2 Ndị Eze 23 FHB Father's Heart Bible™

23 ¹Mgbe ahụ, eze ahụ zipụrụ ozi, ha wee chịkọtaara ya ndị okenye niile nke Juda na Jerusalem. ²Eze ahụ gbagoro nʼụlọ Nna anyị, ya na Juda niile na ndị niile bi na Jerusalem—ndị nchụaja, ndị amụma, na ndị niile, site nʼonye dịkarịsịrị nta ruo nʼonye kacha ukwu. Ọ gụrụ nʼihu ha okwu niile dị nʼAkwụkwọ Ọgbụgba Ndụ ahụ a chọtara nʼụlọ Nna anyị. ³Eze ahụ guzoro nʼakụkụ ogidi ahụ ma gbaa ndụ nʼihu Nna anyị: iso ya ma debe iwu ya, ama ya, na ụkpụrụ ya niile, jiri obi ya na mkpụrụobi ya niile, na-emezu okwu ọgbụgba ndụ ahụ e dere nʼakwụkwọ a. Ndị niile wee sonye nʼọgbụgba ndụ ahụ.

⁴Eze ahụ nyere Hilkaya onyeisi nchụaja, na ndị nchụaja na-esota ya nʼọkwa, na ndị na-eche ọnụ ụzọ iwu ka ha si nʼụlọnsọ Nna anyị wepụ ihe niile e mere maka Baal, Ashera, na usuu niile nke eluigwe. Ọ kpọrọ ha ọkụ nʼèzí Jerusalem nʼubi Kidrọn, buru ntụ ha gaa Betel. ⁵O wepụrụ ndị nchụaja arụsị ndị eze Juda họpụtara ịsure ísì ụtọ nʼebe dị elu nʼobodo Juda niile na gburugburu Jerusalem, na ndị na-esure ísì ụtọ nye Baal, anyanwụ, ọnwa, igwe kpakpando, na usuu niile nke eluigwe. ⁶O si nʼụlọ Nna anyị bupụta ogidi Ashera ahụ gaa na Ndagwurugwu Kidrọn nʼèzí Jerusalem, kpọọ ya ọkụ, gwerie ya ka ọ ghọọ ntụ, fesaa ntụ ahụ nʼelu ili ndị nkịtị. ⁷O kwaturu ọnụụlọ ndị ikom na-agba akwụna nʼụlọ arụsị, bụ ndị nọ nʼụlọ Nna anyị, ebe ụmụ nwanyị na-akpa ákwà maka Ashera. ⁸O si nʼobodo Juda niile kpọta ndị nchụaja niile, merụọ ebe dị elu ahụ niile ebe ndị nchụaja na-esure ísì ụtọ, site na Geba ruo na Bịasheba. O kwaturu ebe dị elu ndị dị nʼọnụ ụzọ ámá—nʼọnụ ụzọ e si abanye nʼỌnụ Ụzọ Ámá Joshua onyeisi obodo ahụ, nʼaka ekpe nke ọnụ ụzọ ámá obodo. ⁹Ma otu ọ dị, ndị nchụaja nke ebe dị elu ahụ abịagoghị nʼebe ịchụàjà Nna anyị dị na Jerusalem, ọ bụ ezie na ha na-eso ndị nchụaja ibe ha rie achịcha na-ekoghị eko. ¹⁰O merụrụ Tofet, nke dị na Ndagwurugwu Ben Hinom, ka onye ọbụla ghara ime ka nwa ya nwoke maọbụ nwa ya nwanyị si nʼọkụ gafee nye Molek. ¹¹O wepụrụ ịnyịnya ndị eze Juda doro nsọ nye anyanwụ, nʼọnụ ụzọ e si abanye nʼụlọ Nna anyị, nʼakụkụ ọnụụlọ Netan-Melek onye ọrụ nọ nʼogige ahụ. O jiri ọkụ kpọọ ụgbọ agha nke anyanwụ. ¹²Ebe ịchụàjà ndị dị nʼelu ụlọ, nʼụlọ elu Ahaz, bụ nke ndị eze Juda mere, na ebe ịchụàjà ndị Manase mere nʼogige abụọ nke ụlọ Nna anyị, ka eze ahụ kwaturu; ọ kụrisiri ha nʼebe ahụ ma tụba ntụ ha na Ndagwurugwu Kidrọn. ¹³Eze ahụ merụrụ ebe dị elu ndị dị nʼọwụwa anyanwụ Jerusalem, na ndịda Ugwu Mmebi, bụ nke Solomọn eze Izrel wuru maka Ashtọret, arụsị asọ oyi nke ndị Saịdọn, maka Kemọsh, arụsị asọ oyi nke Moab, na maka Milkọm, arụsị asọ oyi nke ndị Amọn. ^a a v13 Ugwu Mmebi bụ ugwu dị na ndịda nke Ugwu Oliv, nke e nyere aha ọjọọ a nʼihi na Solomọn wuru ụlọ arụsị maka chi ndị mba ọzọ nʼebe ahụ. ¹⁴Ọ kụrisiri ogidi okwute ndị dị nsọ ahụ, gbutuo ogidi Ashera ndị ahụ, were ọkpụkpụ mmadụ mejupụta ebe ha dị.

