2 Abami 23 FHB Father's Heart Bible™

23 ¹Nuko umwami aratuma, maze bakoranyiriza kuri we abakuru bose b'u Buyuda na Yeruzalemu. ²Umwami azamuka ajya mu Ngoro ya Data wa twese ari kumwe n'Abayuda bose n'abantu bose batuye muri Yeruzalemu: abatambyi n'abahanuzi n'abantu bose, uhereye ku muto ukageza ku mukuru. Barabyumva asoma amagambo yose yo mu gitabo cy'Isezerano cyabonetse mu Ngoro ya Data wa twese. ³Umwami ahagarara iruhande rw'inkingi agirana Isezerano imbere ya Data wa twese: ko azamukurikira akanubahiriza amabwiriza ye n'ubuhamya bwe n'amateka ye n'umutima we wose n'ubugingo bwe bwose, asohoza amagambo y'Isezerano yanditswe muri iki gitabo. Abantu bose na bo biyemeza iryo Sezerano.

⁴Umwami ategeka Hilukiya umutambyi mukuru n'abatambyi bamukurikiraho n'abarinzi b'amarembo, kuvana mu Ngoro ya Data wa twese ibikoresho byose byari byarakoreweho Bāli na Ashera n'ingabo zose zo mu ijuru. Abitwikira hanze ya Yeruzalemu mu mirima ya Kedironi, maze ajyana ivu ryabo i Beteli. ⁵Akuraho abatambyi b'ibigirwamana abami b'u Buyuda bari barashyizeho ngo bosereze imibavu ahasengerwa mu mijyi y'u Buyuda no hakikije Yeruzalemu, n'abosereza imibavu Bāli n'izuba n'ukwezi n'inyenyeri n'ingabo zose zo mu ijuru. ⁶Akura inkingi ya Ashera mu Ngoro ya Data wa twese ayijyana mu kabande ka Kedironi hanze ya Yeruzalemu, arayitwika, arayisya iba umukungugu, maze amimina uwo mukungugu ku mva z'abantu basanzwe. ⁷Asenya amazu y'abagabo b'indaya mu mihango y'idini yari mu Ngoro ya Data wa twese, aho abagore baboheraga imyenda ya Ashera. ⁸Azana abatambyi bose bo mu mijyi y'u Buyuda, ahumanya ahasengerwa abatambyi boserezaga imibavu, uhereye i Geba ukageza i Bērisheba. Asenya ahasengerwa hari ku marembo, ku irembo rya Yozuwe umuyobozi w'umujyi, ibumoso bw'irembo ry'umujyi. ⁹Nyamara abatambyi b'ahasengerwa ntibazamukaga ngo bagere ku rutambiro rwa Data wa twese i Yeruzalemu, nubwo baryaga umutsima utarimo umusemburo hamwe na bagenzi babo b'abatambyi. ¹⁰Ahumanya Tofeti iri mu kabande ka Beni-Hinomu, kugira ngo hatagira umuntu unyuza umuhungu we cyangwa umukobwa we mu muriro ngo abitambire Moleki. ¹¹Akuraho amafarasi abami b'u Buyuda bari bareguriye izuba, ku muryango w'Ingoro ya Data wa twese, hafi y'icyumba cya Natani-Meleki icyegera cyari mu rukiko. Atwika amagare y'izuba. ¹²Intambiro zari hejuru y'inzu yo haruguru ya Ahazi, izo abami b'u Buyuda bari barubatse, n'intambiro Manase yari yarubatse mu bikari bibiri by'Ingoro ya Data wa twese, umwami arazisenya; arazimenagurira aho, maze ajugunya umukungugu wazo mu kabande ka Kedironi. ¹³Umwami ahumanya ahasengerwa hari iburasirazuba bwa Yeruzalemu, mu majyepfo y'Umusozi wo Kwononekara, aho Salomo umwami wa Isiraheli yari yarubakiye Ashitaroti seshyano y'Abanyasidoni, na Kemoshi seshyano y'Abamowabu, na Moleki seshyano y'Abamoni. ^a a v13 Umusozi wo Kwononekara wari umusozi wo mu majyepfo w'Umusozi w'Imyelayo, waciwe iryo zina ribi kubera ko Salomo yari yarahubakiye ingoro z'ibigirwamana by'amahanga. ¹⁴Amenagura inkingi z'amabuye asengwa, atemagura inkingi za Ashera, maze yuzuza aho hantu amagufwa y'abantu.

¹⁵Ndetse n'urutambiro rw'i Beteli, ahasengerwa Yerobowamu mwene Nebati yari yarubatse, we wayobeje Isiraheli—urwo rutambiro n'aho hasengerwa arabisenya, atwika aho hasengerwa, arahasya biba umukungugu, maze atwika inkingi ya Ashera. ¹⁶Yosiya ahindukiye abona imva zari ku musozi, atuma abantu ngo bakure amagufwa ayatwikira ku rutambiro, arutukisha—asohoza ijambo rya Data wa twese umuntu w'Imana yari yaravuze ubwo yahanuraga ibyo bintu. ¹⁷Arabaza ati: “Urwo rwibutso mbona ni urwa nde?” Abantu b'uwo mujyi baramusubiza bati: “Ni imva y'umuntu w'Imana wavuye mu Buyuda, akamamaza avuma urutambiro rw'i Beteli ibintu nyine wakoze.”

