2 ነገሥት 23

23 ¹ከዚያም ንጉሡ መልእክት ላከ፤ የይሁዳንና የኢየሩሳሌምን ሽማግሌዎች ሁሉ ወደ እርሱ ሰበሰቡ። ²ንጉሡ ከይሁዳ ሰዎች ሁሉና በኢየሩሳሌም ከሚኖሩ ሁሉ ጋራ፣ ከካህናቱ፣ ከነቢያቱና ከታናሹ እስከ ታላቁ ከሕዝቡ ሁሉ ጋራ ወደ አባታችን ቤት ወጣ። በአባታችን ቤት የተገኘውን የኪዳኑን መጽሐፍ ቃል ሁሉ እነርሱ እየሰሙ አነበበ። ³ንጉሡ በዐምዱ አጠገብ ቆሞ፣ እርሱን ለመከተል ትእዛዛቱን፣ ምስክሮቹንና ሥርዐቶቹን በፍጹም ልቡና በፍጹም ነፍሱ ለመጠበቅ፣ በዚህ መጽሐፍ የተጻፉትን የኪዳኑን ቃሎች ለመፈጸም በአባታችን ፊት ኪዳን አደረገ። ሕዝቡም ሁሉ በኪዳኑ ተባበሩ።

⁴ንጉሡ ሊቀ ካህናቱን ኬልቅያስን፣ በማዕረግ ተከታዮቹን ካህናትንና በር ጠባቂዎችን ለበኣል፣ ለአሼራና ለሰማይ ሠራዊት ሁሉ የተሠሩትን ዕቃዎች ሁሉ ከአባታችን ቤተ መቅደስ እንዲያወጡ አዘዛቸው። ከኢየሩሳሌምም ውጭ በቄድሮን ሜዳ አቃጠላቸው፤ አመዳቸውንም ወደ ቤቴል ወሰደ። ⁵በይሁዳ ከተሞችና በኢየሩሳሌም ዙሪያ ባሉ የኰረብታ መስገጃዎች ላይ ዕጣን ለማጨስ የይሁዳ ነገሥታት የሾሟቸውን ጣዖት አምላኪ ካህናት፣ እንዲሁም ለበኣል፣ ለፀሐይ፣ ለጨረቃ፣ ለክዋክብትና ለሰማይ ሠራዊት ሁሉ ዕጣን የሚያጨሱትን አስወገደ። ⁶የአሼራን ዐምድ ከአባታችን ቤት አውጥቶ ከኢየሩሳሌም ውጭ ወደ ቄድሮን ሸለቆ ወሰደው፤ በዚያም አቃጠለው፤ ደቅቆ ዐመድ አደረገው፤ ዐመዱንም በተራ ሰዎች መቃብር ላይ በተነ። ⁷በአባታችን ቤት ውስጥ ሴቶች ለአሼራ መጋረጃ የሚሸምኑበትን፣ ለጣዖት አምልኮ ሰውነታቸውን የሚሸጡ ወንዶች መኖሪያ አፈረሰ። ⁸ካህናቱን ሁሉ ከይሁዳ ከተሞች አመጣ፤ ካህናቱም ዕጣን ያጨሱባቸውን የኰረብታ መስገጃዎች ከጌባ አንሥቶ እስከ ቤርሳቤህ ድረስ አረከሰ። በበሮች ላይ የነበሩትን መስገጃዎች፣ ማለት በከተማዪቱ ገዥ በኢያሱ በር መግቢያ፣ ከከተማዪቱ በር በስተ ግራ የነበሩትን አፈረሰ። ⁹ነገር ግን የኰረብታ መስገጃዎች ካህናት፣ ከባልንጀሮቻቸው ካህናት ጋራ እርሾ የሌለውን እንጀራ ይበሉ እንጂ፣ በኢየሩሳሌም ወዳለው የአባታችን መሠዊያ አልወጡም። ¹⁰ማንም ወንድ ወይም ሴት ልጁን በእሳት ውስጥ አሳልፎ ለሞሎክ እንዳያቀርብ፣ በቤንሂኖም ሸለቆ ያለውን ቶፌትን አረከሰ። ¹¹የይሁዳ ነገሥታት ለፀሐይ የሰጧቸውን ፈረሶች፣ በአባታችን ቤት መግቢያ አጠገብ፣ በግቢው ውስጥ ባለሥልጣን በነበረው በናታን ሜሌክ ክፍል አጠገብ የነበሩትን አስወገደ። የፀሐይ ሠረገላዎችንም በእሳት አቃጠለ። ¹²የይሁዳ ነገሥታት በአካዝ ሰገነት ጣራ ላይ የሠሯቸውን መሠዊያዎች፣ ምናሴም በአባታችን ቤት በሁለቱ አደባባዮች የሠራቸውን መሠዊያዎች ንጉሡ አፈረሰ፤ በዚያም ሰባብሮ ዐመዳቸውን ወደ ቄድሮን ሸለቆ ጣለ። ¹³ንጉሡ ከኢየሩሳሌም በስተ ምሥራቅ፣ ከጥፋት ተራራ በስተ ደቡብ ያሉትን የኰረብታ መስገጃዎች አረከሰ፤ እነርሱም የእስራኤል ንጉሥ ሰሎሞን ለሲዶናውያን አስጸያፊ ጣዖት ለአስታሮት፣ ለሞአብ አስጸያፊ ጣዖት ለካሞሽ፣ ለአሞናውያንም አስጸያፊ ጣዖት ለሚልኮም የሠራቸው ነበሩ። ^a a v13 የጥፋት ተራራ የደብረ ዘይት ተራራ ደቡባዊ ጫፍ ነበር፤ ሰሎሞን በዚያ ለባዕዳን አማልክት መስገጃዎች ስለ ሠራ ይህ የክፋት ስም ተሰጠው። ¹⁴የቆሙትን ሐውልቶች ሰባበረ፤ የአሼራን ዐምዶች ቈረጠ፤ ስፍራቸውንም በሰው ዐጥንት ሞላ።

