Hosheya, Sarkin Isra'ila na Ƙarshe

Samariya ta fāɗi bayan kewayewa ta shekara uku, aka kwashi Isra'ila zuwa bauta. Marubucin ya dakatar da labarin don ya faɗi dalili: sun bauta wa gumaka duk da gargaɗin kowane annabi. Baƙin da aka zaunar a ƙasar aka koya musu su ji tsoron Ubanmu yayin da suke bauta wa allolinsu, 'ya'yansu kuwa har yanzu haka suke yi.

Babi na 17.

A shekara ta goma sha biyu ta Ahaz sarkin Yahuda, Hosheya ɗan Ela ya zama sarki a kan Isra'ila a Samariya, ya kuma yi mulki shekara tara. Ya aikata mugunta a gaban Ubanmu, amma ba kamar sarakunan Isra'ila da suka riga shi ba. Shalmanesar sarkin Assuriya ya haura ya yaƙe shi, sai Hosheya ya zama bawansa, yana kuma biyan sa haraji. Amma sarkin Assuriya ya gane cewa Hosheya yana ƙulla maƙarƙashiya: ya aiki manzanni zuwa wurin So sarkin Masar, ya kuma daina biyan sarkin Assuriya harajin shekara-shekara. Saboda haka sarkin Assuriya ya kama shi ya daure shi a kurkuku. Sarkin Assuriya ya mamaye dukan ƙasar, ya haura zuwa Samariya, ya kuma kewaye ta shekara uku.

Samariya Ta Faɗa Hannun Assuriya

A shekara ta tara ta Hosheya, sarkin Assuriya ya ci Samariya, ya kuma kai Isra'ila bauta a Assuriya, ya zaunar da su a Hala, da bakin Habor, kogin Gozan, da kuma garuruwan Mediya.

Dukan wannan ya faru ne domin Isra'ila sun yi wa Ubanmu zunubi, shi da ya fitar da su daga Masar, daga ƙarƙashin hannun Fir'auna sarkin Masar, suka kuma bauta wa waɗansu alloli, suka kuma bi al'adun al'umman da Ubanmu ya kori daga gabansu, da waɗanda sarakunan Isra'ila suka kawo. Isra'ila sun aikata abin da ba daidai ba a ɓoye gaba da Ubanmu, suka gina wuraren sujada a bisa tuddai a dukan garuruwansu, tun daga hasumiyar tsaro har zuwa birni mai katanga. Suka kafa keɓaɓɓun ginshiƙai da gumakan Ashera a kan kowane tudu mai tsayi da kuma ƙarƙashin kowane koren itace. A kowane wurin sujada suka ƙona turare, kamar al'umman da Ubanmu ya kori daga gabansu. Suka aikata mugunta wadda ta tsokani Ubanmu ya yi fushi.

Suka bauta wa gumaka, ko da yake Ubanmu ya gaya musu, “Kada ku yi wannan.” Ubanmu ya yi wa Isra'ila da Yahuda gargaɗi ta bakin kowane annabi da mai duba, yana cewa, “Ku juyo daga mugayen hanyoyinku, ku kuma kiyaye umarnaina da ƙa'idojina—dukan shari'ar da na ba kakanninku, na kuma aiko muku ta bakin bayina annabawa.”

Amma suka ƙi saurara. Suka taurare kawunansu kamar kakanninsu, waɗanda ba su amince da Ubanmu ba. Suka ƙi ƙa'idojinsa, da alkawarin da ya yi da kakanninsu, da kuma gargaɗinsa. Suka bi gumaka banza suka zama banza, suna koyi da al'umman da suke kewaye da su, waɗanda Ubanmu ya hana su yin koyi da su. Suka yar da dukan umarnan Ubanmu, suka ƙera gumakan 'yan maruƙa guda biyu da narkakken ƙarfe da kuma gunkin Ashera, suka rusuna wa dukan rundunar taurarin sama, suka kuma bauta wa Ba'al. Suka ƙona 'ya'yansu maza da mata a matsayin hadaya, suka yi duba da sihiri, suka sayar da kansu don su aikata mugunta a gaban Ubanmu, suna tsokanar sa ya yi fushi. Saboda haka Ubanmu, cike da fushi da Isra'ila, ya kawar da su daga gabansa. Kabilar Yahuda kaɗai ta rage, Yahuda ma ba su kiyaye umarnan Ubanmu ba, sai dai suka bi ayyukan Isra'ila. Saboda haka Ubanmu ya ƙi dukan zuriyar Isra'ila, ya ba su wahala, ya kuma ba da su ga 'yan fashi, har sai da ya kore su daga gabansa. Sa'ad da Ubanmu ya tsage Isra'ila daga gidan Dawuda, sai suka naɗa Yerobowam ɗan Nebat sarkinsu. Yerobowam ya kawar da Isra'ila daga bin Ubanmu, ya kuma jagorance su cikin babban zunubi. Isra'ila suka nace a cikin dukan zunuban da Yerobowam ya aikata; ba su juya daga gare su ba, har sai da Ubanmu ya kawar da Isra'ila daga gabansa, kamar yadda ya faɗa ta bakin dukan bayinsa annabawa. Ta haka aka kai Isra'ila bauta daga ƙasarsu zuwa Assuriya, suka kuma zauna a can har yau.

