Hoshe'aa, Mootii Israa'el isa Dhumaa

Samaariyaan erga waggaa sadii marfamtee booda kufti, Israa'eelis ni boojiifama. Barreessaan seenaa sana dhaabee sababa isaa hima: isaan akeekkachiisa raajota hundaa utuu dhaga'anii waaqota tolfamoo tajaajilan. Ormoonni biyya sana keessa qubachiifaman Abbaa keenya sodaachuu ni barsiifamu, garuu waaqota ofii isaanii tajaajiluu itti fufu; ijoolleen isaaniis hanga ammaatti akkasuma godhu.

Abbaan keenya lakkoofsota keessatti dubbata 12–13, 35–39

Boqonnaa 17.

Bara Aahaaz mootii Yihudaa isa kudha lammaffaatti, Hoshe'aan ilmi Eelaa Samaariyaa keessatti Israa'el irratti mootii ta'ee, waggaa sagal bulche. Inni fuula Abbaa keenyaa duratti hamaa hojjete; garuu akka mootota Israa'el isa dura turanii hin ta'in. Shalmaneser mootiin Asiriyaa isa irratti ba'e; Hoshe'aanis garbicha isaa ta'ee gibira itti kaffale. Garuu mootiin Asiriyaa Hoshe'aan gantummaa karoorfachaa akka jiru beeke: inni ergamoota gara Soo mootii Gibxii ergee, akkuma waggaa waggaan gibira mootii Asiriyaatiif kaffaluu dhiise. Kanaaf mootiin Asiriyaa isa qabee mana hidhaa keessatti hidhe. Mootiin Asiriyaa biyyattii guutuu weeraree, gara Samaariyaa ba'ee, waggaa sadii marse.

Samaariyaan Asiriyaaf Kufte

Bara Hoshe'aa isa sagalffaatti mootiin Asiriyaa Samaariyaa fudhatee, Israa'elin gara Asiriyaatti boojiʼee, Halaa keessa, Haaboor laga Gozaan irra, fi magaalaawwan Maadiyaa keessa qubsiise.

Wanni kun hundi kanaaf ta'e: Israa'el Abbaa isaan Gibxii keessaa, harka Fara'oon mootii Gibxii jalaa baase irratti cubbuu hojjetanii, waaqota biroo waaqeffatan, aadaa saboota Abbaan keenya isaan duraa ari'e fi kan mootonni Israa'el eegalan hordofan. Israa'el iccitiidhaan Abbaa keenya irratti waan sirrii hin taane hojjetan; magaalaawwan isaanii hundumaa keessatti, iddoo eegdotaa irraa hanga magaalaa ciccimaatti iddoowwan olka'oo ijaaran. Gaara dheeraa hundumaa irratti fi muka magariisa hundumaa jalatti utubaawwan qulqulloo fi utubaawwan Asheraa dhaabbatan. Iddoo olka'aa hundumaa irratti, akkuma saboota Abbaan keenya isaan duraa ari'e, ixaana ibsan. Waan Abbaan keenya aariisu hamaa hojjetan.

Abbaan keenya, «Waan kana hin gootaa» jedhee isaanitti himus, isaan waaqota tolfamoo tajaajilan. Abbaan keenya raajota hundumaan fi argitoota hundumaan Israa'elii fi Yihudaa akeekkachiisee, «Daandii keessan hamaa irraa deebi'aatii ajajawwan koo fi seera koo eegaa—seera guutuu abboota keessaniif ajajee, garboota koo raajotaan isinitti ergee» jedhe.

Garuu isaan hin dhaggeeffanne. Akkuma abboonni isaanii Abbaa keenya hin amanin, isaanis morma isaanii cimsan. Seera isaa, kakuu abboota isaanii wajjin godhe fi akeekkachiisa isaa didan. Waaqota tolfamoo gatii hin qabne duukaa bu'anii, ofii isaaniis gatii hin qabne ta'an; saboota naannoo isaanii jiran, kanneen Abbaan keenya akka isaan hin fakkaanne isaan dhorke, fakkaatan. Ajaja Abbaa keenyaa hundumaa dhiisanii, jabbiilee tolfamoo sibiilaan baafaman lama hojjetanii, utubaa Asheraa tokko dhaabanii, loltoota urjii waaqaa hundumaaf sagadanii, Ba'aalin tajaajilan. Ilmaan isaanii fi intallan isaanii aarsaa ta'ee ibidda keessatti gubanii, raajii fi falfala raawwatanii, fuula Abbaa keenyaa duratti hamaa hojjechuuf of gurguranii, aariin isaa akka ka'u godhan. Kanaaf Abbaan keenya Israa'el irratti aaree, fuula isaa duraa isaan fudhate. Gosti Yihudaa qofa hafe. Yihudaanis ajaja Abbaa keenyaa hin eegne, garuu aadaa Israa'el hordofe. Kanaaf Abbaan keenya sanyii Israa'el hundumaa tuffatee, dhiphina itti fidee, hanga fuula isaa duraa isaan gatutti saamtotaaf isaan kenne. Abbaan keenya mana Daawit irraa Israa'elin yommuu cicciree fudhatetti, isaan Yerobo'aam ilma Nebaat mootii godhan. Yerobo'aam Israa'elin Abbaa keenya hordofuu irraa gara deebisee, cubbuu guddaa keessa isaan galche. Israa'el cubbuu Yerobo'aam hojjete hundumaa irratti cichan; isaan irraa hin deebi'ne, hanga Abbaan keenya, akkuma garboota isaa raajota hundumaan jedhe, Israa'elin fuula isaa duraa fudhatutti. Kanaaf Israa'el biyya isaanii keessaa gara Asiriyaatti boojiʼaman, hanga har'aatti achi jiru.

