2 Athamaki 17 FHB Father's Heart Bible™

17 ¹Mwaka-inĩ wa ikũmi na ĩĩrĩ wa Ahazu mũthamaki wa Juda, Hoshea mũrũ wa Ela agĩtuĩka mũthamaki wa Isiraeli kũu Samaria, na agĩthamaka mĩaka kenda. ²Nĩeekire ũũru maitho-inĩ ma Ithe witũ, o na gũtuĩka ti ta athamaki a Isiraeli arĩa maarĩ mbere yake. ³Shalumaneseru mũthamaki wa Ashuri akĩambata akĩmũtharĩkĩra, nake Hoshea agĩtuĩka ndungata yake na akĩmũrĩhaga igooti. ⁴No mũthamaki wa Ashuri agĩtaũkĩrwo atĩ Hoshea nĩathugundaga ũhinga: nĩatũmĩte andũ a ndũmĩrĩri kũrĩ So mũthamaki wa Misiri, na agĩtiga kũrĩha mũthamaki wa Ashuri igooti rĩa o mwaka. Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki wa Ashuri akĩmũnyiita na akĩmuoha njeera. ⁵Mũthamaki wa Ashuri agĩtharĩkĩra bũrũri wothe, akĩambata nginya Samaria, na akĩrĩrigiicĩria mĩaka ĩtatũ.

Samaria Gũtaahwo nĩ Ashuri

⁶Mwaka-inĩ wa kenda wa Hoshea, mũthamaki wa Ashuri agĩtaaha Samaria, agĩtwara Isiraeli bũrũri wa Ashuri, akĩmaikaria Hala, na hũgũrũrũ-inĩ cia Haboru, rũũĩ rwa Gozani, na matũũra-inĩ manene ma Media.

⁷Maũndũ macio mothe meekĩkire tondũ Isiraeli nĩmeehĩirie Ithe witũ, ũrĩa wamarutire bũrũri wa Misiri, akĩmaruta rungu rwa guoko kwa Firauni mũthamaki wa Misiri, nao makĩhooya ngai ingĩ, ⁸na makĩrũmĩrĩra mĩtugo ya ndũũrĩrĩ iria Ithe witũ aaingatire mbere yao, na ĩrĩa athamaki a Isiraeli maambĩrĩirie. ⁹Isiraeli magĩĩka ũũru na hitho igũrũ rĩa Ithe witũ, magĩaka kũndũ gũtũũgĩru matũũra-inĩ mao mothe, kuuma mũthiringo-inĩ wa arangĩri nginya itũũra rĩrĩ na thingo cia hinya. ¹⁰Makĩhaanda itugĩ iria nyamũre na itugĩ cia Ashera igũrũ rĩa karĩma gothe gatũũgĩru na rungu rwa mũtĩ o wothe mũruru. ¹¹Handũ-inĩ hothe hatũũgĩru nĩmaacinaga ũbumba, o ta ndũũrĩrĩ iria Ithe witũ aaingatire mbere yao. Nĩmeekire ũũru ũrĩa warakaririe Ithe witũ.

¹²Nĩmatungatĩire mĩhianano, o na gũtuĩka Ithe witũ nĩamerĩte atĩrĩ, “Mũtikaneeke ũndũ ũyũ.” ¹³Ithe witũ nĩakaanirie Isiraeli na Juda na kanua ka mũnabii o wothe na muoni o wothe, akiuga atĩrĩ, “Garũrũkai mũtigane na mĩthiĩre yanyu mĩũru, na mũrũmie maathani makwa na mawaatho makwa—watho wothe ũrĩa ndaaheire maithe manyu ma tene na ngĩmũtũmĩra na kanua ka ndungata ciakwa cia anabii.”

¹⁴No matiigana kũigua. Makĩũmia ngingo ciao o ta maithe mao ma tene, arĩa matehokire Ithe witũ. ¹⁵Makĩrega mawaatho make, na kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa aagĩĩte na maithe mao ma tene, na ikaanania ciake. Makĩrũmĩrĩra mĩhianano ya tũhũ na magĩtuĩka a tũhũ, makĩĩgerekania na ndũũrĩrĩ iria ciamarigiicĩirie iria Ithe witũ aamagiririe kwĩgerekania nacio. ¹⁶Magĩtiganĩria maathani mothe ma Ithe witũ, magĩĩthondekera mĩhianano ĩĩrĩ ya tũcaũ twa kĩgera gĩtwekie na gĩtugĩ kĩa Ashera, makĩinamĩrĩra njata ciothe cia igũrũ, na magĩtungatĩra Baali. ¹⁷Magĩcina ariũ ao na airĩĩtu ao ta magongona, makĩragũra na makĩrogana, makĩĩyendia nĩguo meeke ũũru maitho-inĩ ma Ithe witũ, makĩmũrakaria. ¹⁸Nĩ ũndũ ũcio Ithe witũ, aarĩ na marakara nĩ ũndũ wa Isiraeli, akĩmeheria mbere yake. Gũgĩtigara mũhĩrĩga wa Juda wiki, ¹⁹O nake Juda ndaarũmirie maathani ma Ithe witũ, no nĩarũmĩrĩire mĩthiĩre ya Isiraeli. ²⁰Nĩ ũndũ ũcio Ithe witũ akĩrega rũciaro ruothe rwa Isiraeli, akĩmanyamaria, na akĩmaneana moko-inĩ ma atunyani nginya rĩrĩa aamaikirie mbere yake. ²¹Rĩrĩa Ithe witũ aatarũrire Isiraeli kuuma nyũmba-inĩ ya Daudi, nĩmatuire Jeroboamu mũrũ wa Nebati mũthamaki wao. Nake Jeroboamu akĩeheria Isiraeli matige kũrũmĩrĩra Ithe witũ, na akĩmatoonyia mehia-inĩ manene. ²²Isiraeli magĩthiĩ na mbere na mehia mothe marĩa Jeroboamu eekire; matiigana kũmatiganĩria, ²³nginya rĩrĩa Ithe witũ aaheririe Isiraeli mbere yake, o ta ũrĩa oigĩte na kanua ka ndungata ciake ciothe cia anabii. Nĩ ũndũ ũcio Isiraeli nĩmatahirwo kuuma bũrũri-inĩ wao magĩtwarwo Ashuri, magĩtũũra kuo nginya ũmũthĩ.

