1 Athamaki 22 FHB Father's Heart Bible™

22 ¹Nĩ mĩaka ĩtatũ gũtiarĩ mbaara gatagatĩ ka Aramu na Isiraeli. ²No mwaka wa gatatũ, Jehoshafatu mũthamaki wa Juda agĩikũrũka agĩthiĩ kũrĩ mũthamaki wa Isiraeli. ³Nake mũthamaki wa Isiraeli akĩĩra ndungata ciake atĩrĩ, “Nĩmũũĩ atĩ Ramothu-gileadi nĩ witũ, no ithuĩ tũtirĩ ũndũ tũreeka nĩguo tũmĩtahe kuuma guokoinĩ kwa mũthamaki wa Aramu?” ⁴Akĩũria Jehoshafatu atĩrĩ, “Nĩũgũthiĩ na niĩ tũkahũũrane na Ramothu-gileadi?” Nake Jehoshafatu akĩĩra mũthamaki wa Isiraeli atĩrĩ, “Niĩ haana o tawe, andũ akwa mahaana o ta andũ aku, mbarathi ciakwa ihaana o ta mbarathi ciaku.”

⁵Ningĩ Jehoshafatu akĩĩra mũthamaki wa Isiraeli atĩrĩ, “Ndagũthaitha amba ũtuĩrie ũhoro kuuma kũrĩ Ithe witũ.”

⁶Nake mũthamaki wa Isiraeli agĩcookanĩrĩria anabii, ta andũ magana maana, akĩmooria atĩrĩ, “Nĩthiĩ mbaarainĩ ngahũũrane na Ramothu-gileadi, kana ndigathiĩ?” Nao magĩcookia atĩrĩ, “Ambata, nĩgũkorwo Mwathani Ithe witũ nĩekũmĩneana guokoinĩ kwa mũthamaki.”

⁷No Jehoshafatu akiuga atĩrĩ, “Githĩ gũtirĩ mũnabii wa Ithe witũ ũngĩ gũkũ ũngĩũrio?”

⁸Nake mũthamaki wa Isiraeli akĩĩra Jehoshafatu atĩrĩ, “Nĩ harĩ mũndũ ũmwe ũtigaraga ũrĩa tũngĩtuĩria ũhoro harĩ Ithe witũ, no nĩndĩmũthũire—ndarĩ hĩndĩ aanabagĩra ũndũ mwega igũrũ rĩakwa, tiga o mũtino: nĩwe Mikaya mũrũ wa Imula.” Nake Jehoshafatu akiuga atĩrĩ, “Mũthamaki ndaagĩrĩirwo kuuga ũguo.”

⁹Ningĩ mũthamaki wa Isiraeli agĩĩta mũnene ũmwe akĩmwĩra atĩrĩ, “Rehe Mikaya mũrũ wa Imula o narua.”

¹⁰Nake mũthamaki wa Isiraeli na Jehoshafatu mũthamaki wa Juda magĩikarĩra, o ũmwe gĩtĩinĩ gĩake kĩa ũnene, mehumbĩte nguo ciao cia ũthamaki, kĩhuhĩroinĩ kĩa ngano hakuhĩ na itoonyero rĩa kĩhingo kĩa Samaria, nao anabii othe makĩanabĩra mbere yao. ¹¹Nake Zedekia mũrũ wa Kenaana agĩthondeka hĩa cia kĩgera akiuga atĩrĩ, “Ngai ekuuga ũũ: ‘Na ici nĩũgaatheeca Aaramu nginya maniinwo.’” ¹²Nao anabii othe makĩanabĩra o ũguo makiuga atĩrĩ, “Ambata ũthiĩ Ramothu-gileadi ũhoote; Ngai nĩekũrĩneana guokoinĩ kwa mũthamaki.”

¹³Nake mũtũmwo ũrĩa watũmĩtwo gwĩta Mikaya akĩmwĩra atĩrĩ, “Ta rora, anabii othe nĩmarĩ na mũgambo ũmwe makĩĩra mũthamaki nĩekũgaacĩra. Reke ndeto ciaku ciiguane na ciao—uuga nĩekũgaacĩra.”

¹⁴No Mikaya akiuga atĩrĩ, “O ta ũrĩa Ithe witũ arĩ muoyo, ũrĩa Ithe witũ ekũnjĩĩra, ũguo noguo ngoiga.”

¹⁵Na rĩrĩa ookire, mũthamaki akĩmũũria atĩrĩ, “Mikaya, nĩtũgũthiĩ mbaarainĩ tũkahũũrane na Ramothu-gileadi, kana tũtigathiĩ?” Nake akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ambata ũthiĩ ũhoote; Ithe witũ nĩekũrĩneana guokoinĩ kwa mũthamaki.”

¹⁶Nake mũthamaki akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ maita maigana ngwĩhĩtithia nĩguo ũnjĩĩre o ũhoro wa ma thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Ithe witũ?”

