د عيش آزمائيل

ښوونکی هر هغه څه ازمويي چې پيسې يې جوړولی شي، کورونه، د انګورو باغونه، باغچې، سندرغاړي، خزانې، او خوند او بريا دواړه تش مومي، ځکه چې هوښيار هم د احمق په شان مري او وارث ښايي ټول برباد کړي. هغه څه چې پاتې کېږي خوړل، څښل او کار دي، چې د خدای له لاسه ورکړل شوي.

څپرکی 2.

ما په خپل زړۀ کښې ووئيل چې، ”راشه، زۀ به دې په عيش سره وآزمايم، نو څۀ چې ښۀ دى هغه څخه خوند واخله.“ خو دا هم بې‌ثباته وُو. ما د خندا په حقله ووئيل چې، ”دا لېونتوب دے،“ او د عيش په حقله چې، ”دا څۀ حاصلوى؟“

ما په خپل زړۀ کښې دا وڅېړل چې خپل بدن به څنګه په شرابو سره خوشحالوم، خو زړۀ مې لا تر اوسه په حکمت سره رهنمائى کوى، او بېوقوفى به ونيسم، ترڅو چې زۀ دا وګورم چې د انسانانو دپاره څۀ ښۀ دى چې هغوئ يې د آسمان لاندې د خپل ژوند په لږو ورځو کښې وکړى. ما لوئى لوئى کارونه وکړل. ما د ځان دپاره کورونه جوړ کړل او د انګورو باغونه مې کېنولل. ما د ځان دپاره باغونه او چمنونه جوړ کړل، او په هغو کښې مې هر قسمه مېوه دارې ونې کېنوللې. ما د ځان دپاره د اوبو حوضونه جوړ کړل، دې دپاره چې د ودانو ونو ځنګل خړوب کړم. ما نر او ښځې غُلامان واخستل، او په کور کښې پېدا شوى غُلامان هم راسره وُو. زما د سرو زرو او پسونو رمې د هر هغه چا نه زياتې وې چې زما نه مخکښې په يروشلم کښې وُو. ما د ځان دپاره سپين زر او سره زر راغونډ کړل، د بادشاهانو او صوبو خزانې. ما سندرغاړى نر او ښځې واخستل، او د سړيو خوشحالى — ډېرې داشتې. نو زۀ لوئ شوم، د هر هغه چا نه لوئ چې زما نه مخکښې په يروشلم کښې وُو، او زما حکمت زما سره پاتې شو. څۀ چې زما سترګو غوښتل هغه مې ترې ونۀ منع کړل. ما خپل زړۀ د هيڅ خوشحالۍ نه منع نۀ کړو، ځکه چې زما زړۀ په ټولو کارونو کښې زما خوند اخستلو، او دا زما د ټولو محنتونو بدله وه. بيا ما هغه ټول کارونه وکتل چې زما لاسونو کړى وُو، او هغه محنت چې ما پرې کړے وو، او دا ټول بې‌ثباته وُو، د هوا شا پسې منډه وه، او د لمر لاندې هيڅ هم حاصل نۀ شو.

حکمت د بېوقوفۍ په مقابله کښې

نو زۀ د حکمت، لېونتوب او بېوقوفۍ په غور کولو واوختم. ځکه چې د بادشاه ځائ‌ناستے به څۀ کولے شى؟ يواځې هغه څۀ چې لا دمخه شوى دى. ما وليدل چې حکمت د بېوقوفۍ نه زياته ګټه لرى، لکه څنګه چې رڼا د تيارې نه زياته ګټه لرى. عقلمند سړے په سر کښې سترګې لرى، خو بېوقوف په تيارۀ کښې ګرزى. سره د دې هم ما دا محسوس کړل چې دا ټول يو شان برخليک رسيږى. ^a بيا ما سوچ وکړو چې، ”د بېوقوف برخليک زما هم دے. نو بيا ولې زۀ دومره ډېر عقلمند شوم؟“ او ما فيصله وکړه چې دا هم بې‌ثباته دے. عقلمند، لکه بېوقوف، به تر ډېره وخته يادولے نۀ شى، په راتلونکو ورځو کښې به دواړه هېر شى. عقلمند څنګه لکه بېوقوفان مرى! نو ما د ژوند نه نفرت وکړو، ځکه چې هغه کار چې د لمر لاندې کيږى زۀ يې غمجن کړم، دا ټول بې‌ثباته دى، د هوا شا پسې منډه ده.

محنت چې يو پردى ته پاتې کيږى

ما د خپل ټول هغه محنت نه نفرت وکړو چې د لمر لاندې مې کړے وو، ځکه چې زۀ يې هغه چا ته پرېښودل په کار يم چې زما نه پس به راځى. څوک پوهيږى چې هغه به عقلمند وى کۀ بېوقوف؟ خو سره د دې به هغه په هر هغه څۀ باندې اختيار لرى چې ما د لمر لاندې په خپل حکمت سره پرې محنت کړے وو. دا هم بې‌ثباته دے.

نو ما خپل زړۀ د هر هغه محنت په حقله نااُميدۍ ته وسپارلو چې ما د لمر لاندې پرې محنت کړے وو. يو سړے ممکن په حکمت، پوهه او مهارت سره کار کوى، خو بيا هم دا ټول هغه چا ته پرېښودل په کار دى چې له هغې نه خوند واخلى چې هيڅکله پرې محنت نۀ دے کړے. دا هم بې‌ثباته دے، يوه لويه بدى ده. يو انسان د هغه ټول محنت او د زړۀ د کوشش نه څۀ ګټه مومى چې د لمر لاندې پرې محنت کوى؟ د هغۀ ټولې ورځې غم راوړى، د هغۀ کار پرېشانى، حتىٰ د شپې يې ذهن ته هم آرام نۀ رسيږى. دا هم بې‌ثباته دے. د انسان دپاره د دې نه هيڅ شے ښۀ نشته چې خوراک وکړى، څښاک وکړى او د خپل کار نه خوند واخلى. ما دا هم وليدل چې دا د خُدائ پاک د لاس نه دے، ځکه چې له هغۀ نه بغېر، څوک خوراک کولے شى يا څوک خوند موندلے شى؟ خُدائ پاک هغه سړى ته حکمت، پوهه او خوشحالى ورکوى چې هغه خوشحالوى، خو ګناهګار ته د راغونډولو او جمع کولو کار ورکوى، يواځې دې دپاره چې هغه چا ته يې ورکړى چې خُدائ پاک خوشحالوى. دا هم بې‌ثباته دے، د هوا شا پسې منډه ده.