Namoonni Alaa Biyyattii Keessa Qubatan

Mootiin Asiriyaa Baabilon, Kuutaa, Avvaa, Hamaat fi Sefarvaayim irraa namoota fidee, iddoo Israa'el buufachuuf magaalaawwan Samaariyaa keessatti qubsiise. Isaanis Samaariyaa dhaalanii magaalaawwan ishee keessa jiraatan. Jalqaba achi qubatanitti Abbaa keenya hin waaqeffanne; kanaaf inni leencota isaan gidduutti erge, isaanis isaan keessaa tokko tokko ajjeesan. Mootii Asiriyaatti, «Saboonni ati magaalaawwan Samaariyaa keessatti boojiʼanii qubsiifte waaqni biyyattii waan barbaadu hin beekan. Kanaaf inni leencota isaan gidduutti erge, isaanis ajjeesaa jiru; sababni isaas waaqni biyyattii waan barbaadu hin beekan» jedhanii himan.

Mootiin Asiriyaa ajajee, «Lubootaa Samaariyaa irraa boojiʼtan keessaa tokko achi deebisaa. Inni achi haa jiraatu, waaqni biyyattii waan barbaadu ummata haa barsiisu» jedhe.

Kanaaf lubootaa Samaariyaa irraa boojiʼaman keessaa tokko dhufee Beetel keessa jiraate, akkamitti Abbaa keenya waaqeffachuu akka qaban isaan barsiise.

Garuu sabni hundi waaqota ofii isaa tolchee, manneen iddoo olka'oo Samaariyaan ijaaran keessatti, sabni hundi magaalaa itti jiraatu keessatti kaa'e. Namoonni Baabilon Sukkoot-Benoot, namoonni Kuut Nergaal, namoonni Hamaat Ashiimaa tolchan, Avviitonni Nibhaz fi Tartaak tolchan; Sefarvaawonni immoo ijoollee isaanii Adramelek fi Anamelek, waaqota Sefarvaayimiif, aarsaa ta'ee ibidda keessatti gubaa turan. Abbaa keenya waaqeffatan; garuu gidduu isaanii irraa iddoowwan olka'oo irratti lubootaa gosa hundumaa muudanii, isaan iddoowwan qulqulloo keessatti isaaniif aarsaa dhiheessan. Abbaa keenya waaqeffatan; garuu aadaa saboota isaan keessaa boojiʼaman hordofanii waaqota ofii isaanii tajaajilan. Hanga har'aatti aadaa isaanii durii eegu. Abbaa keenya hin waaqeffatan; seera, murtii, abboomaa fi ajaja Abbaan keenya ijoollee Yaaqoob, kan Israa'el jedhee moggaase, kenne hin hordofan.

Abbaan keenya yommuu isaan wajjin kakuu godhetti isaan ajajee, «Waaqota biroo hin waaqeffatinaa, hin sagaddinaa, hin tajaajilinaa, isaaniifis aarsaa hin dhiheessinaa. Garuu Abbaan keessan humna guddaa fi irree diriirfameen Gibxii keessaa isin baase—isa waaqeffadhaa. Isaaf sagadaa; aarsaa isaaf dhiheessaa. Seera, murtii, abboomaa fi ajaja inni isiniif barreesse eeguuf yeroo hundumaa of eegaa. Waaqota biroo hin waaqeffatinaa. Kakuu ani isin wajjin godhe hin irraanfatinaa, waaqota biroos hin waaqeffatinaa. Garuu Abbaa keessan waaqeffadhaa, innis harka diinota keessan hundumaa jalaa isin in baasa.»

Garuu isaan hin dhaggeeffanne, aadaa isaanii durii irratti cichan. Saboonni kun Abbaa keenya waaqeffatan; garuu waaqota tolfamoo isaanii tajaajilan. Ijoolleen isaanii fi ijoolleen ijoollee isaanii hanga har'aatti akkuma abboonni isaanii godhan in godhu.