¹⁵Ọbụladị ebe ịchụàjà nke Betel—ebe dị elu ahụ Jeroboam nwa Nebat mere, onye dubara Izrel na mmehie—ebe ịchụàjà ahụ na ebe dị elu ahụ ka ọ kwaturu, kpọọ ebe dị elu ahụ ọkụ, gwerie ya ka ọ ghọọ ntụ, ma kpọọ ogidi Ashera ahụ ọkụ. ¹⁶Mgbe Josaya tụgharịrị hụ ili ndị dị nʼakụkụ ugwu ahụ, o zipụrụ ndị mmadụ ka ha wepụta ọkpụkpụ ndị ahụ kpọọ ha ọkụ nʼelu ebe ịchụàjà ahụ, na-emerụ ya—na-emezu okwu Nna anyị nke onye nke Chineke kwuputara mgbe o buru amụma banyere ihe ndị a. ¹⁷Ọ jụrụ sị, “Gịnị bụ ihe ncheta a m na-ahụ?” Ndị obodo ahụ sịrị, “Ọ bụ ili onye nke Chineke ahụ si Juda bịa, bụ onye kwuputara megide ebe ịchụàjà nke Betel ihe ndị a ị mere.”

¹⁸Ọ sịrị, “Hapụ ya. Ka onye ọbụla ghara ibugharị ọkpụkpụ ya.” Ya mere ha hapụrụ ọkpụkpụ ya, ya na ọkpụkpụ onye amụma ahụ si Sameria bịa. ¹⁹Josaya wepụkwara ụlọ arụsị niile nke ebe dị elu ndị dị nʼobodo Sameria, bụ nke ndị eze Izrel wuru iji kpasuo Nna anyị iwe; o mere ha otu ọ mere na Betel. ²⁰O gburu ndị nchụaja niile nke ebe dị elu ndị ahụ nʼelu ebe ịchụàjà ahụ, kpọọ ọkpụkpụ mmadụ ọkụ nʼelu ha, ma laghachi na Jerusalem.

Josaya Weghachiri Mmemme Ngabiga

²¹Mgbe ahụ, eze ahụ nyere ndị niile iwu sị, “Meerenụ Nna unu Mmemme Ngabiga, dịka e dere nʼAkwụkwọ Ọgbụgba Ndụ a.” ²²A na-emebeghị Mmemme Ngabiga dị otu a kemgbe ụbọchị ndị ikpe ndị duuru Izrel, maọbụ nʼụbọchị niile nke ndị eze Izrel na ndị eze Juda. ²³Ma nʼafọ nke iri na asatọ nke eze Josaya, e mere Mmemme Ngabiga a nye Nna anyị na Jerusalem.

