ڇپيل
ڪتاب

هوشع، اسرائيل جو آخري بادشاهه

ٽن سالن جي گهيري کانپوءِ سامريه ڪري ٿي ۽ اسرائيل کي جلاوطن ڪيو وڃي ٿو. ليکڪ ڪهاڻي روڪي ٻڌائي ٿو ته ڇو: هر نبيءَ جي خبرداريءَ جي باوجود هنن بتن جي عبادت ڪئي. ملڪ ۾ آباد ڪيل پرڏيهين کي سيکاريو وڃي ٿو ته اسان جي پيءُ کان ڊڄن، پر هو پنهنجن ديوتائن جي عبادت به ڪندا رهن ٿا، ۽ سندن اولاد اڄ به ائين ئي ڪري ٿو.

اسان جو پيءُ آيتن ۾ ڳالهائي ٿو 12–13, 35–39

باب 17.

يهوداه جي بادشاهه آحز جي ٻارهين ورهيه ۾ ايلاه جو پٽ هوشع سامريا ۾ اسرائيل جو بادشاهه ٿيو، ۽ نو ورهيه حڪومت ڪيائين. هن اسان جي پيءُ جي نظر ۾ بڇڙائي ڪئي، پر پنهنجي کان اڳ وارن اسرائيل جي بادشاهن جهڙي نہ. اسور جي بادشاهه شلمنسر هن تي چڙهائي ڪئي، تڏهن هوشع سندس ماتحت ٿي ويو ۽ کيس خراج ڏنائين. پر اسور جي بادشاهه کي خبر پئجي وئي تہ هوشع بغاوت جو منصوبو ٺاهي رهيو آهي، ڇاڪاڻ تہ هن مصر جي بادشاهه سو ڏانهن قاصد موڪليا هئا ۽ اسور جي بادشاهه کي سالياني خراج ڏيڻ بند ڪري ڇڏيو هئائين. تنهنڪري اسور جي بادشاهه کيس پڪڙي قيد خاني ۾ ٻڌي ڇڏيو. اسور جي بادشاهه سڄي ملڪ تي حملو ڪيو، سامريا تائين چڙهي آيو ۽ ٽن ورهين تائين ان جو گهيرو ڪيائين.

سامريا اسور جي هٿ ۾ اچي ويو

هوشع جي نائين ورهيه ۾ اسور جي بادشاهه سامريا کي کسي ورتو ۽ اسرائيل کي اسور ڏانهن جلاوطن ڪري، کين حلح ۾، گوزان جي درياهه خابور جي ڪناري تي ۽ مادين جي شهرن ۾ آباد ڪيائين.

هي سڀ ان ڪري ٿيو جو اسرائيل جي ماڻهن اسان جي پيءُ جي خلاف گناهه ڪيو، جنهن اهي مصر مان، مصر جي بادشاهه فرعون جي هٿ هيٺان ڪڍي آندا هئا، ۽ هنن ٻين معبودن جي عبادت ڪئي، ۽ انهن قومن جي رسمن تي هلڻ لڳا جن کي اسان جي پيءُ سندن اڳيان ڪڍي ڇڏيو هو، ۽ انهن رسمن تي بہ جيڪي اسرائيل جي بادشاهن جاري ڪيون هيون. اسرائيل جي ماڻهن ڳجهيءَ طرح اسان جي پيءُ جي خلاف اهي ڪم ڪيا جيڪي ڏوهه هئا، ۽ پنهنجن سڀني شهرن ۾، نگهبانن جي ٽاور کان وٺي قلعي بند شهر تائين، اوچا هنڌ ٺاهيائون. هنن هر اوچي ٽڪريءَ تي ۽ هر سائي وڻ هيٺان پاڪ ٿنڀا ۽ اشيرا جا ٿنڀا کڙا ڪيائون. هر اوچي هنڌ تي هنن بخور ٻاريو، انهن قومن وانگر جن کي اسان جي پيءُ سندن اڳيان ڪڍي ڇڏيو هو. هنن اهڙيون بڇڙايون ڪيون جن اسان جي پيءُ کي ڪاوڙ ڏياري ڇڏي.