¹⁷Nake akiuga atĩrĩ, “Nĩndonire Isiraeli othe mahurunjũkĩte irĩmainĩ, o ta ng'ondu itarĩ na mũrĩithi. Nake Ithe witũ akiuga atĩrĩ, ‘Aya matirĩ na mwathi; o mũndũ nĩacooke mũciĩ na thaayũ.’”

¹⁸Nake mũthamaki wa Isiraeli akĩĩra Jehoshafatu atĩrĩ, “Githĩ ndikwĩrire atĩ ndarĩ hĩndĩ egũkĩanabĩra ũndũ mwega igũrũ rĩakwa, tiga o mũtino?”

¹⁹Nake Mikaya akiuga atĩrĩ, “Nĩ ũndũ ũcio, igua ũhoro wa Ithe witũ: Nĩndonire Ithe witũ aikarĩire gĩtĩ gĩake kĩa ũnene, nayo mbũtũ yothe ya igũrũ ĩrũgamĩte hakuhĩ nake, mwena wake wa ũrĩo na wa ũmotho.

²⁰Nake Ithe witũ akiuga atĩrĩ, ‘Nũũ ũkũheenereria Ahabu athiĩ akagũĩre Ramothu-gileadi?’ Ũmwe akiuga ũũ, na ũngĩ akiuga ũũ.

²¹Hĩndĩ ĩyo roho ũmwe ũgĩũka mbere ũkĩrũgama mbere ya Ithe witũ, ũkiuga atĩrĩ, ‘Niĩ nĩngũmũheenereria.’

²²Nake Ithe witũ akĩũria atĩrĩ, ‘Ũkũmũheenereria atĩa?’ Naguo ũgĩcookia atĩrĩ, ‘Nĩngoima ngatuĩke roho wa maheeni kanuainĩ ka anabii ake othe.’ Nake Ithe witũ akiuga atĩrĩ, ‘Nĩũkũmũheenereria na nĩũkũhota. Thiĩ ũgeeke ũguo.’

²³Nĩ ũndũ ũcio rĩu, Ithe witũ nĩekĩrĩte roho wa maheeni kanuainĩ ka anabii aku aya othe, na Ithe witũ nĩarĩĩte ũhoro wa mũtino wa gũgũkora.”

²⁴Hĩndĩ ĩyo Zedekia mũrũ wa Kenaana agĩkuhĩrĩria, akĩgũtha Mikaya rũthĩa, akiuga atĩrĩ, “Roho wa Ngai wagereire njĩra ĩrĩkũ akiuma harĩ niĩ nĩguo aarie nawe?”

²⁵Nake Mikaya akiuga atĩrĩ, “Nĩũkuona mũthenya ũcio rĩrĩa ũgaatoonya nyũmba ya na thĩinĩ wĩhithe.”

²⁶Nake mũthamaki wa Isiraeli akiuga atĩrĩ, “Oya Mikaya ũmũcookie kũrĩ Amoni mwathi wa itũũra, na kũrĩ Joashu mũrũ wa mũthamaki, ²⁷ũmeere atĩrĩ, ‘Mũthamaki ekuuga ũũ: Ohai mũndũ ũyũ njeera, mũmũheage o mũgate na maaĩ nginya rĩrĩa ngaacooka na thaayũ.’”

²⁸Nake Mikaya akiuga atĩrĩ, “Ũngĩgaacooka na thaayũ o na atĩa, Ithe witũ ndaarĩtie na kanua gakwa.” Ningĩ akiuga atĩrĩ, “Iguai, inyuĩ andũ othe!”

Ahabu Aagũa O ta ũrĩa Ithe Aarĩtie Mbere

²⁹Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki wa Isiraeli na Jehoshafatu mũthamaki wa Juda makĩambata magĩthiĩ Ramothu-gileadi. ³⁰Nake mũthamaki wa Isiraeli akĩĩra Jehoshafatu atĩrĩ, “Nĩngwĩgarũra ndũane ngatoonye mbaarainĩ, no wee ĩhumbe nguo ciaku cia ũthamaki.” Nake mũthamaki wa Isiraeli akĩĩgarũra agĩtoonya mbaarainĩ.

³¹Na rĩrĩ, mũthamaki wa Aramu nĩathĩte anene ake mĩrongo ĩtatũ na eerĩ a ngaari cia ita atĩrĩ, “Mũtikahũũrane na mũndũ o na ũmwe, ũrĩ mũnini kana ũrĩ mũnene—tiga o mũthamaki wa Isiraeli.”