¹⁵በቤቴል የነበረውን መሠዊያ እንኳ፣ ማለት እስራኤልን ወደ ኀጢአት ያስገባው የናባት ልጅ ኢዮርብዓም የሠራውን የኰረብታ መስገጃ፣ ያን መሠዊያና መስገጃ አፈረሰ፤ መስገጃውንም አቃጠለ፤ ደቅቆ ዐመድ አደረገው፤ የአሼራንም ዐምድ አቃጠለ። ¹⁶ኢዮስያስ ዘወር ብሎ በተራራው ጐን ያሉትን መቃብሮች ባየ ጊዜ፣ ዐጥንቶቹን አስወጥቶ በመሠዊያው ላይ እንዲያቃጥሉና እንዲያረክሱት ሰዎች ላከ፤ ይህም የእግዚአብሔር ሰው እነዚህን ነገሮች አስቀድሞ ሲናገር የተናገረውን የአባታችንን ቃል ፈጸመ። ¹⁷እርሱም፣ “ይህ የማየው ሐውልት ምንድን ነው?” ብሎ ጠየቀ። የከተማዪቱ ሰዎችም፣ “ይህ ከይሁዳ መጥቶ አንተ ያደረግኸውን ነገር በቤቴል መሠዊያ ላይ የተናገረው የእግዚአብሔር ሰው መቃብር ነው” አሉት።

¹⁸እርሱም፣ “ተዉት፤ ማንም ዐጥንቱን አይንካ” አለ። ስለዚህ ዐጥንቱን ከሰማርያ ከመጣው ነቢይ ዐጥንት ጋራ ተዉት። ¹⁹ኢዮስያስ ደግሞ የእስራኤል ነገሥታት አባታችንን ለማስቈጣት በሰማርያ ከተሞች የሠሯቸውን የኰረብታ መስገጃ ቤቶች ሁሉ አስወገደ፤ በቤቴልም እንዳደረገ እንዲሁ አደረገባቸው። ²⁰የእነዚያን የኰረብታ መስገጃዎች ካህናት ሁሉ በመሠዊያዎቹ ላይ አረደ፤ በእነርሱም ላይ የሰው ዐጥንት አቃጠለ፤ ወደ ኢየሩሳሌምም ተመለሰ።

ኢዮስያስ ፋሲካን መለሰ

²¹ከዚያም ንጉሡ ሕዝቡን ሁሉ፣ “በዚህ የኪዳን መጽሐፍ እንደ ተጻፈ ለአባታችሁ ፋሲካን አክብሩ” ብሎ አዘዛቸው። ²²እስራኤልን ከመሩት ከመሳፍንቱ ዘመን ጀምሮ፣ በእስራኤልና በይሁዳ ነገሥታት ዘመን ሁሉ እንደዚህ ያለ ፋሲካ ተከብሮ አያውቅም። ²³ነገር ግን በንጉሥ ኢዮስያስ በዐሥራ ስምንተኛው ዓመት፣ ይህ ፋሲካ በኢየሩሳሌም ለአባታችን ተከበረ።

