Byacapwe
Igitabo

Abayahudi batsinda abanzi babo

Ku munsi wari uteganyirijwe kurimburwa kwabo, abanzi b'Abayahudi ni bo bagwa — abahungu cumi ba Hamani, ibihumbi mirongo irindwi na bitanu mu ntara, nta minyago banyaze. Hanyuma Moridekayi na Esiteri bandika iyo ntambara mu munsi mukuru uhoraho buri mwaka, Purimu: kuruhuka, impano z'ibyokurya, n'impano ku bakene.

Igice cya 9.

Ku itariki ya cumi n'itatu y'ukwezi kwa cumi na kabiri, ari kwo kwezi kwa Adari, igihe itegeko ry'umwami n'iteka rye byagombaga gusohora, ari wo munsi abanzi b'Abayahudi biringiraga ko bazabatsinda, ibintu birahinduka: Abayahudi ni bo batsinze abababangaga. Abayahudi bateranira mu mijyi yabo mu ntara zose z'Umwami Ahasuwerusi, kugira ngo batere abashakaga kubagirira nabi. Nta muntu washoboye kubahangara, kuko ubwoba bwabo bwari bwaraguye ku bantu bose. Abatware bose b'intara, n'abategetsi bakuru, n'abatware b'uturere, n'abakozi b'umwami, bose bashyigikira Abayahudi, kuko ubwoba bwa Moridekayi bwari bwarabaguyeho. Moridekayi yakomeye cyane mu rugo rw'umwami, izina rye riramamara mu ntara zose, kuko Moridekayi ubwe yakomeraga akarushaho. Abayahudi barwanya abanzi babo bose, babica n'inkota, barabamara barabarimbura, bagira abababangaga uko bishakiye. Mu munara ntamenwa w'i Suza, Abayahudi bicamo abagabo magana atanu, barabarimbura. Bicamo na Parishandata, na Dalufoni, na Asipata, na Porata, na Adaliya, na Aridata, na Parimashita, na Arisayi, na Aridayi, na Vayizata. Abahungu cumi ba Hamani mwene Hamedata, umwanzi w'Abayahudi, barabica, ariko ntibanyaga iminyago.

Uwo munsi umubare w'abishwe mu munara ntamenwa w'i Suza urabwirwa umwami. Umwami abwira Umwamikazi Esiteri ati: “Mu munara ntamenwa w'i Suza Abayahudi bishe abagabo magana atanu, barabarimbura, bicamo n'abahungu cumi ba Hamani. None se mu zindi ntara z'umwami bakoze iki? Icyo usabye ni iki? Uzagihabwa. Ikindi usabye ni iki? Kizakorwa.”

Esiteri aramusubiza ati: “Umwami nabyemera, Abayahudi b'i Suza bongere bakore ejo nk'uko iteka ry'uyu munsi riteganya, kandi abahungu cumi ba Hamani bamanikwe ku biti.”

Umwami ategeka ko bikorwa. Iteka rirasohora i Suza, maze bamanika abahungu cumi ba Hamani. Abayahudi b'i Suza bateranira na none ku itariki ya cumi n'enye y'ukwezi kwa Adari, bicamo abagabo magana atatu, ariko iminyago ntibayikoraho.

Abandi Bayahudi bari mu ntara z'umwami bateranira kugira ngo barengere ubugingo bwabo, bakurwa ku banzi babo, bica abababangaga ibihumbi mirongo irindwi na bitanu, ariko iminyago ntibayikoraho. Ibi byabaye ku itariki ya cumi n'itatu y'ukwezi kwa Adari; ku ya cumi n'enye bararuhuka, bawugira umunsi w'amafunguro menshi n'umunezero.

Abayahudi b'i Suza bo bateranira ku itariki ya cumi n'itatu no ku ya cumi n'enye, bakaruhuka ku ya cumi n'eshanu, bakawugira umunsi w'amafunguro menshi n'umunezero. Ni yo mpamvu Abayahudi b'imidugudu idakikijwe n'inzitizi bizihiza itariki ya cumi n'enye y'ukwezi kwa Adari, ari umunsi w'umunezero n'amafunguro menshi, umunsi mukuru, bakoherezanya impano z'ibyokurya.

Umunsi mukuru wa Purimu urashingwa

Moridekayi yandika ibyo byabaye byose, yoherereza inzandiko Abayahudi bose bo mu ntara z'Umwami Ahasuwerusi, abari hafi n'abari kure, abategeka kujya bizihiza itariki ya cumi n'enye n'iya cumi n'eshanu y'ukwezi kwa Adari buri mwaka, ari yo minsi Abayahudi baruhutsemo abanzi babo, n'ukwezi kwabahindukiyemo kuva mu gahinda kujya mu munezero, kuva mu kuboroga kujya mu birori. Arababwira ko bagomba kuyigira iminsi y'amafunguro menshi n'umunezero, bakoherezanya impano z'ibyokurya, bakaha n'abakene. Abayahudi bemera kugira umuco ibyo bari batangiye gukora, nk'uko Moridekayi yari yarabibandikiye. Kuko Hamani mwene Hamedata w'Umwagagi, umwanzi w'Abayahudi bose, yari yagambiriye kubarimbura, agatera purimu, ni ukuvuga ubufindo, kugira ngo abavune abarimbure. Ariko icyo kibazo kigeze imbere y'umwami, ategeka mu rwandiko ko umugambi mubi Hamani yari yagambiriye Abayahudi uzamusubirana ku mutwe, kandi ko we n'abahungu be bamanikwa ku biti.

Ni cyo gituma iyo minsi yitwa Purimu, bivuye kuri rya jambo purimu, kubera ayo magambo yose yo muri urwo rwandiko, no kubera ibyo babonye n'ibyababayeho. Abayahudi biyemeza, bo n'urubyaro rwabo, n'abifatanyije na bo bose, kujya bizihiza iyo minsi ibiri buri mwaka ku gihe cyagenwe, batayirenzaho na rimwe, nk'uko byanditswe. Buri gisekuru, na buri muryango, na buri ntara, na buri mujyi, byibuka iyo minsi bikayizihiza; iyo minsi ya Purimu ntizashira mu Bayahudi na rimwe, kandi urwibutso rwayo ntiruzazimira mu rubyaro rwabo.

Umwamikazi Esiteri umukobwa wa Abihayili, na Moridekayi Umuyahudi, barandika bafite ububasha bwose, bemeza uru rwandiko rwa kabiri rwa Purimu. Inzandiko zoherezwa Abayahudi bose bo mu ntara ijana na mirongo ibiri n'indwi z'ubwami bwa Ahasuwerusi, ari amagambo y'amahoro n'ukuri, yemeza iyo minsi ya Purimu ku gihe cyayo cyagenwe, nk'uko Moridekayi Umuyahudi n'Umwamikazi Esiteri babategetse, kandi nk'uko bitegetse bo ubwabo n'urubyaro rwabo, ari ibihe byo kwigomwa kurya no kuboroga. Itegeko rya Esiteri ryemeza ayo mabwiriza ya Purimu, maze riranditswe mu gitabo.