ਕਹਾਉਤਾਂ 26

26 ¹ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵਾਢੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਮੀਂਹ, ਤਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ²ਜਿਵੇਂ ਚਿੜੀ ਭਟਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਬਾਬੀਲ ਉੱਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤਾ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ³ਘੋੜੇ ਲਈ ਚਾਬੁਕ, ਗਧੇ ਲਈ ਲਗਾਮ, ਅਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਲਈ ਸੋਟੀ। ⁴ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਉਹ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪ ਵੀ ਉਹ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ⁵ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਉਹ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਨ ਬਣ ਬੈਠੇਗਾ। ⁶ਜਿਹੜਾ ਮੂਰਖ ਦੇ ਹੱਥ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੈਰ ਵੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ⁷ਜਿਵੇਂ ਲੰਗੜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਲਟਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕਹਾਵਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ⁸ਜਿਵੇਂ ਗੋਪੀਏ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਹੈ। ⁹ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੰਡਾ ਚੁਭਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕਹਾਵਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ¹⁰ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਜੋ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਹੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ¹¹ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਆਪਣੀ ਉਲਟੀ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ¹²ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਲਈ ਵੱਧ ਆਸ ਹੈ।

¹³ਆਲਸੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ! ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ!” ¹⁴ਜਿਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਲਸੀ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਪਰਤਦਾ ਹੈ। ¹⁵ਆਲਸੀ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਵੀ ਉਹ ਨੂੰ ਥਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ¹⁶ਆਲਸੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬੁੱਧਵਾਨ ਹੈ।

¹⁷ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਫੜਨਾ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਹੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

¹⁸ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਗਲ ਬਲਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ, ਤੀਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ¹⁹ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਖੌਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ!”

²⁰ਬਾਲਣ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਬੁੱਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੁਗਲਖ਼ੋਰ ਬਿਨਾਂ ਝਗੜਾ ਥੰਮ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ²¹ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਿਆਰਾਂ ਲਈ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲਈ ਬਾਲਣ, ਤਿਵੇਂ ਝਗੜਾਲੂ ਮਨੁੱਖ ਲੜਾਈ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ²²ਚੁਗਲਖ਼ੋਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਆਦਲੇ ਬੁਰਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਢਿੱਡ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਉਤਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

²³ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਪਾਲਸ਼, ਤਿਵੇਂ ਬੁਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹਨ। ²⁴ਵੈਰੀ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਭੇਸ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ²⁵ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਘਿਣਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ²⁶ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਾ ਵੈਰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਦੀ ਬੁਰਿਆਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ²⁷ਜਿਹੜਾ ਟੋਆ ਪੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇਗਾ, ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਰੋੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਹ ਪੱਥਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ²⁸ਝੂਠੀ ਜੀਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕੁਚਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਪਲੂਸ ਮੂੰਹ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।