હોશિયા, ઇઝરાયલનો છેલ્લો રાજા

ત્રણ વર્ષના ઘેરા પછી સમરૂન પડે છે અને ઇઝરાયલને દેશનિકાલ કરવામાં આવે છે. લેખક વાર્તા અટકાવીને કારણ જણાવે છે: દરેક પ્રબોધકની ચેતવણી છતાં તેઓએ મૂર્તિઓની સેવા કરી. દેશમાં વસાવેલા પરદેશીઓને આપણા પિતાનો ભય રાખતાં શીખવવામાં આવે છે, છતાં તેઓ પોતાના દેવોની સેવા કરતા રહે છે, અને તેઓનાં બાળકો આજે પણ એમ જ કરે છે.

અધ્યાય 17.

યહૂદિયાના રાજા આહાઝના બારમા વર્ષે, એલાનો દીકરો હોશિયા સમરૂનમાં ઇઝરાયલ પર રાજા થયો, અને તેણે નવ વર્ષ રાજ કર્યું. તેણે આપણા પિતાની નજરમાં ભૂંડું કર્યું, તોપણ પોતાની પહેલાંના ઇઝરાયલના રાજાઓના જેવું નહિ. આશ્શૂરના રાજા શાલ્મનેસેરે તેના પર ચઢાઈ કરી, અને હોશિયા તેનો તાબેદાર બન્યો તથા તેને ખંડણી આપવા લાગ્યો. પણ આશ્શૂરના રાજાને ખબર પડી કે હોશિયા દગાનું કાવતરું રચતો હતો: તેણે મિસરના રાજા સોની પાસે સંદેશવાહકો મોકલ્યા હતા અને આશ્શૂરના રાજાને વાર્ષિક ખંડણી આપવાનું બંધ કર્યું હતું. તેથી આશ્શૂરના રાજાએ તેને પકડીને જેલમાં બાંધ્યો. આશ્શૂરના રાજાએ આખા દેશ પર હુમલો કર્યો, સમરૂન સુધી ચઢાઈ કરી અને ત્રણ વર્ષ સુધી તેને ઘેરો ઘાલ્યો.

સમરૂનનું આશ્શૂર સામે પતન

હોશિયાના નવમા વર્ષે આશ્શૂરના રાજાએ સમરૂનને કબજે કર્યું, ઇઝરાયલને આશ્શૂરમાં દેશનિકાલ કર્યા, અને તેઓને હલાહમાં, ગોઝાનની નદી હાબોર પર તથા માદીઓના શહેરોમાં વસાવ્યા.

આ બધું એટલા માટે બન્યું કે ઇઝરાયલે આપણા પિતા વિરુદ્ધ પાપ કર્યું, જેમણે તેઓને મિસરમાંથી, મિસરના રાજા ફારુનના હાથ નીચેથી બહાર લાવ્યા હતા, અને તેઓએ બીજા દેવોની પૂજા કરી, અને જે પ્રજાઓને આપણા પિતાએ તેઓની આગળથી હાંકી કાઢી હતી તેઓના રીતરિવાજોને તથા ઇઝરાયલના રાજાઓએ દાખલ કરેલા રિવાજોને અનુસર્યા. ઇઝરાયલે ગુપ્ત રીતે આપણા પિતા વિરુદ્ધ ખોટું કર્યું, પોતાનાં સર્વ નગરોમાં, ચોકીબુરજથી માંડીને કોટવાળા શહેર સુધી, ઉચ્ચસ્થાનો બાંધ્યાં. તેઓએ દરેક ઊંચી ટેકરી પર તથા દરેક લીલાં ઝાડ નીચે પવિત્ર સ્તંભો તથા અશેરાહના થાંભલા ઊભા કર્યા. જે પ્રજાઓને આપણા પિતાએ તેઓની આગળથી હાંકી કાઢી હતી તેઓના જેવા, તેઓએ દરેક ઉચ્ચસ્થાન પર ધૂપ બાળ્યો. તેઓએ એવું ભૂંડું કર્યું કે જેથી આપણા પિતાને ક્રોધ ચઢ્યો.

જોકે આપણા પિતાએ તેઓને કહ્યું હતું, “તમારે આ કરવું નહિ,” તોપણ તેઓએ મૂર્તિઓની સેવા કરી. આપણા પિતાએ દરેક પ્રબોધક તથા દ્રષ્ટા દ્વારા ઇઝરાયલ તથા યહૂદિયાને ચેતવણી આપી: “તમારા ભૂંડા માર્ગોથી પાછા ફરો અને મારી આજ્ઞાઓ તથા વિધિઓ પાળો—આખો નિયમ જે મેં તમારા પૂર્વજોને આપ્યો હતો અને મારા સેવકો પ્રબોધકો દ્વારા તમારી પાસે મોકલ્યો હતો.”

