Lazzatni sinash
Voiz pul bilan qurish mumkin boʻlgan hamma narsani — uylar, uzumzorlar, bogʻlar, xonandalar, xazinalarni — sinab koʻradi va lazzatni ham, yutuqni ham puch deb topadi, chunki donolar ham ahmoqlar kabi oʻladi, merosxoʻr esa hammasini sovurib yuborishi mumkin. Qolgani — yeyish, ichish va mehnat, Xudoning qoʻlidan berilgan narsalar.
2 1Koʻnglimda dedim: “Qani, seni lazzat bilan sinab koʻray; yaxshilikdan bahramand boʻl.” Lekin bu ham oʻtkinchi edi. 2Kulgi haqida: “Bu — telbalik”, lazzat haqida esa: “Undan ne foyda?” — dedim.
3Koʻnglimda sharob bilan tanamni qanday xushnud etishni — qalbim meni hamon donolik bilan boshqarib turar edi — va ahmoqlikni qanday tutib koʻrishni oʻrganib chiqdim, toki osmon ostida odamlar oʻz umrining sanoqli kunlarida nima qilsalar yaxshi boʻlishini koʻray. 4Men ulugʻ ishlarga qoʻl urdim. Oʻzim uchun uylar qurdim va uzumzorlar barpo etdim. 5Oʻzim uchun bogʻlar va xiyobonlar yaratdim, ularda turli-tuman mevali daraxtlar oʻtqazdim. 6Oʻsayotgan daraxtzorni sugʻorish uchun oʻzimga suv havzalarini qurdim. 7Erkak va ayol qullar sotib oldim, uyimda tugʻilgan qullarim ham bor edi. Quddusda mendan avvalgi har qanday odamnikidan kattaroq mol-qoʻy podalarim bor edi. 8Oʻzim uchun kumush va oltin, shohlar hamda oʻlkalarning xazinasini toʻpladim. Erkak va ayol xonandalar, erkaklarning koʻngilxushliklarini — koʻplab choʻrilar orttirdim. 9Shunday qilib, men ulugʻ boʻldim, Quddusda mendan avvalgilarning barchasidan ulugʻroq boʻldim; donoligim ham men bilan qoldi. 10Koʻzlarim nimani istasa, undan tiyilmadim. Qalbimga hech qanday shodlikni ravo koʻrmay qoʻymadim, chunki qalbim barcha mehnatimdan shodlanardi, mana shu barcha mehnatim uchun mening mukofotim edi. 11Soʻng qoʻllarim qilgan barcha ishlarni va buning uchun sarflagan mehnatimni koʻzdan kechirdim, hammasi oʻtkinchi, shamol ortidan quvish ekan; quyosh ostida hech qanday naf yoʻq ekan.
Donolik ahmoqlikka qarshi
12Shundan soʻng donolik, telbalik va ahmoqlikni mushohada qilishga yuzlandim. Axir shohning vorisi nima ham qila olardi? Faqat allaqachon qilingan ishni, xolos. 13Yorugʻlik zulmatdan afzal boʻlganidek, donolikda ham ahmoqlikdan koʻra koʻproq naf borligini koʻrdim. 14Dono odamning koʻzlari boshida, ammo ahmoq zulmatda yuradi. Shunga qaramay, barchasiga bir xil qismat yetishini angladim. a a v14 “Koʻzlari boshida” iborasi ibroniycha ibora boʻlib, dono odam ravshan koʻradi, degan maʼnoni bildiradi. 15Shunda koʻnglimdan oʻtkazdim: “Ahmoqning qismati menga ham nasib etadi. Unda nega men bunchalik dono boʻldim?” Shu bois bu ham oʻtkinchi, deb qaror qildim. 16Dono ham, xuddi ahmoq kabi, uzoq esda qolmaydi; kelgusi kunlarda ikkovi ham unutiladi. Dono ham xuddi ahmoqdek oʻladi-ya! 17Shu sababli men hayotdan nafratlandim, chunki quyosh ostida qilingan ish meni gʻamga botirdi; hammasi oʻtkinchi, shamol ortidan quvish, xolos.
Begonaga qoladigan mehnat
18Quyosh ostida qilgan barcha mehnatimdan nafratlandim, chunki uni mendan keyin keladigan kishiga qoldirishim kerak edi. 19U dono boʻladimi yo ahmoqmi — kim bilsin? Shunga qaramay, u quyosh ostida donoligim bilan mehnat qilib erishgan hamma narsamni ixtiyorida tutadi. Bu ham oʻtkinchi.
20Shu bois quyosh ostida qilgan barcha mehnatim uchun qalbimni umidsizlikka berib qoʻydim. 21Inson donolik, bilim va mahorat bilan mehnat qilishi mumkin, biroq buning hammasini buning uchun hech ishlamagan birovning bahramand boʻlishiga qoldirishi kerak. Bu ham oʻtkinchi, katta yovuzlikdir. 22Inson quyosh ostida qilgan barcha mehnati va qalbining urinishlaridan nima naf koʻradi? 23Uning barcha kunlari gʻam keltiradi, ishi esa alam; hatto kechasi ham ongi orom topmaydi. Bu ham oʻtkinchi. 24Inson uchun yeb-ichib, oʻz mehnatidan bahramand boʻlishdan koʻra yaxshiroq narsa yoʻq. Buni ham Xudoning qoʻlidan ekanini koʻrdim, 25chunki Usiz kim ham yeya oladi yoki kim ham rohat topa oladi? 26Xudo Oʻziga manzur boʻlgan odamga donolik, bilim va shodlik ato etadi, ammo gunohkorga toʻplash va yigʻish ishini beradi, toki buni Xudoga manzur boʻlgan kishiga topshirsin. Bu ham oʻtkinchi, shamol ortidan quvish.