२ राजे 23

23 ¹ मग राजाने निरोप पाठवला, आणि त्यांनी यहूदा व यरुशलेमेच्या सर्व वडीलधाऱ्यांना त्याच्याकडे एकत्र आणले. ² राजा सर्व यहूदा व यरुशलेमेत राहणाऱ्या प्रत्येकाबरोबर—याजक, संदेष्टे आणि लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्व लोक—आमच्या पित्याच्या घरी वर गेला. आमच्या पित्याच्या घरात सापडलेल्या कराराच्या पुस्तकातील प्रत्येक वचन त्याने त्यांच्या कानी वाचून दाखवले. ³ राजा खांबाजवळ उभा राहिला आणि आमच्या पित्यासमोर करार केला: त्याला अनुसरावे आणि त्याच्या आज्ञा, साक्षी व नियम आपल्या संपूर्ण मनाने व जिवाने पाळावेत, आणि या पुस्तकात लिहिलेली कराराची वचने पाळून पूर्ण करावीत. आणि सर्व लोक त्या करारात सामील झाले.

⁴ राजाने महायाजक हिल्कीया, त्याच्या खालोखालच्या याजकांना व द्वारपालांना अशी आज्ञा दिली की, बआल, अशेरा व आकाशातील सर्व सैन्यासाठी केलेल्या सर्व वस्तू आमच्या पित्याच्या मंदिरातून काढून टाकाव्यात. त्याने त्या यरुशलेमेबाहेर किद्रोनच्या शेतांत जाळल्या आणि त्यांची राख बेथेलला नेली. ⁵ यहूदाच्या राजांनी नेमलेले, यहूदाच्या नगरांतील व यरुशलेमेभोवतालच्या उच्चस्थानांवर धूप जाळणारे मूर्तिपूजक याजक, तसेच बआल, सूर्य, चंद्र, नक्षत्रे व आकाशातील सर्व सैन्याला धूप जाळणारे—या सर्वांना त्याने काढून टाकले. ⁶ त्याने आमच्या पित्याच्या घरातून अशेरा-स्तंभ बाहेर यरुशलेमेबाहेरच्या किद्रोन खोऱ्यात नेला, तो जाळला, त्याची पूड करून धुळीसारखी केली आणि ती धूळ सामान्य लोकांच्या कबरींवर टाकली. ⁷ आमच्या पित्याच्या घरातील पुरुष देवळी-वेश्यांच्या खोल्या त्याने पाडून टाकल्या, जिथे स्त्रिया अशेरेसाठी पडदे विणत असत. ⁸ त्याने यहूदाच्या नगरांतील सर्व याजकांना आणले आणि गिबापासून बैर-शेब्यापर्यंत, जिथे याजक धूप जाळत असत, ती उच्चस्थाने अशुद्ध केली. त्याने वेशींजवळची उच्चस्थाने—नगराधिपती यहोशवाच्या वेशीच्या प्रवेशद्वारापाशी, नगराच्या वेशीच्या डाव्या बाजूला असलेली—पाडून टाकली. ⁹ तरी त्या उच्चस्थानांचे याजक यरुशलेमेतील आमच्या पित्याच्या वेदीजवळ वर येत नसत; तरीही ते आपल्या सहयाजकांमध्ये बेखमीर भाकर खात असत. ¹⁰ त्याने बेन-हिन्नोमच्या खोऱ्यातील तोफेथ अशुद्ध केले, म्हणजे कोणीही आपल्या मुलाला किंवा मुलीला मोलेखासाठी अग्नीतून पार करू नये. ¹¹ यहूदाच्या राजांनी सूर्यासाठी अर्पण केलेले घोडे आमच्या पित्याच्या घराच्या प्रवेशद्वाराजवळ, आवारातील अधिकारी नाथान-मेलेखच्या खोलीजवळ होते; ते त्याने काढून टाकले, आणि सूर्याचे रथ अग्नीने जाळून टाकले. ¹² आहाजच्या माडीवरच्या छपरावरील वेद्या, ज्या यहूदाच्या राजांनी बांधल्या होत्या, आणि मनश्शेने आमच्या पित्याच्या घराच्या दोन्ही अंगणांत बांधलेल्या वेद्या राजाने पाडून टाकल्या; त्याने त्या तिथेच फोडल्या आणि त्यांची धूळ किद्रोन खोऱ्यात टाकली. ¹³ यरुशलेमेच्या पूर्वेकडील, नाशाच्या डोंगराच्या दक्षिणेकडील उच्चस्थाने—जी इस्राएलचा राजा शलमोन याने सीदोनी लोकांची किळसवाणी मूर्ती अष्टोरेथ हिच्यासाठी, मवाबाची किळसवाणी मूर्ती कमोश याच्यासाठी व अम्मोनी लोकांची किळसवाणी मूर्ती मिल्कोम याच्यासाठी बांधली होती—ती राजाने अशुद्ध केली. ^a a v13 नाशाचा डोंगर म्हणजे जैतुनाच्या डोंगराची दक्षिणेकडील टेकडी; शलमोनाने तिथे परक्या दैवतांसाठी देवळे बांधली होती म्हणून तिला हे भयंकर नाव पडले. ¹⁴ त्याने पवित्र स्तंभ फोडून टाकले, अशेरा-स्तंभ तोडले आणि त्यांच्या जागा माणसांच्या हाडांनी भरून टाकल्या.

