ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਦੀ ਪਰਖ
ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਹਰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਘਰ, ਅੰਗੂਰੀ ਬਾਗ਼, ਬਾਗ਼-ਬਗ਼ੀਚੇ, ਗਾਇਕ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧਵਾਨ ਵੀ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਮਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਸਭ ਕੁਝ ਉਡਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2 1ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਨਾਲ ਪਰਖਾਂਗਾ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈ।” ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਸੀ। 2ਮੈਂ ਹਾਸੇ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਪਾਗਲਪਣ ਹੈ,” ਅਤੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਬਾਰੇ, “ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?”
3ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੈਅ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਾਂ—ਜਦ ਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਸੇਧ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ—ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਲਵਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਵੇਖ ਨਾ ਲਵਾਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਹੇਠ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। 4ਮੈਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਘਰ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਲਾਏ। 5ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਬਗ਼ੀਚੇ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖ ਲਾਏ। 6ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਲਾਬ ਬਣਾਏ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਿੰਜ ਸਕਾਂ। 7ਮੈਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮਨੀਆਂ ਮੁੱਲ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਗ਼ੁਲਾਮ ਵੀ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੰਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਵੱਗ ਅਤੇ ਇੱਜੜ ਸਨ। 8ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਖ—ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਖੇਲਾਂ। 9ਸੋ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਭਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹਾਨ; ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰਹੀ। 10ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਚਾਹਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾ ਰੁਕਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਨਾ ਰੋਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਸੀ। 11ਫੇਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਮਿਹਨਤ ਵੱਲ ਜੋ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਸੀ, ਹਵਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਸੀ; ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋਇਆ।
ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੁੱਧ
12ਸੋ ਮੈਂ ਬੁੱਧ, ਪਾਗਲਪਣ ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 13ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। 14ਬੁੱਧਵਾਨ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੋਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। a a v14 “ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ” ਇੱਕ ਇਬਰਾਨੀ ਮੁਹਾਵਰਾ ਹੈ: ਬੁੱਧਵਾਨ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। 15ਫੇਰ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, “ਮੂਰਖ ਦੀ ਹੋਣੀ ਹੀ ਮੇਰੀ ਵੀ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਐਨਾ ਬੁੱਧਵਾਨ ਕਿਉਂ ਬਣਿਆ?” ਅਤੇ ਮੈਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। 16ਬੁੱਧਵਾਨ, ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤੇ ਚਿਰ ਤੱਕ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੁੱਧਵਾਨ ਵੀ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਮਰਦੇ ਹਨ! 17ਸੋ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਕੰਮ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਹਵਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਮਿਹਨਤ ਇੱਕ ਓਪਰੇ ਲਈ ਛੱਡ ਜਾਣੀ
18ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਛੱਡਣੀ ਪਵੇਗੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੋਂ ਆਵੇਗਾ। 19ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੁੱਧਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਮੂਰਖ? ਫੇਰ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਰੱਖੇਗਾ ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
20ਸੋ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਉਸ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਉੱਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਸੀ। 21ਕੋਈ ਬੁੱਧ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਦੇ ਭੋਗਣ ਲਈ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਬੁਰਾਈ ਹੈ। 22ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਤੋਂ ਕੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਕਰਦਾ ਹੈ? 23ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸੋਗ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। 24ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਖਾਵੇ, ਪੀਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲਵੇ। ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੈ, 25ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੌਣ ਅਨੰਦ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? 26ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁੱਧ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਉਹ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੇ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਹਵਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।