પણ તેઓએ સાંભળ્યું નહિ. પોતાના પૂર્વજોના જેવા, જેમણે આપણા પિતા પર ભરોસો રાખ્યો નહોતો, તેઓએ પોતાની ગરદન અક્કડ કરી. તેઓએ તેમના વિધિઓ, પોતાના પૂર્વજો સાથેનો કરાર તથા તેમની ચેતવણીઓનો નકાર કર્યો. તેઓ નકામી મૂર્તિઓની પાછળ દોડ્યા અને પોતે નકામા બન્યા, ને આસપાસની જે પ્રજાઓનું અનુકરણ કરવાની આપણા પિતાએ મના કરી હતી તેઓનું અનુકરણ કર્યું. તેઓએ આપણા પિતાની સર્વ આજ્ઞાઓ તજી દીધી, ઢાળેલા બે વાછરડાની મૂર્તિઓ તથા એક અશેરાહનો થાંભલો બનાવ્યાં, આકાશના સર્વ તારામંડળને નમ્યા અને બઆલની સેવા કરી. તેઓએ પોતાના દીકરા-દીકરીઓને યજ્ઞ તરીકે બાળ્યાં, શુકનવિદ્યા તથા મેલીવિદ્યા કરી, આપણા પિતાની નજરમાં ભૂંડું કરવા પોતાને વેચી દીધા, ને તેમને ક્રોધ ચઢાવ્યો. તેથી ઇઝરાયલ પર ઘણા રોષે ભરાઈને આપણા પિતાએ તેઓને પોતાની સંમુખથી દૂર કર્યા. કેવળ યહૂદાનું કુળ બાકી રહ્યું, યહૂદાએ પણ આપણા પિતાની આજ્ઞાઓ પાળી નહિ, પણ ઇઝરાયલના રિવાજોને અનુસર્યું. તેથી આપણા પિતાએ ઇઝરાયલના સર્વ વંશજોનો નકાર કર્યો, તેઓ પર દુઃખ લાવ્યા અને જ્યાં સુધી તેઓને પોતાની સંમુખથી કાઢી ન મૂક્યા ત્યાં સુધી તેઓને લૂંટારાઓના હાથમાં સોંપ્યા. જ્યારે આપણા પિતાએ ઇઝરાયલને દાઉદના ઘરથી અલગ કર્યું, ત્યારે તેઓએ નબાટના દીકરા યરોબઆમને પોતાનો રાજા બનાવ્યો. યરોબઆમે ઇઝરાયલને આપણા પિતાને અનુસરવાથી ભટકાવ્યા અને તેઓને મોટા પાપમાં દોર્યા. યરોબઆમે કરેલાં સર્વ પાપોમાં ઇઝરાયલ ચાલુ રહ્યું; તેઓ તેમાંથી પાછા ફર્યા નહિ, જ્યાં સુધી આપણા પિતાએ પોતાના સર્વ સેવક પ્રબોધકો દ્વારા કહ્યું હતું તે પ્રમાણે ઇઝરાયલને પોતાની સંમુખથી દૂર કર્યું નહિ. એમ ઇઝરાયલને પોતાના દેશમાંથી આશ્શૂરમાં દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા, ને આજ સુધી તેઓ ત્યાં રહ્યા છે.

પરદેશીઓ દેશમાં વસે છે

આશ્શૂરના રાજાએ બાબિલ, કૂથાહ, આવ્વા, હમાથ તથા સફાર્વાઈમથી લોકોને લાવીને ઇઝરાયલને સ્થાને સમરૂનનાં નગરોમાં વસાવ્યા. તેઓએ સમરૂનનો કબજો લીધો અને તેનાં નગરોમાં રહ્યા. જ્યારે તેઓ પહેલવહેલા ત્યાં રહેવા લાગ્યા, ત્યારે તેઓએ આપણા પિતાની પૂજા કરી નહિ; તેથી તેમણે તેઓમાં સિંહો મોકલ્યા, જેમણે તેઓમાંના કેટલાકને મારી નાખ્યા. તેઓએ આશ્શૂરના રાજાને કહ્યું: “જે પ્રજાઓને તમે સમરૂનનાં નગરોમાં દેશનિકાલ કરીને મોકલી છે તેઓ એ દેશનો દેવ શાની માગણી કરે છે તે જાણતી નથી. તેથી તેણે તેઓમાં સિંહો મોકલ્યા, જે તેઓને મારી નાખે છે, કેમ કે તેઓ એ દેશનો દેવ શાની માગણી કરે છે તે જાણતા નથી.”

