Mũtumia ũrĩa Maatwaarĩire Jesũ
Arĩa maathitangaga mũtumia wanyiitĩtwo agĩtharia makagũithia mahiga mao ũmwe ũmwe, nake Jesũ ndamũtuĩra ciira. Ngarari ĩgacooka ĩkaarũha: nĩaragia ũrĩa oonire harĩ Ithe wake, o makegwetera Iburahĩmu, nakĩo kiugo gĩake NĨ NIĨ gĩgatũma mahutie mahiga.
8 1No Jesũ agĩthiĩ Kĩrĩmainĩ kĩa Mĩtamaiyũ.
2Na rũũciinĩ tene agĩcooka hekarũinĩ rĩngĩ; nao andũ oothe magĩũka kũrĩ we, nake agĩikara thĩ, akĩmaruta. 3Nao aandĩki a Watho na Afarisai makĩrehe mũtumia ũrĩa wanyiitĩtwo agĩtharia, makĩmũrũgamia gatagatĩ. 4Makĩmwĩra atĩrĩ, “Mũrutani, mũtumia ũyũ anyiitwo o akĩhĩũkania. 5Na rĩrĩ, thĩinĩ wa Watho, Musa aatwaathire atĩ atumia ta aaya mahũũrwo na mahiga nginya makue. Wee ũkuuga atĩa? 6Nao moigire ũguo nĩguo mamũgerie, magĩcaria ũndũ mangĩmũthitangĩra. No Jesũ akĩinamĩrĩra, akĩandĩka thĩ na kĩara gĩake.”
7Rĩrĩa maathiĩ na mbere kũmũũria, akĩrũgama, akĩmeera atĩrĩ, “Ũrĩa wothe wĩnyu ũtarĩ na mehia, nĩamũhũũre na ihiga rĩa mbere.”
8Na rĩngĩ akĩinamĩrĩra, akĩandĩka thĩ.
9Rĩrĩa maiguire ũguo, makiumagara ũmwe kwa ũmwe, kwambĩrĩria na arĩa akũrũ, nginya Jesũ agĩtigara arĩ wiki hamwe na mũtumia ũcio ũrĩa warũgamĩte hau.
10Nake Jesũ akĩrũgama, akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũtumia ũyũ, marĩ kũ? Gũtirĩ mũndũ ũgũtuĩrĩire ciira?”
11Nake akiuga atĩrĩ, “Gũtirĩ mũndũ, Mwathani.” Nake Jesũ akiuga atĩrĩ, “O na niĩ ndigũgũtuĩra ciira. Thiĩ, na kuuma rĩu ndũgacooke kwĩhia rĩngĩ.”
Niĩ nĩ niĩ Ũtheri wa Thĩ
12Nake Jesũ akĩmeera rĩngĩ atĩrĩ, “Niĩ nĩ niĩ Ũtheri wa thĩ. Ũrĩa wothe ũnũmagĩrĩra ndagaaceera ndumainĩ, no nĩakagĩa na ũtheri wa muoyo.”
13Nao Afarisai makĩmwĩra atĩrĩ, “Wee nĩũkĩĩrutĩra ũira wee mwene; naguo ũira waku ti wa ma.”
14Nake Jesũ akĩmacookeria atĩrĩ, “O na ingĩĩrutĩra ũira niĩ mwene, ũira wakwa nĩ wa ma, tondũ nĩnjũũĩ kũrĩa nyumĩte na kũrĩa ndĩrathiĩ; no inyuĩ mũtiũĩ kũrĩa nyumĩte kana kũrĩa ndĩrathiĩ. 15Inyuĩ mũtuĩragĩra ciira kũringana na mwĩrĩ; niĩ ndirĩ mũndũ nduĩragĩra ciira. 16O na ingĩtua ciira, ituĩro rĩakwa nĩ rĩa ma, tondũ ndituaga ciira ndĩ wiki, no nĩ niĩ na Awa ũrĩa wandũmire. 17Na thĩinĩ wa Watho wanyu nĩ kwandĩke atĩ ũira wa andũ eerĩ nĩ wa ma. 18Niĩ nĩndĩĩrutagĩra ũira niĩ mwene, nake Awa ũrĩa wandũmire nĩanjĩrutagĩra ũira.”
19Makĩmũũria atĩrĩ, “Ithe waku arĩ kũ?” Nake Jesũ akĩmacookeria atĩrĩ, “Inyuĩ mũtiũĩ niĩ kana Awa. Mũngĩũĩ niĩ, nĩmũngĩũĩ o na Awa.”
20Ciugo icio aaciaririe rĩrĩa aarutanaga hekarũinĩ, harĩa haigagwo mbeeca; gũtirĩ mũndũ wamũnyiitire—tondũ ihinda rĩake rĩtiakinyĩte.
21Nake akĩmeera rĩngĩ atĩrĩ, “Niĩ nĩngũthiĩ. Nĩmũkaanjaria, no nĩmũgaakuĩra mehiainĩ manyu. Kũrĩa ndĩrathiĩ, inyuĩ mũtingĩhota gũũka.”