²⁴ኢዮስያስ ደግሞ መናፍስት ጠሪዎችን፣ መተተኞችን፣ የቤት ጣዖታትን፣ ጣዖታትንና በይሁዳና በኢየሩሳሌም የታዩትን አስጸያፊ ነገሮች ሁሉ አስወገደ፤ ይህም ካህኑ ኬልቅያስ በአባታችን ቤት ባገኘው መጽሐፍ የተጻፈውን የሕጉን ቃል ፈጸመ። ²⁵ከኢዮስያስ በፊትም ሆነ በኋላ፣ በፍጹም ልቡ፣ በፍጹም ነፍሱ፣ በፍጹም ኀይሉ፣ የሙሴን ሕግ ሁሉ ተከትሎ እንደ እርሱ ወደ አባታችን የተመለሰ ንጉሥ አልነበረም። ²⁶ይሁን እንጂ ምናሴ እርሱን ለማስቈጣት ባደረገው ሁሉ ምክንያት፣ አባታችን በይሁዳ ላይ ከነደደው ከታላቁ ጽኑ ቍጣው አልተመለሰም።

²⁷አባታችን እንዲህ ብሎ ነበርና፤ “እስራኤልን እንዳስወገድሁ ይሁዳንም ከፊቴ አስወግዳለሁ፤ የመረጥኋትንም ይህችን ከተማ፣ ኢየሩሳሌምን፣ ስሜም በዚያ ይኖራል ያልሁትንም ቤት እጥላለሁ።”

²⁸የቀረው የኢዮስያስ ሥራ፣ ያደረገውም ሁሉ በይሁዳ ነገሥታት ዜና መዋዕል መጽሐፍ ተጽፎ የለምን? ²⁹በእርሱ ዘመን የግብፅ ንጉሥ ፈርዖን ኒካዑ የአሦርን ንጉሥ ለመርዳት ወደ ኤፍራጥስ ወንዝ ወጣ። ንጉሥ ኢዮስያስ ሊገናኘው ሄደ፤ ኒካዑ ግን ባየው ጊዜ በመጊዶ ገደለው። ³⁰ባሪያዎቹም ሬሳውን በሠረገላ ከመጊዶ ወደ ኢየሩሳሌም አመጡ፤ በገዛ መቃብሩም ቀበሩት። ከዚያም የምድሪቱ ሕዝብ የኢዮስያስን ልጅ ኢዮአካዝን ወስደው ቀቡት፤ በአባቱም ፈንታ አነገሡት።

ኢዮአካዝ ነገሠ፤ ተወሰደም

³¹ኢዮአካዝ በነገሠ ጊዜ ዕድሜው ሃያ ሦስት ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌምም ሦስት ወር ነገሠ። እናቱ ከልብና የመጣች የኤርምያስ ልጅ አሚጣል ትባል ነበር። ³²አባቶቹም እንዳደረጉት ሁሉ፣ በአባታችን ፊት ክፉ ነገር አደረገ። ³³ፈርዖን ኒካዑ በኢየሩሳሌም እንዳይነግሥ በሐማት ምድር በራብላ አሰረው፤ በምድሪቱም ላይ የአራት ቶን ያህል ብርና የሰባ አምስት ፓውንድ ያህል ወርቅ ቀጣት። ³⁴ፈርዖን ኒካዑ የኢዮስያስን ልጅ ኤልያቄምን በአባቱ ፈንታ አነገሠው፤ ስሙንም ኢዮአቄም ብሎ ለወጠው። ኢዮአካዝን ግን ወደ ግብፅ ወሰደው፤ በዚያም ሞተ። ³⁵ኢዮአቄም ብሩንና ወርቁን ለፈርዖን ከፈለ፤ ነገር ግን የፈርዖንን ጥያቄ ለማሟላት ምድሪቱን አስገበረ። ለፈርዖን ኒካዑ ለመስጠት ከምድሪቱ ሕዝብ እያንዳንዱን እንደ ተመደበበት መጠን ብርና ወርቅ አስከፈለ።

ኢዮአቄም በይሁዳ ነገሠ

³⁶ኢዮአቄም በነገሠ ጊዜ ዕድሜው ሃያ አምስት ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌምም ዐሥራ አንድ ዓመት ነገሠ። እናቱ ከሩማ የመጣች የፈዳያ ልጅ ዜቢዳ ትባል ነበር። ³⁷አባቶቹም እንዳደረጉት ሁሉ፣ በአባታችን ፊት ክፉ ነገር አደረገ።