¹⁸Aravuga ati: “Muhareke. Ntihakagire umuntu wimūra amagufwa ye.” Nuko bareka amagufwa ye, hamwe n'amagufwa y'umuhanuzi wavuye i Samariya. ¹⁹Yosiya akuraho kandi ingoro zose z'ahasengerwa zari mu mijyi ya Samariya, izo abami ba Isiraheli bari barubatse ngo barakaze Data wa twese; abigenza nk'uko yabigenje i Beteli. ²⁰Abaga abatambyi bose b'aho hasengerwa ku ntambiro, atwikira amagufwa y'abantu kuri zo, maze asubira i Yeruzalemu.

Yosiya agarura Pasika

²¹Nuko umwami ategeka abantu bose ati: “Mwizihize Pasika ya So wanyu, nk'uko byanditswe muri iki gitabo cy'Isezerano.” ²²Nta Pasika nk'iyo yari yarizihijwe kuva ku minsi y'abacamanza bayoboraga Isiraheli, cyangwa mu minsi yose y'abami ba Isiraheli n'ab'u Buyuda. ²³Ariko mu mwaka wa cumi n'umunani w'Umwami Yosiya, iyi Pasika yizihirijwe Data wa twese i Yeruzalemu.

²⁴Yosiya akuraho kandi abaterekēra abazimu n'abashitsi n'ibigirwamana byo mu rugo n'amashusho n'ibizira byose byabonekaga mu Buyuda no muri Yeruzalemu—asohoza amagambo y'amategeko yanditswe mu gitabo umutambyi Hilukiya yabonye mu Ngoro ya Data wa twese. ²⁵Nta mwami wabayeho mbere ya Yosiya cyangwa nyuma ye wigeze ahindukirira Data wa twese nka we—n'umutima we wose n'ubugingo bwe bwose n'imbaraga ze zose, akurikije amategeko yose ya Musa. ²⁶Nyamara Data wa twese ntiyaretse uburakari bwe bukomeye, bukaze, buhiye, yarakariye Abayuda, kubera ibyo byose Manase yari yarakoze amurakaza.

²⁷Kuko Data wa twese yari yaravuze ati: “Abayuda na bo nzabakura imbere yanjye, nk'uko nakuyeho Isiraheli, kandi nzanga uyu mujyi natoranyije, ari wo Yeruzalemu, n'inzu navuzeho nti: Izina ryanjye rizabamo.”

²⁸Ibindi bikorwa bya Yosiya n'ibyo yakoze byose, mbese ntibyanditswe mu gitabo cyandikwamo ibikorwa by'abami b'u Buyuda? ²⁹Ku ngoma ye Farawo Neko w'u Misiri azamuka ajya gufasha umwami wa Ashūru ku ruzi rwa Efurati. Umwami Yosiya agiye kumusanganira, ariko Neko aramwica i Megido akimubona. ³⁰Abagaragu be bajyana umurambo we mu igare bavuye i Megido bawujyana i Yeruzalemu, bamushyingura mu mva ye bwite. Nuko abaturage b'igihugu bafata Yehowahazi mwene Yosiya, baramusiga, bamugira umwami mu cyimbo cya se.

Yehowahazi aba umwami kandi ajyanwa ho iminyago

³¹Yehowahazi yari afite imyaka makumyabiri n'itatu ubwo yabaye umwami, ayobora amezi atatu i Yeruzalemu. Nyina yitwaga Hamutali umukobwa wa Yeremiya, w'i Libuna. ³²Akora ibibi imbere ya Data wa twese, nk'uko ba se bari barabigenje. ³³Farawo Neko aramuboha ku munyururu i Ribula mu gihugu cya Hamati, kugira ngo adategeka i Yeruzalemu, kandi aca igihugu indishyi za toni enye z'ifeza n'izahabu ipima nk'ibiro mirongo itatu n'ine. ³⁴Farawo Neko agira Eliyakimu mwene Yosiya umwami mu mwanya wa se, amwita Yehoyakimu. Afata Yehowahazi amujyana mu Misiri, aho yapfiriye. ³⁵Yehoyakimu atanga ifeza n'izahabu kuri Farawo, ariko aca abaturage b'igihugu umusoro kugira ngo yuzuze ibyo Farawo yasabye. Aka ifeza n'izahabu ku baturage b'igihugu, umuntu wese uko yagenewe, kugira ngo abihe Farawo Neko.

Yehoyakimu ategeka u Buyuda

³⁶Yehoyakimu yari afite imyaka makumyabiri n'itanu ubwo yabaye umwami, kandi ategeka imyaka cumi n'umwe i Yeruzalemu. Nyina yari Zebida umukobwa wa Pedaya, w'i Ruma. ³⁷Akora ibibi imbere ya Data wa twese, nk'uko ba se bari barabigenje.