Kuuma Thĩ, Kuuma Igũrũ
22Nao Ayahudi makiuga atĩrĩ, “Hihi nĩekwĩyũraga we mwene, tondũ oiga atĩrĩ, ‘Mũtingĩhota gũũka kũrĩa ndĩrathiĩ’?”
23Nake akĩmeera atĩrĩ, “Inyuĩ mumĩte thĩ; niĩ ndumĩte igũrũ. Inyuĩ mũrĩ a thĩ ĩno; niĩ ndirĩ wa thĩ ĩno. 24Nĩndamwĩrire atĩ nĩmũgaakuĩra mehiainĩ manyu; mũngĩaga gwĩtĩkia atĩ NĨ NIĨ, nĩmũgaakuĩra mehiainĩ manyu.” a a v24 Jesũ nĩetuĩire rĩĩtwa rĩa Ũngai. “NĨ NIĨ” nĩrĩo Ithe witũ eemenyithanirie narĩo kũrĩ Musa harĩa kĩhingainĩ kĩrĩa kĩaakanaga mwaki (Thaama 3:14). Kĩrĩndĩ gĩataũkĩrwo nĩ ũhoro ũcio thuutha-inĩ thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ, nakĩo gĩkĩgeria kũmũhũũra na mahiga nĩ ũndũ wa kũruma Ngai (mũĩ. 59).
25Nao makĩmwĩra atĩrĩ, “Wee ũkĩrĩ ũ?” Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Nĩ o ũrĩa ndanakorwo ngĩmwĩra kuuma kĩambĩrĩria.
26Ndĩ na maũndũ maingĩ ma kwaria na gũtua ciira igũrũ rĩanyu, no ũrĩa wandũmire nĩ wa ma; maũndũ marĩa ndaiguire kuuma kũrĩ we, no mo njĩĩraga thĩ.”
27No matiataũkĩirwo atĩ aamaaragĩria ũhoro wa Ithe.
28Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Rĩrĩa mũkoombararia Mũrũ wa Mũndũ na igũrũ, hĩndĩ ĩyo nĩmũkaamenya atĩ NĨ NIĨ, na atĩ gũtirĩ ũndũ njĩkaga na niĩ mwene, no njaragia maũndũ maya o ta ũrĩa Awa aandutire. 29Ũrĩa wandũmire arĩ hamwe na niĩ; ndaandigĩte ndĩ wiki, tondũ hĩndĩ ciothe njĩkaga maũndũ marĩa mamũkenagia.”
Ikaragai Thĩinĩ wa Kiugo Gĩakwa
30O akĩaragia maũndũ macio, andũ aingĩ makĩmwĩtĩkia.
31Nake Jesũ akĩĩra Ayahudi arĩa maamwĩtĩkĩtie atĩrĩ, “Mũngĩikara thĩinĩ wa kiugo gĩakwa, mũrĩ arutwo akwa kũna, 32na nĩmũkaamenya ũhoro wa ma, naguo ũhoro ũcio wa ma nĩũkamuohora.”
33Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ithuĩ tũrĩ a rũciaro rwa Iburahĩmu, na tũtirĩ twatuĩka ngombo cia mũndũ o na ũrĩkũ. Ũngĩkĩhota atĩa kuuga atĩrĩ, ‘Nĩmũkohorwo’?”
34Nake Jesũ akĩmacookeria atĩrĩ, “Ngũmwĩra na ma atĩ: mũndũ o wothe ũthiĩte na mbere na kwĩhia nĩ ngombo ya mehia. 35Nayo ngombo ndĩikaraga nyũmbainĩ nginya tene na tene; no mwana nĩaikaraga nginya tene na tene. 36Kwoguo Mũũriũ angĩmuohora, nĩmũkohorwo biũ. 37Nĩnjũũĩ atĩ mũrĩ a rũciaro rwa Iburahĩmu; no nĩ mũrenda kũnjũraga tondũ kiugo gĩakwa gĩtirĩ na handũ thĩinĩ wanyu. 38Niĩ njaragia maũndũ marĩa nyonete ndĩ hamwe na Awa, na inyuĩ mwĩkaga maũndũ marĩa mũiguĩte kuuma kũrĩ ithe wanyu.”
39Nao magĩcookia atĩrĩ, “Iburahĩmu nĩ we ithe witũ.” Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Mũngĩkorwo mũrĩ ciana cia Iburahĩmu, no mwĩke ciĩko iria Iburahĩmu eekire, 40no rĩu nĩ mũrenda kũnjũraga—niĩ mũndũ ũrĩa ũmwĩrĩte ũhoro wa ma ũrĩa ndaiguire kuuma kũrĩ Awa. Iburahĩmu ndeekire ũguo. 41Inyuĩ mwĩkaga ciĩko cia ithe wanyu.” Nao makĩmwĩra atĩrĩ, “Ithuĩ tũtiaciarirwo nĩ ũhũũri. Tũrĩ na Ithe ũmwe—nĩ we Ngai mwene.”
42Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Ngai angĩkorwo nĩ we Ithe wanyu, no mũnyeende, tondũ niĩ ndoimire kũrĩ Ngai na ndĩ haha. Ndiokire na niĩ mwene—no nĩ we waandũmire. 43Nĩ kĩĩ gĩtũmaga mwage gũtaũkĩrwo nĩ mĩario yakwa? Nĩ tondũ mũtingĩhota gũkirĩrĩria kũigua kiugo gĩakwa. 44Inyuĩ mũrĩ a ithe wanyu, mũcukani, na nĩ mũrenda kũhingia merirĩria make. We aarĩ mũũragani kuuma o kĩambĩrĩria, na ndarũgamaga ũhoroinĩ wa ma, tondũ gũtirĩ ũhoro wa ma ũrĩ thĩinĩ wake. Rĩrĩa aaheenania, aragia maũndũ ma mũtugo wake mwene, tondũ nĩ mũheenania na nĩ we ithe wa maheeni. b b v44 Jesũ nĩaguũragia maheeni marĩa ma mũthingi ma Edeni na rĩĩtwa. Nyoka ĩrĩa yeerire Hawa atĩ Ithe witũ nĩamũimaga maũndũ mega — nyoka ĩrĩa yaregete Ithe we mwene — nĩyo mũheenania wa mbere, ithe wa maheeni mothe marĩa monanagia Ithe witũ taarĩ wa kũraya. Arĩa maregaga Mũũriũ nĩmagwatanagĩra na ithe ũcio, ti Iburahĩmu, ti Ngai. 45No tondũ njaragia ũhoro wa ma, mũtiĩnjĩtĩkagia. 46Nũũ wanyu ũngĩnduĩra atĩ ndĩ na mehia? Angĩkorwo njaragia ũhoro wa ma, nĩ kĩĩ gĩtũmaga mwage kũnjĩtĩkia? 47Ũrĩa wothe uumĩte kũrĩ Ithe witũ nĩaiguaga ciugo ciake; inyuĩ mũtiiguaga tondũ mũtioimĩte kũrĩ Ithe witũ.”
48Nao Ayahudi magĩcookia atĩrĩ, “Githĩ tũtiugaga ma rĩrĩa twoiga atĩ wee ũrĩ Mũsamaria na ũrĩ na ndaimono?”
49Nake Jesũ akĩmacookeria atĩrĩ, “Niĩ ndirĩ na ndaimono, no nĩndĩtĩĩaga Awa, na inyuĩ nĩmũũconoraga. 50No niĩ ndicaragia riiri wakwa mwene; Ithe witũ nĩwe ũcaragia, na nĩwe ũtuaga ciira. 51Ngũmwĩra na ma atĩ: mũndũ o wothe angĩrũmia kiugo gĩakwa, ndakoona gĩkuũ o na rĩ.”
52Nao Ayahudi makĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩu nĩtwamenya atĩ ũrĩ na ndaimono. Iburahĩmu nĩakuire, o ũndũ ũmwe na anabii, no wee ũkoiga atĩrĩ, ‘Mũndũ o wothe ũrũmagia kiugo gĩakwa ndagaacama gĩkuũ o na rĩ.’ 53Kaĩ wee ũrĩ mũnene gũkĩra ithe witũ Iburahĩmu, ũrĩa wakuire? O nao anabii nĩmakuire! Wee wĩĩtuaga atĩ ũrĩ ũ?”
54Nake Jesũ akĩmacookeria atĩrĩ, “Ingĩĩgoocithia niĩ mwene, riiri wakwa ndũrĩ kĩene. Nĩ Awa ũngoocithagia, ũrĩa inyuĩ muugaga atĩrĩ, ‘Nĩ we Ngai witũ.’ 55Inyuĩ mũtimũũĩ, no niĩ nĩndĩmũũĩ. Ingĩuga atĩ ndimũũĩ, no nduĩke mũheenania ta inyuĩ. No nĩndĩmũũĩ na nĩndũmagia kiugo gĩake. 56Ithe wanyu Iburahĩmu nĩakenire nĩ ũndũ wa kwĩrĩgĩrĩra kuona mũthenya wakwa. Nake nĩaawonire, agĩkena.”
57Nao Ayahudi makĩmwĩra atĩrĩ, “Wee ndũrĩ mũkinyie mĩaka mĩrongo ĩtaano, na ũkoiga nĩwonete Iburahĩmu?”
58Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Ngũmwĩra na ma atĩ: Iburahĩmu ataaneegĩa ho, NĨ NIĨ.” c c v58 “NĨ NIĨ” nĩĩhaanaine na rĩĩtwa rĩa Ngai rĩrĩa aaheire Musa (Thaama 3:14) — nĩ kwĩtua atĩ nĩ we Ngai, na nĩkĩo maambĩrĩirie kuoya mahiga.
59Nao makĩoya mahiga nĩguo mamũhũũre, no Jesũ akĩĩhitha, akiuma hekarũinĩ.