¹⁵ इतकेच नव्हे, तर नबाटाचा मुलगा यराबाम—ज्याने इस्राएलला पाप करायला लावले—त्याने केलेली बेथेलमधली वेदी व उच्चस्थान, ती वेदी व ते उच्चस्थान त्याने पाडून टाकले, उच्चस्थान जाळले, त्याची पूड करून धुळीसारखी केली आणि अशेरा-स्तंभही जाळून टाकला. ¹⁶ योशीयाने वळून पाहिले तेव्हा त्याला त्या डोंगराच्या उतारावरील कबरी दिसल्या; त्याने माणसे पाठवून त्यांतील हाडे काढवली आणि ती वेदीवर जाळून तिला भ्रष्ट केले—अशा रीतीने देवाच्या माणसाने या गोष्टींचे भाकीत करताना जे घोषित केले होते ते आमच्या पित्याचे वचन पूर्ण झाले. ¹⁷ त्याने विचारले, “मला जे स्मारक दिसत आहे ते काय आहे?” नगरातील माणसे म्हणाली, “यहूदातून येऊन बेथेलच्या वेदीविरुद्ध तुम्ही केलेल्या याच गोष्टींची घोषणा करणाऱ्या देवाच्या माणसाची ही कबर आहे.”

¹⁸ तो म्हणाला, “ती तशीच राहू द्या. त्याची हाडे कोणीही हलवू नये.” म्हणून त्यांनी शोमरोनातून आलेल्या संदेष्ट्याच्या हाडांसह त्याची हाडे तशीच राहू दिली. ¹⁹ शोमरोनाच्या नगरांतील सर्व उच्चस्थानांची देवळे, जी इस्राएलच्या राजांनी आमच्या पित्याला राग आणण्यासाठी बांधली होती, तीही योशीयाने काढून टाकली; बेथेलमध्ये त्याने जसे केले तसेच त्याने त्यांच्याशीही केले. ²⁰ त्याने त्या उच्चस्थानांच्या सर्व याजकांना वेद्यांवर कापून टाकले, त्यांवर माणसांची हाडे जाळली आणि तो यरुशलेमेस परतला.

योशीया वल्हांडण सण पुन्हा सुरू करतो

²¹ मग राजाने सर्व लोकांना आज्ञा दिली, “या कराराच्या पुस्तकात लिहिल्याप्रमाणे तुमच्या पित्यासाठी वल्हांडण सण साजरा करा.” ²² इस्राएलला नेतृत्व देणाऱ्या शास्त्यांच्या दिवसांपासून, तसेच इस्राएल व यहूदाच्या राजांच्या सर्व दिवसांतही असा वल्हांडण सण कधी पाळला गेला नव्हता. ²³ पण राजा योशीयाच्या अठराव्या वर्षी यरुशलेमेत आमच्या पित्यासाठी हा वल्हांडण सण पाळला गेला.

