ڇپيل
ڪتاب

بيوقوف پنهنجي بيوقوفيءَ کي ورجائي ٿو

لڳ ڀڳ ٽن قسمن جي فهرست. بيوقوف، جنهن کي نه عزت ڏئي سگھجي، نه نوڪر رکي سگھجي، نه علاج ٿي سگھي؛ سست ماڻهو، جيڪو پنهنجي بستري تي ائين ڦري جيئن دروازو پنهنجن چولن تي؛ ۽ ٺڳ، جيڪو زخمي ڪري پوءِ چوي ته مان رڳو مذاق ڪري رهيو هوس. جيڪو کڏ کوٽي ٿو سو ان ۾ ڪري ٿو.

باب 26.

جيئن اونهاري ۾ برف ۽ لڻيءَ جي مند ۾ مينهن بي جاءِ آهن، تيئن بيوقوف لاءِ عزت لائق ناهي. جيئن ڦڙڪندڙ چڪلي ۽ اڏامندڙ ابابيل ڪٿي نہ ٿا ٽڪن، تيئن بي سبب ڏنل لعنت بہ ڪنهن تي نہ ٿي ٽڪي. گهوڙي لاءِ چابڪ، گڏهہ لاءِ لغام، ۽ بيوقوفن جي پٺين لاءِ لٺ آهي. بيوقوف کي سندس بيوقوفيءَ موجب نہ وراڻ، متان تون پاڻ بہ هن جهڙو ٿي پوين. بيوقوف کي سندس بيوقوفيءَ موجب وراڻ، نہ تہ هو پنهنجي نظر ۾ ڏاهو ٿي پوندو. جيڪو بيوقوف جي هٿان پيغام موڪلي ٿو، سو پنهنجا پير پاڻ ڪٽي ٿو ۽ ظلم پيئي ٿو. جيئن اپاهج جون ڄنگهون بيڪار لٽڪنديون آهن، تيئن بيوقوفن جي وات ۾ چوڻي آهي. جيئن گوپڻ ۾ پٿر ٻڌڻ آهي، تيئن بيوقوف کي عزت ڏيڻ آهي. جيئن شرابيءَ جي هٿ ۾ ڪنڊيدار ٻوٽو آهي، تيئن بيوقوفن جي وات ۾ چوڻي آهي. جيڪو بيوقوف کي يا ڪنهن لنگهندڙ کي اجرت تي رکي ٿو، سو سڀني کي زخمي ڪندڙ تيرانداز جهڙو آهي. جيئن ڪتو پنهنجي الٽيءَ ڏانهن موٽي ٿو، تيئن بيوقوف پنهنجي بيوقوفيءَ کي ورجائي ٿو. ڇا تون ڪنهن کي پنهنجي نظر ۾ ڏاهو ڏسين ٿو؟ هن کان بيوقوف لاءِ وڌيڪ اميد آهي.

سست ماڻهو چوي ٿو تہ ”رستي ۾ شينهن آهي! گهٽين ۾ شينهن آهي!“ جيئن دروازو پنهنجن قبضن تي ڦري ٿو، تيئن سست ماڻهو پنهنجي کٽ تي ڦري ٿو. سست ماڻهو پنهنجو هٿ ٿاليءَ ۾ ٻوڙي ٿو؛ پر ان کي وات تائين موٽائڻ کيس ٿڪائي ٿو. سست ماڻهو پنهنجي نظر ۾ انهن ست ڄڻن کان وڌيڪ ڏاهو آهي، جيڪي ڏاهپ سان جواب ڏين ٿا.

ڪتي کي ڪنن کان جهلڻ جهڙو آهي اهو لنگهندڙ، جيڪو ٻئي جي جهيڙي ۾ دخل ڏئي ٿو.

جيئن چريو ٻرندڙ ڪاٺيون، تير ۽ موت اڇلائي ٿو، تيئن اهو آهي جيڪو پنهنجي پاڙيسريءَ کي ٺڳي ٿو ۽ چوي ٿو تہ ”آءٌ تہ رڳو مذاق پئي ڪيو!“

ڪاٺين کان سواءِ باھ وسامي ٿي، چغلخور کان سواءِ جهيڙو ٿڌو ٿئي ٿو. جيئن ڪوئلو انگارن لاءِ ۽ ڪاٺيون باھ لاءِ آهن، تيئن جهيڙيخور ماڻهو تڪرار ڀڙڪائي ٿو. چغلخور جون ڳالهيون ذائقيدار لقمن جهڙيون آهن؛ اهي اندر جي اونهن حصن ۾ لهي وڃن ٿيون.

بڇڙي دل سان نرم چپ مٽيءَ جي ٿانءَ تي چاڙهيل چمڪندڙ پالش جهڙا آهن. دشمن چپن سان پاڻ کي لڪائي ٿو، پر دل ۾ ٺڳي رکي ٿو. جڏهن هو مٺو ڳالهائي، تڏهن هن تي ڀروسو نہ ڪر، ڇاڪاڻ تہ سندس دل ۾ ست نفرت جوڳيون شيون ڀريل آهن. جيتوڻيڪ سندس نفرت ٺڳيءَ هيٺ لڪيل آهي، تڏهن بہ سندس بڇڙائي جماعت ۾ ظاهر ٿي ويندي. جيڪو کڏ کوٽي ٿو، سو ان ۾ ڪرندو، ۽ جيڪو پٿر ڦيرائي ٿو، تنهن تي اهو پٿر موٽي ايندو. ڪوڙي زبان انهن کان نفرت ڪري ٿي جن کي ڪچلي ٿي، ۽ خوشامدي وات تباهي آڻي ٿو.