²⁴Josaya wepụkwara ndị na-ajụ mmụọ, ndị mgbaasị, chi ụlọ, arụsị, na ihe niile arụ a sọ asọ nke a hụrụ na Juda na Jerusalem—na-emezu okwu nke iwu ahụ e dere nʼakwụkwọ ahụ Hilkaya onye nchụaja chọtara nʼụlọ Nna anyị. ²⁵O nweghị eze ọbụla bu ya ụzọ maọbụ nke bịara mgbe ọ nọsịrị, nke chigharịkwuru Nna anyị dịka ya—jiri obi ya niile, mkpụrụobi ya niile, na ike ya niile, na-agbaso iwu Mosis niile. ²⁶Ma otu ọ dị, Nna anyị esiteghị nʼoke iwe ya nke na-ere ọkụ megide Juda chigharịa, nʼihi ihe niile Manase mere iji kpasuo ya iwe.

²⁷Nʼihi na Nna anyị ekwuola sị, “Aga m ewepụ Juda nʼihu m, dịka m si wepụ Izrel, ma jụ obodo a m họọrọ, bụ Jerusalem, na ụlọ ahụ nke m kwuru banyere ya sị, Aha m ga-adị nʼebe ahụ.”

²⁸Ọ bụ na e deghị ihe fọdụrụ nke Josaya mere, na ihe niile o mere, nʼakwụkwọ akụkọ ihe mere nʼoge ndị eze Juda? ²⁹Nʼoge ya, Fero Neko nke Ijipt gbagoro inyere eze Asịrịa aka nʼakụkụ osimiri Yufretis. Eze Josaya gara izute ya, ma Neko gburu ya na Megido mgbe ọ hụrụ ya. ³⁰Ndị odibo ya bukwuru ozu ya nʼụgbọ agha site na Megido ruo na Jerusalem, lie ya nʼili nke ya. Mgbe ahụ, ndị ala ahụ kpọọrọ Jehoahaz nwa Josaya, tee ya mmanụ, mee ya eze nʼọnọdụ nna ya.

Jehoahaz Chịrị Ọchịchị ma Buru Ya Pụọ

³¹Jehoahaz dị afọ iri abụọ na atọ mgbe ọ ghọrọ eze, chịakwa ọchịchị ọnwa atọ na Jerusalem. Aha nne ya bụ Hamutal nwa Jeremaya, onye si na Libna. ³²O mere ihe ọjọọ nʼihu Nna anyị, dịka nna nna ya ha mere. ³³Fero Neko kere ya agbụ na Ribla nʼala Hamat, ka ọ ghara ịchị ọchịchị na Jerusalem, ma manye ala ahụ ịkwụ ụtụ ihe ruru tọn anọ nke ọlaọcha na ihe ruru paụnd iri asaa na ise nke ọlaedo. ³⁴Fero Neko mere Eliakim nwa Josaya eze nʼọnọdụ nna ya, gbanwee aha ya ka ọ bụrụ Jehoiakim. O bukwuru Jehoahaz gaa Ijipt, bụ ebe ọ nwụrụ. ³⁵Jehoiakim kwụrụ Fero ọlaọcha na ọlaedo ahụ, ma manye ndị ala ahụ ịkwụ ụtụ iji mezuo ihe Fero chọrọ. Ọ napụrụ ndị ala ahụ ọlaọcha na ọlaedo, onye ọbụla dịka a tụrụ ya, iji nye Fero Neko.

Jehoiakim Chịrị Ọchịchị na Juda

³⁶Jehoiakim dị afọ iri abụọ na ise mgbe ọ ghọrọ eze, chịakwa ọchịchị afọ iri na otu na Jerusalem. Aha nne ya bụ Zebida nwa Pedaya, onye si na Ruma. ³⁷O mere ihe ọjọọ nʼihu Nna anyị, dịka nna nna ya ha mere.