Pagsulay sa Kalipay
Gisulayan sa Magtutudlo ang tanan nga matukod sa salapi, mga balay, mga parasan, mga tanaman, mga mag-aawit, bahandi, ug nakaplagan niya nga kawang ang kalipay ug ang kalampusan, kay ang maalamon mamatay sama sa buang ug ang manununod mahimong mag-usik sa tanan. Ang nahibilin mao ang pagkaon, pag-inom, ug pagtrabaho, nga gihatag gikan sa kamot sa Dios.
2 1Sa akong kasingkasing miingon ako, “Dali, sulayan ko ikaw sa kalipay; pahimusli ang maayo.” Apan lumalabay usab kini. 2Miingon ako mahitungod sa katawa, “Binuang kini,” ug mahitungod sa kalipay, “Unsa may mahimo niini?”
3Gisusi ko sa akong kasingkasing kon unsaon paglipay sa akong lawas pinaagi sa bino—nga ang akong kasingkasing nagagiya pa kanako uban sa kaalam—ug sa pagkupot sa kabuang, hangtod nga makita ko kon unsa ang maayong buhaton sa mga tawo ilalom sa langit sulod sa pipila ka adlaw sa ilang kinabuhi. 4Naghimo ako ug dagkong mga buhat. Nagtukod ako ug mga balay alang sa akong kaugalingon ug nagtanom ug mga parasan. 5Naghimo ako ug mga tanaman ug mga parke, ug nagtanom didto ug tanang matang sa mga kahoyng mamunga. 6Naghimo ako ug mga lim-aw sa tubig aron patubigan ang usa ka kalasangan sa nanubong mga kahoy. 7Nagpalit ako ug mga ulipong lalaki ug babaye, ug dunay mga ulipon usab nga natawo sa akong balay. Mas daghan ang akong mga panon sa baka ug karnero kay ni bisan kinsa nga nahiuna kanako sa Jerusalem. 8Nagtigom ako alang sa akong kaugalingon ug plata ug bulawan, ang bahandi sa mga hari ug sa mga probinsya. Nagbaton ako ug mga mang-aawit nga lalaki ug babaye, ug sa mga kahimut-anan sa mga lalaki—daghang mga puyopuyo. 9Busa nahimo akong bantogan, labaw sa tanan nga nahiuna kanako sa Jerusalem; ug ang akong kaalam nagpabilin kanako. 10Bisan unsa nga gitinguha sa akong mga mata wala ko ihikaw. Wala ko balibari ang akong kasingkasing sa bisan unsang kalipay, kay nagmaya ang akong kasingkasing sa tanan kong buhat, ug mao kini ang akong ganti sa tanan kong paghago. 11Unya gisusi ko ang tanang nabuhat sa akong mga kamot ug ang kahago nga akong gigugol sa pagbuhat niini, ug kining tanan lumalabay, usa ka paggukod sa hangin; walay nakuha ilalom sa adlaw.
Ang Kaalam Batok sa Kabuang
12Busa milingi ako aron palandongon ang kaalam, ang kabuang, ug ang kahungog. Kay unsa may mahimo sa manununod sa hari? Ang nabuhat na lamang kaniadto. 13Nakita ko nga ang kaalam adunay labaw nga bintaha kay sa kahungog, maingon nga ang kahayag labaw kay sa kangitngit. 14Ang maalamong tawo adunay mga mata sa iyang ulo, apan ang buangbuang nagalakaw sa kangitngit. Apan bisan pa niini nasabtan ko nga managsamang dangatan ang moabot kanilang tanan. a a v14 Ang “adunay mga mata sa iyang ulo” usa ka Hebreohanong ekspresyon: ang maalamong tawo makakita nga tin-aw. 15Unya naghunahuna ako, “Ang dangatan sa buangbuang akoa usab. Nan, nganong nahimo man akong maalamon kaayo?” Ug nakahukom ako nga lumalabay usab kini. 16Ang maalamon, sama sa buangbuang, dili hinumdoman sa dugayng panahon; sa umaabot nga mga adlaw silang duha mahikalimtan. Pagkamatay sa maalamon sama gayod sa mga buangbuang! 17Busa gikasilagan ko ang kinabuhi, kay ang buhat nga nahimo ilalom sa adlaw nagsakit kanako; lumalabay kining tanan, usa ka paggukod sa hangin.
Ang Kahago Ibilin sa Dumuduong
18Gikasilagan ko ang tanan kong paghago ilalom sa adlaw, sanglit kinahanglan ko kining ibilin sa mosunod kanako. 19Kinsa may nasayod kon maalamon ba siya o buangbuang? Apan iyang gamhan ang tanan kong gihagoan uban sa akong kaalam ilalom sa adlaw. Lumalabay usab kini.
20Busa gitugyan ko ang akong kasingkasing sa kawalay paglaom tungod sa tanang kahago nga akong gihagoan ilalom sa adlaw. 21Mahimong mohago ang usa ka tawo uban sa kaalam, kahibalo, ug kabatid, apan kinahanglan ibilin niya kining tanan aron pahimuslan sa usa nga wala gayod maghago alang niini. Lumalabay usab kini, usa ka dakong kadaotan. 22Unsa may makuha sa usa ka tawo gikan sa tanang kahago ug pagpaningkamot sa kasingkasing nga iyang gihagoan ilalom sa adlaw? 23Ang tanan niyang mga adlaw nagdala ug kasubo, ang iyang buhat kaguol; bisan sa gabii ang iyang hunahuna walay pahulay. Lumalabay usab kini. 24Walay mas maayo alang sa usa ka tawo kay sa pagkaon, pag-inom, ug pagpahimulos sa iyang buhat. Nakita ko nga kini usab gikan sa kamot sa Dios, 25kay gawas kaniya, kinsa may makakaon o kinsa may makakaplag ug kalipay? 26Ang Dios nagahatag ug kaalam, kahibalo, ug kalipay ngadto sa tawo nga nakapahimuot kaniya, apan ngadto sa makasasala iyang gihatag ang buluhaton sa pagtigom ug paghipos, aron lamang itunol kini ngadto sa usa nga nakapahimuot sa Dios. Lumalabay usab kini, usa ka paggukod sa hangin.