²⁴ याखेरीज योशीयाने पंचाक्षरी, भुतवैद्य, कुलदैवते, मूर्ती व यहूदा आणि यरुशलेमेत दिसणाऱ्या सर्व किळसवाण्या गोष्टी काढून टाकल्या—अशा रीतीने हिल्कीया याजकाला आमच्या पित्याच्या घरात सापडलेल्या पुस्तकात लिहिलेली नियमशास्त्राची वचने पूर्ण झाली. ²⁵ योशीयासारखा—आपल्या संपूर्ण मनाने, संपूर्ण जिवाने व संपूर्ण शक्तीने, मोशेच्या सर्व नियमशास्त्राला अनुसरून आमच्या पित्याकडे वळणारा—असा राजा त्याच्या आधी किंवा नंतर झाला नाही. ²⁶ तरीही मनश्शेने आमच्या पित्याला राग आणण्यासाठी केलेल्या सर्व गोष्टींमुळे यहूदावरचा त्याचा भयंकर व धगधगणारा मोठा क्रोध आमच्या पित्याने कमी केला नाही.

²⁷ कारण आमच्या पित्याने म्हटले होते, “मी जसे इस्राएलला दूर केले, तसेच यहूदालाही माझ्या समक्षतेतून दूर करीन, आणि मी निवडलेले हे यरुशलेम नगर व ज्याविषयी मी म्हणालो होतो, ‘माझे नाव तेथे राहील,’ ते घर मी नाकारीन.”

²⁸ योशीयाची बाकीची कृत्ये व त्याने जे काही केले—ती सर्व यहूदाच्या राजांच्या इतिहासाच्या पुस्तकात लिहिलेली नाहीत काय? ²⁹ त्याच्या दिवसांत मिसराचा फारो नखो अश्शूरच्या राजाला मदत करायला फरात नदीकडे वर गेला. राजा योशीया त्याला भेटायला गेला, पण नखोने त्याला मगिद्दो येथे पाहताच ठार मारले. ³⁰ त्याच्या सेवकांनी त्याचे शरीर रथातून मगिद्दोहून यरुशलेमेस आणले आणि त्याच्या स्वतःच्या कबरीत पुरले. मग त्या देशातील लोकांनी योशीयाचा मुलगा यहोआहाज याला घेतले, त्याला अभिषेक केला आणि त्याच्या वडिलांच्या जागी त्याला राजा केले.

यहोआहाज राज्य करतो व त्याला बंदिवान करून नेतात

³¹ यहोआहाज राजा झाला तेव्हा तेवीस वर्षांचा होता, आणि त्याने यरुशलेमेत तीन महिने राज्य केले. त्याच्या आईचे नाव हमूटल, ती लिब्नाच्या यिर्मयाची मुलगी होती. ³² आणि त्याने आपल्या पूर्वजांप्रमाणेच आमच्या पित्याच्या दृष्टीने वाईट ते केले. ³³ फारो नखोने त्याला हमाथ देशातील रिब्ला येथे साखळदंडांनी बांधले, म्हणजे त्याला यरुशलेमेत राज्य करता येऊ नये, आणि देशावर शंभर किक्कार रुपे व एक किक्कार सोने अशी खंडणी लादली. ³⁴ फारो नखोने योशीयाचा मुलगा एल्याकीम याला त्याच्या वडिलांच्या जागी राजा केले आणि त्याचे नाव बदलून यहोयाकीम ठेवले. त्याने यहोआहाजला मिसरात नेले आणि तेथे तो मरण पावला. ³⁵ यहोयाकीमने फारोला रुपे व सोने दिले, पण फारोच्या मागणीप्रमाणे भरण्यासाठी त्याने देशावर कर लादला. फारो नखोला देण्यासाठी त्याने देशातील लोकांकडून, प्रत्येकाच्या ठरावाप्रमाणे, रुपे व सोने वसूल केले.

यहोयाकीम यहूदावर राज्य करतो

³⁶ यहोयाकीम राजा झाला तेव्हा पंचवीस वर्षांचा होता, आणि त्याने यरुशलेमेत अकरा वर्षे राज्य केले. त्याच्या आईचे नाव जबीदा, ती रुमाच्या पदायाची मुलगी होती. ³⁷ आणि त्याने आपल्या पूर्वजांप्रमाणेच आमच्या पित्याच्या दृष्टीने वाईट ते केले.