આશ્શૂરના રાજાએ આજ્ઞા આપી: “તમે સમરૂનમાંથી દેશનિકાલ કરેલા યાજકોમાંના એકને પાછો મોકલો. તે ત્યાં રહે અને લોકોને એ દેશનો દેવ શાની માગણી કરે છે તે શીખવે.”

તેથી સમરૂનમાંથી દેશનિકાલ કરાયેલા યાજકોમાંનો એક બેથેલમાં વસ્યો અને તેઓને આપણા પિતાની પૂજા કેવી રીતે કરવી તે શીખવ્યું.

પણ દરેક પ્રજાએ પોતપોતાના દેવો બનાવ્યા અને સમરૂનીઓએ બાંધેલાં ઉચ્ચસ્થાનોના મંદિરોમાં તેઓને મૂક્યા, દરેક પ્રજાએ પોતે જ્યાં રહેતી હતી તે નગરોમાં. બાબિલના લોકોએ સુક્કોથ-બનોથ બનાવ્યો, કૂથના લોકોએ નેર્ગાલ બનાવ્યો, હમાથના લોકોએ અશીમા બનાવ્યો, આવ્વીઓએ નિબ્હાઝ તથા તાર્તાક બનાવ્યા, સફાર્વીઓએ સફાર્વાઈમના દેવો અદ્રામ્મેલેખ તથા અનામ્મેલેખને યજ્ઞ તરીકે પોતાનાં બાળકોને અગ્નિમાં બાળ્યાં. તેઓ આપણા પિતાની પૂજા કરતા, તોપણ પોતાનામાંથી ઉચ્ચસ્થાનો માટે અનેક પ્રકારના યાજકો ઠરાવ્યા, જેઓ મંદિરોમાં તેઓને માટે યજ્ઞ કરતા. તેઓ આપણા પિતાની પૂજા કરતા, તોપણ જે પ્રજાઓમાંથી તેઓને દેશનિકાલ કરાયા હતા તેઓના રીતરિવાજ પ્રમાણે પોતપોતાના દેવોની સેવા કરતા. આજ સુધી તેઓ પોતાના અગાઉના રિવાજો પાળે છે. તેઓ આપણા પિતાની પૂજા કરતા નથી, તેમ જ આપણા પિતાએ યાકૂબનાં સંતાનોને, જેઓનું નામ તેમણે ઇઝરાયલ રાખ્યું, આપેલા નિયમો, વિધિઓ, નિયમ તથા આજ્ઞાને અનુસરતા નથી.

જ્યારે આપણા પિતાએ તેઓની સાથે કરાર કર્યો, ત્યારે તેમણે તેઓને આજ્ઞા આપી: “બીજા દેવોની પૂજા કરશો નહિ, તેઓને નમશો નહિ, તેઓની સેવા કરશો નહિ, કે તેઓને યજ્ઞ ચઢાવશો નહિ. પણ તમારા પિતા તમને મહાન સામર્થ્યથી તથા લંબાવેલા હાથથી મિસરમાંથી બહાર લાવ્યા—તેમની પૂજા કરો. તેમને નમો; તેમને યજ્ઞ ચઢાવો. તેમણે તમારા માટે લખેલા નિયમો, વિધિઓ, નિયમ તથા આજ્ઞાને પાળવાની સદા કાળજી રાખો. બીજા દેવોની પૂજા કરશો નહિ. મેં તમારી સાથે કરેલો કરાર ભૂલશો નહિ, અને બીજા દેવોની પૂજા કરશો નહિ. પણ તમારા પિતાની પૂજા કરો, ને તેઓ તમારા સર્વ શત્રુઓના હાથમાંથી તમને છોડાવશે.”

તોપણ તેઓએ સાંભળ્યું નહિ, પણ પોતાના અગાઉના રિવાજોમાં ચાલુ રહ્યા. આ પ્રજાઓ આપણા પિતાની પૂજા કરતી, તોપણ પોતાની મૂર્તિઓની સેવા કરતી. તેઓનાં સંતાનો તથા પૌત્રો આજ સુધી પોતાના પૂર્વજોના જેવા જ કરે છે.