هنن بتن جي خدمت ڪئي، جيتوڻيڪ اسان جي پيءُ کين چيو هو تہ ”اوهان کي هي نہ ڪرڻو آهي.“ اسان جي پيءُ هر نبيءَ ۽ غيب دان جي وسيلي اسرائيل ۽ يهوداه کي خبردار ڪيو تہ ”پنهنجين بڇڙين واٽن کان موٽو ۽ منهنجا حڪم ۽ فرمان مڃو—اها سڄي شريعت جيڪا مون اوهان جي ابن ڏاڏن کي ڏني ۽ پنهنجن ٻانهن نبين جي وسيلي اوهان ڏانهن موڪلي.“

پر هنن نہ ٻڌو. پنهنجن ابن ڏاڏن وانگر، جن اسان جي پيءُ تي ڀروسو نہ ڪيو هو، هنن پنهنجون ڳچيون سخت ڪري ڇڏيون. هنن سندس فرمان، پنهنجن ابن ڏاڏن سان ڪيل عهد ۽ سندس تنبيهون رد ڪري ڇڏيون. هنن بيڪار بتن جي پٺيان لڳي پاڻ بہ بيڪار ٿي پيا، ۽ چوڌاري جي انهن قومن جي نقل ڪيائون جن جي نقل ڪرڻ کان اسان جي پيءُ کين منع ڪئي هئي. هنن اسان جي پيءُ جا سڀ حڪم ڇڏي ڏنا، ڳئون جي ٻچي جا ٻه ڍاريل بت ۽ هڪ اشيرا جو ٿنڀو ٺاهيائون، آسمان جي سڀني تارن جي لشڪر آڏو سجدو ڪيائون ۽ بعل جي خدمت ڪيائون. هنن پنهنجا پٽ ۽ ڌيئرون باهہ ۾ ساڙي قربانيون ڪيون، فال ڪڍيائون ۽ جادوگري ڪيائون، ۽ اسان جي پيءُ جي اڳيان بڇڙائي ڪرڻ لاءِ پاڻ کي وڪڻي ڇڏيائون، ۽ سندس ڪاوڙ ڀڙڪائيندا رهيا. تنهنڪري اسان جو پيءُ اسرائيل تي سخت ڪاوڙيو ۽ کين پنهنجي حضور مان ڪڍي ڇڏيائين. رڳو يهوداه جو قبيلو باقي رهيو، يهوداه بہ اسان جي پيءُ جا حڪم نہ مڃيا، بلڪ اسرائيل جي رسمن تي هليو. تنهنڪري اسان جي پيءُ اسرائيل جي سڄي اولاد کي رد ڪري ڇڏيو، کين مصيبت ۾ وجهي ڇڏيائين ۽ لٽيرن جي حوالي ڪيائين، ايتري تائين جو کين پنهنجي حضور مان ڪڍي ڇڏيائين. جڏهن اسان جي پيءُ اسرائيل کي دائود جي گهراڻي کان ڦاڙي ڇڏيو، تڏهن هنن نباط جي پٽ يربعام کي پنهنجو بادشاهه بڻايو. يربعام اسرائيل کي اسان جي پيءُ جي پٺيان هلڻ کان هٽائي ڇڏيو ۽ کين وڏي گناهه ۾ ڦاسايائين. اسرائيل جا ماڻهو يربعام جي ڪيل سڀني گناهن ۾ لڳا رهيا؛ انهن کان نہ موٽيا، ايتري تائين جو اسان جي پيءُ اسرائيل کي پنهنجي حضور مان ڪڍي ڇڏيو، جيئن هن پنهنجن ٻانهن نبين جي وسيلي فرمايو هو. تنهنڪري اسرائيل پنهنجي ملڪ مان اسور ڏانهن جلاوطن ٿيو، ۽ اڄ تائين اتي ئي آهي.

ڌارين ماڻهن جو ملڪ ۾ وسڻ

اسور جي بادشاهه بابل، ڪوتا، عوا، حمات ۽ سفروائم مان ماڻهو آڻي، اسرائيل جي جاءِ تي سامريا جي شهرن ۾ وسايائين. هنن سامريا تي قبضو ڪيو ۽ ان جي شهرن ۾ رهڻ لڳا. جڏهن هو شروع ۾ اتي رهڻ لڳا، تڏهن هنن اسان جي پيءُ جي عبادت نہ ڪئي؛ تنهنڪري هن کين شينهن موڪليا، جن هنن مان ڪن کي ماري ڇڏيائون. هنن اسور جي بادشاهه کي چيو تہ ”جيڪي قومون تو سامريا جي شهرن ۾ جلاوطن ڪري آنديون، سي نہ ٿيون ڄاڻن تہ ملڪ جو معبود ڇا ٿو گهري. تنهنڪري هن کين شينهن موڪليا آهن، جيڪي کين ماري رهيا آهن، ڇاڪاڻ تہ اهي نہ ٿا ڄاڻن تہ ملڪ جو معبود ڇا ٿو گهري.“