³²Na rĩrĩa anene a ngaari cia ita moonire Jehoshafatu, makiuga atĩrĩ, “Ti-itherũ ũyũ nĩwe mũthamaki wa Isiraeli.” Nao makĩĩhũgũra makĩmũrũmĩrĩria nĩguo mamũhũũre, nake Jehoshafatu akĩanĩrĩra. ³³Na rĩrĩa anene a ngaari cia ita moonire atĩ ti we mũthamaki wa Isiraeli, magĩtiga kũmũteng'eria magĩcooka. ³⁴Nake mũndũ ũmwe akĩgeeta ũta wake atekwĩhũgĩra, akĩratha mũthamaki wa Isiraeli gatagatĩ ka nyũnganĩro cia nguo yake ya mbaara. Nake mũthamaki akĩĩra mũtwari wake wa ngaari ya ita atĩrĩ, “Hũgũka ũndute mbaarainĩ—nĩndagurario.” ³⁵Nayo mbaara ĩkĩneneha mũthenya ũcio, nake mũthamaki agĩtiirĩrĩrwo ngaariinĩ yake ya ita aroretie Aaramu. Hwaĩinĩ agĩkua. Nayo thakame ya kĩronda gĩake nĩyaitĩkĩte nginya thĩ ya ngaari ya ita. ³⁶Narĩo riũa rĩgĩthũa, mũgambo ũkĩhaana kambĩinĩ yothe, ũkiuga atĩrĩ, “O mũndũ acooke itũũrainĩ rĩake, o mũndũ acooke bũrũriinĩ wake!”

³⁷Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki agĩkua, akĩrehwo Samaria, nao magĩthika mũthamaki kũu Samaria. ³⁸Nao magĩthambia ngaari ĩyo ya ita kariainĩ ka Samaria, nacio ngui ikĩcũna thakame yake, na maraya magĩĩthamba hau, o ta ũrĩa Ithe witũ oigĩte.

³⁹Namo maũndũ marĩa mangĩ ma Ahabu—ũrĩa wothe eekire, na nyũmba ya ũthamaki ĩrĩa aakĩte na mĩguongo, na matũũra mothe marĩa aakire—githĩ matiandĩkĩtwo Ibukuinĩ rĩa Maũndũ ma Mahinda ma athamaki a Isiraeli? ⁴⁰Nĩ ũndũ ũcio Ahabu agĩkoma hamwe na maithe make, nake Ahazia mũrũwe agĩthamaka ithenya rĩake.

Jehoshafatu Aathiiaga Mbere ya Ithe

⁴¹Nake Jehoshafatu mũrũ wa Asa agĩtuĩka mũthamaki wa Juda mwakainĩ wa kana wa Ahabu mũthamaki wa Isiraeli. ⁴²Jehoshafatu aarĩ na mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ĩtaano rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki, nake agĩathana mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtaano kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Azuba mwarĩ wa Shilihi. ⁴³Nake aathiiaga na njĩra yothe ya ithe Asa na ndaigana kũmĩtiga, agĩĩkaga maũndũ marĩa magĩrĩire maithoinĩ ma Ithe witũ. No rĩrĩ, kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru gũtiarĩ kweherio; andũ magĩthiĩ na mbere kũrutĩra magongona na gũcinĩra ũbumba kũu. ⁴⁴Ningĩ Jehoshafatu agĩthondeka thaayũ na mũthamaki wa Isiraeli.

⁴⁵Namo maũndũ marĩa mangĩ ma Jehoshafatu, na hinya ũrĩa oonanirie, na ũrĩa aahũũranire mbaara—githĩ matiandĩkĩtwo Ibukuinĩ rĩa Maũndũ ma Mahinda ma athamaki a Juda? ⁴⁶Nao arũme arĩa maarĩ maraya ma mahooeroinĩ, arĩa maatigarĩte kuuma matukũinĩ ma ithe Asa, akĩmaeheria bũrũriinĩ. ⁴⁷Hĩndĩ ĩyo gũtiarĩ mũthamaki Edomu; mũndũ warũgamĩrĩire mũthamaki nĩwe wathanaga. ⁴⁸Nake Jehoshafatu agĩaka marikabu cia Tarishishi nĩguo ithiĩ Ofiri gwetha thahabu, no itiigana gũthiĩ; nĩgũkorwo nĩciathũkĩire kũu Ezioni-geberi. ⁴⁹Hĩndĩ ĩyo Ahazia mũrũ wa Ahabu akĩĩra Jehoshafatu atĩrĩ, “Reke ndungata ciakwa ithiĩ na marikabu hamwe na ciaku,” no Jehoshafatu akĩrega. ⁵⁰Nake Jehoshafatu akĩhurũka hamwe na maithe make, agĩthikwo hamwe nao Itũũrainĩ Inene rĩa Daudi ithe, nake Jehoramu mũrũwe agĩthamaka ithenya rĩake.

Ahazia Aarakaria Ithe

⁵¹Ahazia mũrũ wa Ahabu akĩambĩrĩria gwathana Isiraeli kũu Samaria mwakainĩ wa ikũmi na mũgwanja wa Jehoshafatu mũthamaki wa Juda, nake agĩathana mĩaka ĩĩrĩ Isiraeli. ⁵²Nake agĩĩka maũndũ mooru maithoinĩ ma Ithe witũ, agĩthiĩ na njĩra ya ithe, na njĩra ya nyina, na njĩra ya Jeroboamu mũrũ wa Nebati, ũrĩa watũmire Isiraeli ehie. ⁵³Nake agĩtungatĩra Baali na akĩmũhooya, akĩrakaria Ithe witũ, Ngai wa Isiraeli, o ta ũrĩa ithe eekĩte.