Ageni Gũtũũra Bũrũriinĩ

²⁴Mũthamaki wa Ashuri akĩrehe andũ kuuma Babuloni, na Kutha, na Ava, na Hamathu, na Sepharivaimu, akĩmaikaria matũũra-inĩ ma Samaria handũ ha Isiraeli. Nao makĩĩgwatĩra Samaria, na magĩtũũra matũũra-inĩ marĩo. ²⁵Rĩrĩa maambĩrĩirie gũtũũra kuo, matiahooyaga Ithe witũ; nĩ ũndũ ũcio akĩmatũmĩra mĩrũũthĩ gatagatĩ-inĩ kao ĩrĩa yararagia amwe ao. ²⁶Makĩĩra mũthamaki wa Ashuri atĩrĩ, “Ndũũrĩrĩ iria watahire ũgĩciikaria matũũra-inĩ ma Samaria itiũĩ ũrĩa ngai ya bũrũri ũcio ĩbatarĩte. Nĩ ũndũ ũcio ĩmatũmĩire mĩrũũthĩ, ĩkĩmooraga, tondũ matiũĩ ũrĩa ngai ya bũrũri ũcio ĩbatarĩte.”

²⁷Mũthamaki wa Ashuri agĩathana atĩrĩ, “Cookiai mũthĩnjĩri Ngai ũmwe ũrĩa mwatahire kuuma Samaria. Nĩathiĩ agatũũre kuo, na amarute ũrĩa ngai ya bũrũri ũcio ĩbatarĩte.”

²⁸Nĩ ũndũ ũcio ũmwe wa athĩnjĩri Ngai arĩa maatahĩtwo kuuma Samaria agĩthiĩ gũtũũra Betheli, na akĩmaruta ũrĩa mangĩhooya Ithe witũ.

²⁹No rĩrĩ, o rũrĩrĩ rũkĩĩthondekera ngai ciaruo mwene, rũgĩciiga thĩinĩ wa hekarũ cia kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru iria andũ a Samaria maakĩte, o rũrĩrĩ matũũra-inĩ marĩa rwatũũraga. ³⁰Andũ a kuuma Babuloni magĩthondeka Sukothu-Benothu, na arĩa a kuuma Kuthu magĩthondeka Nerigali, na arĩa a kuuma Hamathu magĩthondeka Ashima, ³¹Aavi magĩthondeka Nibihazu na Taritaka, nao Asepharivi magĩcina ciana ciao mwaki-inĩ ta magongona kũrĩ Aduramekeku na Anamekeku, ngai cia Sepharivaimu. ³²Nĩmahooyaga Ithe witũ, no o na kũrĩ ũguo magĩĩthuurĩra kuuma gatagatĩ-inĩ kao athĩnjĩri Ngai a mĩthemba yothe a kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru, arĩa maamarutagĩra magongona hekarũ-inĩ icio. ³³Nĩmahooyaga Ithe witũ, no o na kũrĩ ũguo magĩtungatĩra ngai ciao ene kũringana na mĩtugo ya ndũũrĩrĩ iria maatahĩtwo ciumĩte. ³⁴Nginya ũmũthĩ marũmĩtie mĩtugo yao ya tene. Matihooyaga Ithe witũ, na matirũmagĩrĩra mawatho, na matuĩro, na watho, na rĩathani iria Ithe witũ aaheire ciana cia Jakubu, iria aatuire Isiraeli.

³⁵Rĩrĩa Ithe witũ aagĩire kĩrĩĩkanĩro nao, nĩamaathire atĩrĩ, “Mũtikanahooye ngai ingĩ, kana mũciinamĩrĩre, kana mũcitungatĩre, kana mũcirutĩre magongona. ³⁶No Ithe wanyu, ũrĩa wamũrutire bũrũri wa Misiri na hinya mũnene na guoko gũtambũrũkie—we nĩwe mũrĩhooyaga. Mũmwĩnamĩrĩre; mũmũrutagĩre magongona. ³⁷Mwĩmenyagĩrĩrei hĩndĩ ciothe kũrũmia mawatho, na matuĩro, na watho, na rĩathani iria aamwandĩkĩire. Mũtikanahooye ngai ingĩ. ³⁸Mũtikariganĩrwo nĩ kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa ndagĩire na inyuĩ, na mũtikanahooye ngai ingĩ. ³⁹No hooyai Ithe wanyu, nake nĩakamũhonokia kuuma moko-inĩ ma thũ cianyu ciothe.”

⁴⁰No rĩrĩ, matiigana kũigua, no nĩmathiire na mbere na mĩtugo yao ya tene. ⁴¹Ndũũrĩrĩ icio nĩciahooyaga Ithe witũ, no o na kũrĩ ũguo igatungatĩra mĩhianano yacio. Ciana ciacio na ciana cia ciana ciacio ciĩkaga o ta ũrĩa maithe mao meekire, nginya ũmũthĩ.