جامعه 2

2 ¹در دل خود گفتم: «بیا تا تو را با لذت بیازمایم؛ از آنچه نیکوست بهره ببر.» اما این نیز زودگذر بود. ²دربارهٔ خنده گفتم: «دیوانگی است»، و دربارهٔ لذت: «چه حاصلی دارد؟»

³در دل خود کاویدم که چگونه تن خود را با شراب شادمان سازم—در حالی که دلم همچنان مرا با حکمت راه می‌نمود—و حماقت را نیز دریابم، تا شاید ببینم برای آدمیان چه نیکوست که در معدود روزهای زندگی خود زیر آسمان انجام دهند. ⁴دست به کارهای بزرگ زدم. برای خود خانه‌ها ساختم و تاکستان‌ها غرس کردم. ⁵برای خود باغ‌ها و بوستان‌ها ساختم و در آنها هر گونه درخت میوه کاشتم. ⁶برای خود برکه‌های آب ساختم تا جنگلی از درختان روییده را آبیاری کنم. ⁷غلامان و کنیزان خریدم، و غلامانی نیز داشتم که در خانه‌ام زاده شده بودند. رمه‌ها و گله‌هایی بزرگ‌تر از همهٔ کسانی که پیش از من در اورشلیم بودند، در تملک داشتم. ⁸برای خود نقره و طلا، و گنج پادشاهان و ولایت‌ها گرد آوردم. مردان و زنان خواننده به دست آوردم، و آنچه مایهٔ خوشیِ مردان است—کنیزان بسیار. ⁹پس بزرگ شدم، بزرگ‌تر از همهٔ کسانی که پیش از من در اورشلیم بودند؛ و حکمتم با من ماند. ¹⁰هر آنچه چشمانم آرزو می‌کرد از آن دریغ نداشتم. دل خود را از هیچ شادی‌ای بازنداشتم، زیرا دلم از تمامی زحمتم شادمان بود، و این پاداش من از تمامی زحمتم بود. ¹¹آنگاه به همهٔ کارهایی که دستانم کرده بود و به رنجی که برای انجامش کشیده بودم نگریستم، و اینک همه زودگذر بود، همچون دویدن در پی باد؛ و زیر آفتاب هیچ سودی به دست نیامد.

حکمت در برابر حماقت

¹²پس روی به تأمل در حکمت و دیوانگی و حماقت نهادم. زیرا جانشین پادشاه چه می‌تواند بکند؟ جز آنچه پیش‌تر انجام شده است. ¹³دیدم که حکمت را بر حماقت برتری است، چنان‌که روشنایی را بر تاریکی برتری است. ¹⁴شخص حکیم چشمانش در سر اوست، اما احمق در تاریکی گام برمی‌دارد. با این حال دریافتم که سرنوشتی یکسان بر همگی آنان فرود می‌آید. ^a a v14 «چشمانش در سر اوست» تعبیری عبری است: شخص حکیم به‌روشنی می‌بیند. ¹⁵آنگاه اندیشیدم: «سرنوشت احمق نصیب من نیز خواهد شد. پس چرا اینچنین بسیار حکیم بوده‌ام؟» و با خود گفتم که این نیز زودگذر است. ¹⁶حکیم را همچون احمق، دیرزمانی به یاد نخواهند داشت؛ در روزهای آینده هر دو فراموش می‌شوند. چگونه حکیم درست مانند احمق می‌میرد! ¹⁷پس از زندگی بیزار شدم، زیرا کاری که زیر آفتاب انجام می‌شود مرا اندوهگین ساخت؛ همه زودگذر است، همچون دویدن در پی باد.

رنجی که برای بیگانه‌ای بر جای می‌ماند

¹⁸از تمامی رنجی که زیر آفتاب کشیده بودم بیزار شدم، چرا که باید آن را برای کسی که پس از من می‌آید بر جای بگذارم. ¹⁹و که می‌داند که او حکیم خواهد بود یا احمق؟ با این حال بر همهٔ آنچه با حکمت خود زیر آفتاب برایش زحمت کشیده‌ام، تسلط خواهد یافت. این نیز زودگذر است.

²⁰پس دل خود را به نومیدی سپردم، به سبب تمامی رنجی که زیر آفتاب کشیده بودم. ²¹آدمی ممکن است با حکمت و دانش و مهارت زحمت کشد، اما ناچار باید همه را برای کسی بر جای گذارد تا از آن بهره برد که هرگز برایش زحمت نکشیده است. این نیز زودگذر است و شرّی بزرگ. ²²آدمی از تمامی زحمت و تلاش دل خود که زیر آفتاب می‌کشد، چه سودی می‌برد؟ ²³همهٔ روزهایش اندوه به بار می‌آورد و کارش رنج؛ حتی شب‌هنگام نیز ذهنش آرام نمی‌گیرد. این نیز زودگذر است. ²⁴برای آدمی چیزی بهتر از این نیست که بخورد و بنوشد و از کار خود لذت ببرد. این را نیز دیدم که از دست خداست، ²⁵زیرا جدا از او، کیست که بتواند بخورد یا کیست که بتواند لذتی بیابد؟ ²⁶خدا به کسی که او را خشنود می‌سازد حکمت و دانش و شادی می‌بخشد، اما به گناهکار کارِ گرد آوردن و انباشتن را می‌دهد، تا سرانجام آن را به کسی بسپارد که خدا را خشنود می‌سازد. این نیز زودگذر است، همچون دویدن در پی باد.