د پلار حق او دروغژن نبيان

څلور سوه نبيان اخاب ته په راموت جلعاد کې د برياليتوب ژمنه کوي؛ يوازې ميکايا د زموږ د پلار د شورا او د هغوی په منځ کې د لېږل شوي درواغجن روح خبر ورکوي، او په ډوډۍ او اوبو بندي کېږي. اخاب په بدل شکل جنګېږي، يو تصادفي غشی يې لګي، او سپي يې وينه څټي لکه څنګه چې وړاندوينه شوې وه.

څپرکی 22.

درې کاله د اَرام او د اِسرائيل ترمينځه هيڅ جنګ نۀ وو. خو په دريم کال کښې د يهوداه بادشاه يهوسفط د اِسرائيل بادشاه له راکوز شو. د اِسرائيل بادشاه خپلو نوکرانو ته ووئيل چې، ”تاسو ته معلومه ده چې راموت جِلعاد زمونږ دے، خو بيا هم مونږ هيڅ نۀ کوو چې د اَرام د بادشاه د لاس نه يې واخلو؟“ هغۀ يهوسفط ته ووئيل چې، ”تۀ به زما سره د راموت جِلعاد خلاف جنګ ته لاړ شې؟“ يهوسفط د اِسرائيل بادشاه ته ووئيل چې، ”زۀ لکه څنګه چې تۀ يې، زما قوم ستا د قوم په شان، زما آسونه ستا د آسونو په شان دى.“

بيا يهوسفط د اِسرائيل بادشاه ته ووئيل چې، ”مهربانى وکړه، اول د پلار د کلام نه پوښتنه وکړه.“

نو د اِسرائيل بادشاه نبيان راجمع کړل، شاوخوا څلور سوه سړى، او ترې يې پوښتنه وکړه چې، ”زۀ دې د راموت جِلعاد خلاف جنګ ته لاړ شم، کۀ ودريږم؟“ هغوئ ووئيل چې، ”لاړ شه، ځکه چې مالِک به يې د بادشاه په لاس کښې ورکړى.“

خو يهوسفط ووئيل چې، ”آيا دلته لا تر اوسه د پلار کوم نبى نشته چې د هغۀ نه پوښتنه وکړو؟“

د اِسرائيل بادشاه يهوسفط ته ووئيل چې، ”يو سړے پاتې دے چې د هغۀ په وسيله مونږ د پلار نه پوښتنه کولے شُو، خو زۀ د هغۀ نه نفرت کوم، هغه کله هم زما په حقله د ښۀ پېشګوئى نۀ کوى، بس تباهى يې، دا د اِملاه زوئ ميکاياه دے.“ يهوسفط ووئيل چې، ”بادشاه ته دا نۀ ښائى چې داسې ووائى.“

بيا د اِسرائيل بادشاه يو افسر راوغوښتو او ورته يې ووئيل چې، ”د اِملاه زوئ ميکاياه ژر راوله.“

د اِسرائيل بادشاه او د يهوداه بادشاه يهوسفط هر يو په خپل تخت ناست وُو، د بادشاهۍ جامې يې اغوستې وې، د سامريه د دروازې د ننوتو سره د دانو د وهلو په ځائ کښې، او ټول نبيان د هغوئ په وړاندې پېشګوئى کوله. د کنعانه زوئ صِدقياه د اوسپنې ښکرونه جوړ کړل او ووئيل چې، ”خُدائ پاک فرمائى چې، ’په دغو سره به تۀ اَرامى خلق ترې ووهې ترڅو چې تباه شى.‘“ ټولو نبيانو هم هغه شان پېشګوئى کوله چې، ”راموت جِلعاد ته لاړ شه او فتح وکړه، خُدائ پاک به يې د بادشاه په لاس کښې ورکړى.“

هغه قاصد چې د ميکاياه راغوښتو دپاره لېږلے شوے وو هغۀ ته يې ووئيل چې، ”ګوره، نبيان په يوه خوله بادشاه ته د کاميابۍ وعده کوى. ستا خبره دې د هغوئ سره سمه وى، تۀ هم د کاميابۍ وعده وکړه.“

خو ميکاياه ووئيل چې، ”په ژوندى پلار قسم، څۀ چې پلار ما ته راوائى، هم هغه به زۀ وايم.“

کله چې هغه راغلو، نو بادشاه ترې پوښتنه وکړه چې، ”اے ميکايه، مونږ دې د راموت جِلعاد خلاف جنګ ته لاړ شُو، کۀ ودريږو؟“ هغۀ ووئيل چې، ”لاړ شه او فتح وکړه، پلار به يې د بادشاه په لاس کښې ورکړى.“