اسور جي بادشاهه حڪم ڏنو تہ ”جن ڪاهنن کي اوهان سامريا مان جلاوطن ڪيو، انهن مان هڪڙي کي واپس موڪليو. هو اتي رهي ۽ ماڻهن کي سيکاري تہ ملڪ جو معبود ڇا ٿو گهري.“

تنهنڪري سامريا مان جلاوطن ڪيل ڪاهنن مان هڪ بيت ايل ۾ اچي رهيو ۽ کين سيکاريائين تہ اسان جي پيءُ جي عبادت ڪيئن ڪجي.

پر هر قوم پنهنجا معبود ٺاهي، انهن کي اوچن هنڌن جي انهن مندرن ۾ رکيائين جيڪي سامريا وارن ٺاهيا هئا، هر قوم انهن شهرن ۾ جتي رهندي هئي. بابل جي ماڻهن سڪوٿ بنوٿ ٺاهيو، ڪوتا وارن نرگل ٺاهيو، حمات وارن اشيما ٺاهيو، عوا وارن نبحز ۽ ترتق ٺاهيا، سفروائم وارن پنهنجا ٻار باهہ ۾ ساڙي سفروائم جي معبودن ادرمليڪ ۽ عنمليڪ لاءِ قرباني طور چاڙهيا. هو اسان جي پيءُ جي عبادت بہ ڪندا هئا، پر پاڻ مان هر قسم جا ماڻهو اوچن هنڌن لاءِ ڪاهن مقرر ڪيائون، جن مندرن ۾ سندن لاءِ قربانيون چاڙهيون. هو اسان جي پيءُ جي عبادت بہ ڪندا هئا، پر جن قومن مان کين جلاوطن ڪيو ويو هو، تن جي رسمن موجب پنهنجن معبودن جي بہ خدمت ڪندا هئا. اڄ تائين هو پنهنجين اڳين رسمن تي قائم آهن. نہ اسان جي پيءُ جي عبادت ٿا ڪن، نہ ئي انهن فرمانن، قاعدن، شريعت ۽ حڪم تي هلن ٿا جيڪي اسان جي پيءُ يعقوب جي اولاد کي ڏنا هئا، جنهن جو نالو هن اسرائيل رکيو هو.

جڏهن اسان جي پيءُ هنن سان عهد ڪيو، تڏهن کين حڪم ڏنائين تہ ”ٻين معبودن جي عبادت نہ ڪجو، نہ سندن اڳيان سجدو ڪجو، نہ سندن خدمت ڪجو، نہ کين قرباني چاڙهجو. پر اوهان جو پيءُ جنهن اوهان کي وڏي قدرت ۽ ڊگهي ٻانهن سان مصر مان ڪڍي آندو، سندس عبادت ڪريو. سندس اڳيان سجدو ڪريو؛ کيس قرباني چاڙهيو. جيڪي فرمان، قاعدا، شريعت ۽ حڪم هن اوهان لاءِ لکيا آهن، تن تي هميشہ احتياط سان هلندا رهجو. ٻين معبودن جي عبادت نہ ڪجو. جيڪو عهد مون اوهان سان ڪيو آهي، تنهن کي نہ وسارجو، ۽ ٻين معبودن جي عبادت نہ ڪجو. بلڪ اوهان جي پيءُ جي عبادت ڪريو، تہ هو اوهان کي اوهان جي سڀني دشمنن جي هٿ کان ڇڏائيندو.“

پر هنن نہ ٻڌو، بلڪ پنهنجين اڳين رسمن تي قائم رهيا. انهن قومن اسان جي پيءُ جي عبادت بہ ڪئي ۽ پنهنجن بتن جي خدمت بہ ڪئي. سندن ٻار ۽ پوٽا بہ اڄ تائين اهوئي ڪن ٿا جيڪو سندن ابن ڏاڏن ڪيو هو.