Baƙi Suka Zauna a Ƙasar

Sarkin Assuriya ya kawo mutane daga Babila, da Kuta, da Awa, da Hamat, da Sefarbayim, ya zaunar da su a garuruwan Samariya a maimakon Isra'ila. Suka mallaki Samariya, suka kuma zauna a garuruwanta. Sa'ad da suka fara zama a can, ba su bauta wa Ubanmu ba; saboda haka ya aiko da zakoki a cikinsu, waɗanda suka kashe waɗansu daga cikinsu. Suka gaya wa sarkin Assuriya, “Al'umman da ka kai bauta zuwa garuruwan Samariya ba su san abin da allahn ƙasar yake bukata ba. Saboda haka ya aiko da zakoki a cikinsu, suna kashe su, domin ba su san abin da allahn ƙasar yake bukata ba.”

Sarkin Assuriya ya ba da umarni, “Ku mai da wani firist guda da kuka kai bauta daga Samariya. Bari yă zauna a can, yă kuma koya wa mutanen abin da allahn ƙasar yake bukata.”

Saboda haka wani daga cikin firistocin da aka kai bauta daga Samariya ya zauna a Betel, ya kuma koya musu yadda za su bauta wa Ubanmu.

Amma kowace al'umma ta yi wa kanta alloli, ta kuma kafa su a cikin wuraren sujada a bisa tuddai da mutanen Samariya suka gina, kowace al'umma a garuruwan da take zaune. Mutanen Babila suka yi Sukkot-benot, mutanen Kut suka yi Nergal, mutanen Hamat suka yi Ashima, Awawa suka yi Nibhaz da Tartak, Sefarbiyawa kuwa suka ƙona 'ya'yansu da wuta a matsayin hadaya ga Adrammelek da Anammelek, allolin Sefarbayim. Suka bauta wa Ubanmu amma suka naɗa iri-irin firistoci daga cikinsu domin wuraren sujada a bisa tuddai, waɗanda suke miƙa musu hadaya a wuraren sujadan. Suka bauta wa Ubanmu, amma duk da haka suka bauta wa allolinsu bisa al'adun al'umman da aka kawo su daga gare su. Har yau suna riƙe da al'adunsu na dā. Ba sa bauta wa Ubanmu, ba kuwa sa bin ƙa'idodi, da farillai, da shari'a, da umarnin da Ubanmu ya ba 'ya'yan Yakubu, waɗanda ya sa wa suna Isra'ila.

Sa'ad da Ubanmu ya yi alkawari da su, ya umarce su, “Kada ku bauta wa waɗansu alloli, ko ku rusuna musu, ko ku yi musu hidima, ko ku miƙa musu hadaya. Amma Ubanku ne ya fitar da ku daga Masar da iko mai girma da kuma miƙaƙƙen hannu—shi za ku bauta wa. Ku rusuna masa; ku miƙa masa hadaya. Kullum ku yi hankali ku kiyaye ƙa'idodi, da farillai, da shari'a, da umarnin da ya rubuta muku. Kada ku bauta wa waɗansu alloli. Kada ku manta da alkawarin da na yi da ku, kada kuma ku bauta wa waɗansu alloli. Sai dai ku bauta wa Ubanku, shi kuwa zai cece ku daga hannun dukan abokan gābanku.”

Amma duk da haka ba su saurara ba, sai dai suka nace a kan al'adunsu na dā. Waɗannan al'ummai suka bauta wa Ubanmu amma duk da haka suka bauta wa gumakansu. 'Ya'yansu da jikokinsu suna yin kamar yadda kakanninsu suka yi, har yau.