بادشاه ووئيل چې، ”ما تا ته څو ځله قسم درکړے چې د پلار په نامه ما ته بس حق ووايه؟“

هغۀ ووئيل چې، ”ما ټول اِسرائيل په غرونو باندې خواره وليدل، لکه هغه ګډې چې شپون يې نۀ وى. او پلار وفرمائيل چې، ’دغو له مالِک نشته، هر يو دې په سلامتۍ کور ته ستون شى.‘“

د اِسرائيل بادشاه يهوسفط ته ووئيل چې، ”آيا ما تا ته نۀ وو وئيلى چې هغه به زما په حقله د ښۀ پېشګوئى نۀ کوى، بس تباهى يې؟“

ميکاياه ووئيل چې، ”نو د پلار کلام واورئ، ما پلار په خپل تخت ناست وليدو، او د آسمان ټوله لښکر د هغۀ سره ولاړه وه، د هغۀ په ښى لاس او په ګس لاس.

او پلار وفرمائيل چې، ’څوک به اخاب داسې وغولوى چې لاړ شى او په راموت جِلعاد کښې غورزيږى؟‘ يو داسې وئيل، بل هغه شان.

بيا يو روح راوړاندې شو او د پلار په وړاندې ودرېدو، وې وئيل چې، ’زۀ به يې وغولوم.‘

او پلار وفرمائيل چې، ’څنګه؟‘ هغۀ ووئيل چې، ’زۀ به ووزم او د هغۀ د ټولو نبيانو په خوله کښې به دروغژن روح شم.‘ نو پلار وفرمائيل چې، ’تۀ به يې وغولوې او کامياب به شې. لاړ شه او داسې وکړه.‘

نو اوس پلار د ستا د دغو ټولو نبيانو په خوله کښې دروغژن روح کېښودو، او پلار ستا خلاف د تباهۍ اعلان وکړو.“

بيا د کنعانه زوئ صِدقياه راوړاندې شو، د ميکاياه په مخ يې څپېړه ووهله او ووئيل چې، ”د خُدائ پاک روح له ما نه کومې لارې لاړو چې تا سره خبرې وکړى؟“

ميکاياه ووئيل چې، ”تۀ به يې په هغه ورځ ووينې کله چې تۀ د ځان پټولو دپاره ننه کوټه ته ننوزې.“

د اِسرائيل بادشاه ووئيل چې، ”ميکاياه ونيسئ او بېرته يې د ښار حاکم اَمون او د بادشاه زوئ يوآش ته وروله، او ووايئ چې، ’بادشاه فرمائى چې، دا سړے زندان ته واچوئ او بس روټۍ او اوبۀ ورکوئ ترڅو چې زۀ په سلامتۍ راستون شم.‘“

ميکاياه ووئيل چې، ”کۀ تۀ هيڅکله په سلامتۍ راستون شوے، نو پلار زما په وسيله خبرې نۀ دى کړې.“ او هغۀ ووئيل چې، ”واورئ، اے ټولو قومونو!“

اخاب لکه څنګه چې پلار وړاندې وئيلى وُو هغه شان غورزيږى

نو د اِسرائيل بادشاه او د يهوداه بادشاه يهوسفط راموت جِلعاد ته وختل. د اِسرائيل بادشاه يهوسفط ته ووئيل چې، ”زۀ به خپل بڼه بدله کړم او جنګ ته ننوزم، خو تۀ خپلې جامې واغونده.“ نو د اِسرائيل بادشاه خپله بڼه بدله کړه او جنګ ته ننوتو.

د اَرام بادشاه خپلو دوه دېرشو د جنګى ګاډو سردارانو ته حُکم کړے وو چې، ”نۀ د چا سره جنګ کوئ چې کوچنے وى او نۀ د چا سره چې لوئ وى، بس د اِسرائيل د بادشاه سره.“

