashūru umusoro wa buri mwaka. Nuko umwami wa Ashūru aramufata, aramuboha, amushyira mu nzu y'imbohe. Umwami wa Ashūru atera igihugu cyose, azamuka i Samariya, ayigose imyaka itatu.

Samariya Itsindwa na Ashūru

Mu mwaka wa cyenda wa Hoseya, umwami wa Ashūru afata Samariya, ajyana Abisiraheli ho iminyago muri Ashūru, abatuza i Hala, no ku ruzi rwa Habori rwo muri Gozani, no mu mijyi ya Mediya.

Ibyo byose byabaye kubera ko Abisiraheli bacumuye kuri Data wa twese, we wabakuye mu Misiri, akabavana munsi y'ukuboko kwa Farawo umwami wa Misiri, maze bayoboka izindi mana, bakurikiza imigenzo y'amahanga Data wa twese yirukanye imbere yabo, n'iyo abami ba Isiraheli bazanye. Abisiraheli bakorera Data wa twese ibibi rwihishwa, biyubakira ahasengerwaga mu mijyi yabo yose, uhereye ku munara w'abarinzi kugeza ku mujyi ukomeye. Bashinga inkingi z'amabuye asengwa n'inkingi za Ashera ku dusozi twose turetarete, no munsi y'ibiti byose bitoshye. Ahasengerwaga hose batwikira imibavu, nk'uko amahanga Data wa twese yirukanye imbere yabo yabigenzaga. Bakora ibibi byarakaje Data wa twese.

Bakorera ibigirwamana, nubwo Data wa twese yari yarababwiye ati: “Ntimukore ibi.” Data wa twese yihanangiriza Isiraheli na Yuda binyujijwe kuri buri muhanuzi na buri mushishozi ati: “Nimuve mu nzira zanyu mbi, mwitondere amabwiriza yanjye n'ibyemezo byanjye, ari yo Mategeko yose nahaye ba sogokuruza, nkayabatumaho binyuze ku bagaragu banjye b'abahanuzi.”

Ariko banze kumva. Banangira amajosi nk'uko ba sekuruza babigenzaga, abatiringiraga Data wa twese. Banga ibyemezo bye n'Isezerano yari yagiranye na ba sekuruza, n'imiburo ye. Bakurikira ibigirwamana by'ubusa, baba ab'ubusa, bigana amahanga abakikije Data wa twese yababujije kwigana. Bareka amabwiriza yose ya Data wa twese, bicurira amashusho abiri y'inyana, bashinga n'inkingi ya Ashera, bapfukamira ingabo zose z'inyenyeri zo mu ijuru, bakorera Bāli. Batwika abahungu babo n'abakobwa babo nk'ibitambo, baragura kandi bakora ubupfumu, bigurisha kugira ngo bakore ibibi mu maso ya Data wa twese, baramurakaza. Nuko Data wa twese, arakarira Isiraheli bikomeye, abavana imbere ye. Hasigara gusa umuryango wa Yuda, Na Yuda ntiyubahirije amabwiriza ya Data wa twese, ahubwo akurikiza imigenzo ya Isiraheli. Nuko Data wa twese yanga abakomoka kuri Isiraheli bose, arababaza, abaha abambuzi kugeza ubwo abajugunya imbere ye. Igihe Data wa twese yatandukanyaga Isiraheli n'inzu ya Dawidi, bimika Yerobowamu mwene Nebati aba umwami wabo. Yerobowamu akura Abisiraheli ku gukurikira Data wa twese, abateza icyaha gikomeye. Abisiraheli bakomeza gukora ibyaha byose Yerobowamu yakoze; ntibabivaho, kugeza ubwo Data wa twese yavanye Isiraheli imbere ye, nk'uko yari yarabivuze binyuze ku bagaragu be bose b'abahanuzi. Nuko Isiraheli bajyanwa ho iminyago muri Ashūru bavuye mu gihugu cyabo, aho bakomeje kuba kugeza n'uyu munsi.

Abanyamahanga Batura mu Gihugu

Umwami wa Ashūru azana abantu bavuye i Babiloni n'i Kuta n'i Ava n'i Hamati n'i Sefaruvayimu, abatuza mu mijyi ya Samariya mu cyimbo cy'Abisiraheli. Bigarurira Samariya, batura mu mijyi yayo. Mu ntangiriro, ubwo batangiraga gutura aho, ntibasengaga Data wa twese; nuko aboherereza intare zica bamwe muri bo. Babwira umwami wa Ashūru bati: “Amahanga washyize mu mijyi ya Samariya ntazi uko imana y'icyo gihugu ishaka. Nuko yaboherereza intare zibica, kubera ko batazi uko imana y'icyo gihugu ishaka.”

Umwami wa Ashūru ategeka ati: “Nimusubize umutambyi umwe mwajyanye ho iminyago wavuye i Samariya. Ajye gutura aho, yigishe abantu uko imana y'icyo gihugu ishaka.”

Nuko umwe mu batambyi bajyanywe ho iminyago bavuye i Samariya atura i Beteli, abigisha uko basenga Data wa twese.

Ariko buri hanga ryiremera imana zaryo, rizishyira mu ngoro z'ahasengerwaga Abasamariya bari barubatse, buri hanga mu mijyi ryaturagamo. Abantu b'i Babiloni biremera Sukoti-Benoti, ab'i Kuta biremera Nerugali, ab'i Hamati biremera Ashima, Abawi biremera Nibuhazi na Taritaki, Abasefaruvayimu batwikira abana babo mu muriro nk'ibitambo, babitambira Adiramaleki na Anameleki, imana z'i Sefaruvayimu. Basenga Data wa twese, ariko batoranya muri bo abatambyi b'uburyo bwose b'ahasengerwaga, babatambira mu ngoro z'ahasengerwaga. Basenga Data wa twese, ariko bakorera imana zabo bwite, bakurikije imigenzo y'amahanga bavuyemo. Kugeza n'uyu munsi bakomeza imigenzo yabo ya kera. Ntibasenga Data wa twese, kandi ntibakurikiza amateka n'ibyemezo n'amategeko n'itegeko Data wa twese yahaye abana ba Yakobo, we yahimbye izina rya Isiraheli.

Igihe Data wa twese yagiranaga na bo Isezerano, yabategetse ati: “Ntimukasenge izindi mana, ntimukazipfukamire, ntimukazikorere, ntimukazitambire ibitambo. Ahubwo So wabakuye mu Misiri ku bubasha bukomeye n'ukuboko kurambuye—nimumusenge. Nimumupfukamire; mumutambire ibitambo. Mujye mwitondera iteka amateka n'ibyemezo n'amategeko n'itegeko yabandikiye. Ntimukasenge izindi mana. Ntimukibagirwe Isezerano nagiranye namwe, kandi ntimukasenge izindi mana. Ahubwo nimusenge So wanyu, na we azabakiza mu maboko y'abanzi banyu bose.”

Nyamara ntibumvira, ahubwo bakomeza imigenzo yabo ya kera. Ayo mahanga yasengaga Data wa twese, nyamara akanakorera ibigirwamana byayo. Abana babo n'abuzukuru babo bakora nk'uko ba sekuruza babo bakoze, kugeza n'uyu munsi.