Sinusubok ang Kaligayahan
Sinubukan ng Guro ang lahat ng maitatayo ng salapi, mga bahay, ubasan, halamanan, mang-aawit, kayamanan, at natagpuan niyang walang kabuluhan kapwa ang kaligayahan at ang tagumpay, sapagkat ang marunong ay namamatay na gaya ng hangal at maaaring aksayahin ng tagapagmana ang lahat. Ang natitira ay ang pagkain, pag-inom, at paggawa, na kaloob mula sa kamay ng Diyos.
2 1Sa aking puso ay sinabi ko, “Halika, susubukin kita sa kaligayahan; tamasahin mo ang mabuti.” Ngunit ito man ay panandalian lamang. 2Tungkol sa halakhak ay sinabi ko, “Ito'y kahibangan,” at tungkol sa kaligayahan, “Ano ang naidudulot nito?”
3Sinuri ko sa aking puso kung paano pasayahin ang aking katawan sa pamamagitan ng alak—habang pinapatnubayan pa rin ako ng aking puso sa karunungan—at kung paano yayakapin ang kahangalan, hanggang sa makita ko kung ano ang mabuting gawin ng mga tao sa silong ng langit sa kakaunting araw ng kanilang buhay. 4Nagsagawa ako ng mga dakilang gawain. Nagpatayo ako ng mga bahay para sa aking sarili at nagtanim ng mga ubasan. 5Gumawa ako para sa aking sarili ng mga hardin at liwasan, at nagtanim doon ng lahat ng uri ng mga punong namumunga. 6Gumawa ako para sa aking sarili ng mga imbakan ng tubig upang diligin ang isang kagubatan ng tumutubong mga puno. 7Bumili ako ng mga aliping lalaki at babae, at may mga aliping isinilang din sa aking bahay. Nagmay-ari ako ng higit na malalaking bakahan at kawan kaysa kaninuman na nauna sa akin sa Jerusalem. 8Nagtipon ako para sa aking sarili ng pilak at ginto, ang kayamanan ng mga hari at mga lalawigan. Nagkaroon ako ng mga mang-aawit na lalaki at babae, at mga kaluguran ng mga lalaki—maraming babae. 9Kaya naging dakila ako, higit na dakila kaysa lahat ng nauna sa akin sa Jerusalem; at nanatili sa akin ang aking karunungan. 10Anumang ninais ng aking mga mata ay hindi ko ipinagkait. Hindi ko ipinagkait sa aking puso ang anumang kagalakan, sapagkat nalugod ang aking puso sa lahat ng aking gawain, at ito ang aking gantimpala sa lahat ng aking pagpapagal. 11Pagkatapos ay pinagmasdan ko ang lahat ng ginawa ng aking mga kamay at ang pagod na ipinuhunan ko rito, at panandalian lamang ang lahat, isang paghahabol sa hangin; walang napala sa silong ng araw.
Karunungan Laban sa Kahangalan
12Kaya bumaling ako upang pag-isipan ang karunungan, kahibangan, at kahangalan. Sapagkat ano ang magagawa ng kahalili ng hari? Yaon lamang na nagawa na. 13Nakita ko na ang karunungan ay may higit na pakinabang kaysa kahangalan, kung paanong ang liwanag ay may higit kaysa kadiliman. 14May mga mata sa kaniyang ulo ang taong marunong, ngunit ang hangal ay lumalakad sa kadiliman. Gayunman ay napagtanto ko na iisang kapalaran ang sumasapit sa kanilang lahat. a a v14 Ang “may mga mata sa kaniyang ulo” ay isang pananalitang Hebreo: malinaw na nakakakita ang taong marunong. 15Pagkatapos ay naisip ko, “Ang kapalaran ng hangal ay akin din. Kaya bakit ako naging lubhang marunong?” At napagpasyahan ko na ito man ay panandalian lamang. 16Ang marunong, tulad ng hangal, ay hindi maaalaala nang matagal; sa mga araw na darating ay parehong malilimutan sila. Kay lungkot na ang marunong ay namamatay na gaya rin ng mga hangal! 17Kaya kinapootan ko ang buhay, sapagkat ang gawaing ginagawa sa silong ng araw ay naging pabigat sa akin; panandalian lamang ang lahat, isang paghahabol sa hangin.
Ang Pagod na Naiiwan sa Isang Dayuhan
18Kinapootan ko ang lahat ng aking pinagpaguran sa silong ng araw, yamang kailangan kong iwan ito sa susunod sa akin. 19Sino ang nakakaalam kung siya'y magiging marunong o hangal? Gayunman ay pamamahalaan niya ang lahat ng aking pinaghirapan taglay ang aking karunungan sa silong ng araw. Ito man ay panandalian lamang.
20Kaya isinuko ko ang aking puso sa kawalan ng pag-asa dahil sa lahat ng pagod na aking pinagpaguran sa silong ng araw. 21Maaaring magtrabaho ang isang tao taglay ang karunungan, kaalaman, at kasanayan, gayunma'y kailangan niyang iwan ang lahat upang tamasahin ng isang hindi kailanman nagpagal para rito. Ito man ay panandalian lamang, isang malaking kasamaan. 22Ano ang napapala ng isang tao sa lahat ng pagod at pagsisikap ng puso na kaniyang pinagpapaguran sa silong ng araw? 23Lahat ng kaniyang araw ay nagdadala ng kalungkutan, ang kaniyang gawain ay hapis; maging sa gabi ay hindi makapagpahinga ang kaniyang isipan. Ito man ay panandalian lamang. 24Walang mas mabuti para sa isang tao kundi ang kumain, uminom, at tamasahin ang kaniyang gawain. Ito man, nakita ko, ay mula sa kamay ng Diyos, 25sapagkat kung wala siya, sino ang makakakain o sino ang makakasumpong ng kaluguran? 26Ang Diyos ay nagbibigay ng karunungan, kaalaman, at kagalakan sa taong nagbibigay-lugod sa kaniya, ngunit sa makasalanan ay ibinibigay niya ang gawain ng pagtitipon at pag-iimbak, upang ibigay lamang ito sa isang nagbibigay-lugod sa Diyos. Ito man ay panandalian lamang, isang paghahabol sa hangin.