کله چې د جنګى ګاډو سردارانو يهوسفط وليدو، نو هغوئ ووئيل چې، ”دا خامخا د اِسرائيل بادشاه دے.“ هغوئ د هغۀ سره جنګ کولو ته مخ وراړولو، او يهوسفط چيغه کړه. کله چې د جنګى ګاډو سردارانو وليدل چې هغه د اِسرائيل بادشاه نۀ وو، نو هغوئ د هغۀ د تعاقب نه بېرته راستانه شول. يو سړى په ړوند اندازه خپله ليندۍ راکشه کړه او د اِسرائيل بادشاه يې د زغرې د بندونو ترمينځه ووهلو. بادشاه د خپل ګاډى چلوونکى ته ووئيل چې، ”وراوړوه او ما د جنګ نه ووله، زۀ ټپى يم.“ په هغه ورځ جنګ سخت شو، او بادشاه د اَرامى خلقو خوا ته په خپل ګاډى کښې ولاړ کړے شوے وو. په ماښام کښې هغه مړ شو. د هغۀ د ټپ وينه د ګاډى په تل کښې بهېدلې وه. د نمر پرېوتو په وخت کښې د لښکر په مينځ کښې چيغه تېره شوه چې، ”هر سړے دې خپل ښار ته، هر سړے دې خپلې زمکې ته!“

نو بادشاه مړ شو او سامريه ته راوړلے شو، او هغوئ بادشاه په سامريه کښې دفن کړو. هغوئ د سامريه په حوض کښې ګاډے ومينځلو، او سپو د هغۀ وينه وڅټله، او کسبيانو هلته ګرم شول، لکه څنګه چې پلار وئيلى وُو.

د اخاب د نورو کارونو، هر څۀ چې هغۀ وکړل، د عاج محل او هر هغه ښار چې هغۀ جوړ کړو، آيا دا د اِسرائيل د بادشاهانو د تاريخ په کِتاب کښې نۀ دى ليکلى؟ نو اخاب د خپلو پلرونو سره ويده شو، او د هغۀ زوئ اخزياه د هغۀ په ځائ بادشاه شو.

يهوسفط د پلار په وړاندې ګرزى

د آسا زوئ يهوسفط د اِسرائيل د بادشاه اخاب په څلورم کال کښې د يهوداه بادشاه شو. يهوسفط پنځۀ دېرش کلن وو کله چې بادشاه شو، او هغۀ په يروشلم کښې پنځۀ ويشت کاله بادشاهى وکړه. د هغۀ مور عزوبه وه، د سِلحى لور. هغه د خپل پلار آسا په ټوله لار روان شو او هيڅکله ترې وانۀ وښتو، د پلار په نظر کښې يې سم کار کولو. بيا هم اُوچت ځايونه ولاړ وُو، خلقو هلته قربانۍ کولې او خوشبوئى يې سوزوله. يهوسفط د اِسرائيل د بادشاه سره هم سوله وکړه.

د يهوسفط د نورو کارونو، هغه طاقت چې هغۀ وښودو، او هغۀ څنګه جنګونه وکړل، آيا دا د يهوداه د بادشاهانو د تاريخ په کِتاب کښې نۀ دى ليکلى؟ د نارينه د بتخانو هغه کسبيان چې د هغۀ د پلار آسا د ورځو نه پاتې وُو، هغه يې د ملک نه ليرې کړل. په اَدوم کښې هيڅ بادشاه نۀ وو، يو نائب د بادشاه په توګه خدمت کولو. يهوسفط د ترسيس بېړۍ جوړې کړې چې اوفير ته د سرو زرو دپاره لاړې شى، خو هغه هيڅکله لاړې نۀ شوې، په عصيون جابر کښې مات شوې. بيا د اخاب زوئ اخزياه يهوسفط ته ووئيل چې، ”زما نوکران دې ستا د نوکرانو سره په بېړيو کښې لاړ شى،“ خو يهوسفط انکار وکړو. يهوسفط د خپلو پلرونو سره ارام وکړو او د هغوئ سره د خپل پلار داؤد په ښار کښې دفن کړے شو، او د هغۀ زوئ يهورام د هغۀ په ځائ بادشاه شو.

اخزياه پلار په غصه کوى

د اخاب زوئ اخزياه د يهوداه د بادشاه يهوسفط په اووۀ لسم کال کښې په سامريه کښې د اِسرائيل بادشاهى شروع کړه، او هغۀ د اِسرائيل باندې دوه کاله بادشاهى وکړه. هغۀ د پلار په نظر کښې بدکار وکړو، د خپل پلار په لار، د خپلې مور په لار، او د نباط د زوئ يرُبعام په لار روان شو، چا چې اِسرائيل ګناه ته وغورزولو. هغۀ د بعل عبادت وکړو او د هغۀ سجده يې وکړه، او پلار، د اِسرائيل خُدائ پاک، يې په غصه کړو، لکه څنګه چې د هغۀ پلار کړى وُو.