2 Athamaki 23 FHB Father's Heart Bible™

23 ¹Naake mũthamaki agĩtũma ndũmĩrĩri, nao magĩcookanĩrĩra harĩ we athuuri oothe a Juda na a Jerusalemu. ²Mũthamaki akĩambata nyũmba ya Ithe witũ, hamwe na andũ a Juda oothe na arĩa oothe maatũũraga Jerusalemu—athĩnjĩri Ngai, na anabii, na andũ oothe, kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene. Makĩiguaga, agĩthoma ciugo ciothe cia Ibuku rĩa Kĩrĩĩkanĩro rĩrĩa rĩoonekire thĩinĩ wa nyũmba ya Ithe witũ. ³Mũthamaki akĩrũgama hakuhĩ na gĩtugĩ, akĩgĩa kĩrĩĩkanĩro mbere ya Ithe witũ: atĩ nĩekũmũrũmĩrĩra na arũmie maathani make, na ũira wake, na mawatho make na ngoro yake yothe na roho wake wothe, ekĩhingagia ciugo cia kĩrĩĩkanĩro iria ciandĩkĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ. Nao andũ oothe magĩĩtĩkĩra kĩrĩĩkanĩro kĩu.

⁴Mũthamaki agĩatha Hilikia mũthĩnjĩri Ngai ũrĩa mũnene, na athĩnjĩri Ngai arĩa maarũmĩrĩire, na aikaria a mĩrango, atĩ marute thĩinĩ wa hekarũ ya Ithe witũ indo ciothe iria ciathondeketwo cia Baali, na Ashera, na mbũtũ ciothe cia igũrũ. Agĩcicina nja ya Jerusalemu mĩgũndainĩ ya Kidironi, agĩtwara mũhu wacio Betheli. ⁵Akĩeheria athĩnjĩri ngai cia mĩhianano arĩa athamaki a Juda maathuurĩte macinage ũbumba kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru matũũrainĩ ma Juda na gũkuhĩrĩria Jerusalemu, o na arĩa maacinagĩra Baali ũbumba, na riũa, na mweri, na njata, na mbũtũ ciothe cia igũrũ. ⁶Akĩruta gĩtugĩ kĩa Ashera thĩinĩ wa nyũmba ya Ithe witũ, agĩgĩtwara gĩtuambainĩ kĩa Kidironi nja ya Jerusalemu, agĩgĩcina, agĩgĩthĩa gĩgĩtuĩka rũkũngũ, akĩhurunja rũkũngũ rũu igũrũ rĩa mbĩrĩra cia andũ a mũingĩ. ⁷Akĩmomora tũnyũmba twa maraya ma arũme arĩa maarĩ thĩinĩ wa nyũmba ya Ithe witũ, kũrĩa andũ-a-nja maatumagĩra Ashera nguo. ⁸Akĩrehe athĩnjĩri Ngai oothe kuuma matũũrainĩ ma Juda, agĩthaahia kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru kũrĩa athĩnjĩri Ngai maacinĩire ũbumba, kuuma Geba nginya Birishiba. Agĩkĩmomora kũndũ kũu gũtũũgĩru kũrĩa kwarĩ ihingoinĩ—itoonyeroinĩ rĩa Kĩhingo kĩa Joshua mwathi wa itũũra, mwena wa ũmotho wa kĩhingo kĩa itũũra. ⁹No athĩnjĩri Ngai a kũndũ kũu gũtũũgĩru matiambataga kĩgongonainĩ kĩa Ithe witũ kũu Jerusalemu, o na gũtuĩka maarĩĩaga mĩgate ĩtarĩ na ndawa ya kũimbia hamwe na athĩnjĩri a thĩinĩ wao. ¹⁰Agĩthaahia Tofethi, kũrĩa kũrĩ gĩtuambainĩ kĩa Beni-Hinomu, nĩ geetha gũtikagĩe mũndũ ũngĩhĩtũkia mũriũ kana mwarĩ gatagatĩ ka mwaki kũrĩ Moleki. ¹¹Akĩeheria mbarathi iria athamaki a Juda maamũrĩire riũa, hau itoonyeroinĩ rĩa nyũmba ya Ithe witũ, hakuhĩ na kanyũmba ka Nathani-Meleki ũrĩa mũnene warĩ njainĩ. Agĩcina ngaari cia ita cia riũa na mwaki. ¹²Igongona iria ciarĩ nyũmba igũrũ ya kanyũmba ka igũrũ ka Ahazu, iria athamaki a Juda maathondekete, na igongona iria Manase aathondekete nja cierĩ cia nyũmba ya Ithe witũ, mũthamaki agĩcimomora; agĩcihehenja hau, agĩikia rũkũngũ rwacio gĩtuambainĩ kĩa Kidironi. ¹³Mũthamaki agĩthaahia kũndũ kũu gũtũũgĩru kũrĩa kwarĩ mwena wa irathĩro wa Jerusalemu, mwena wa gũthini wa Kĩrĩma kĩa Ũũru, kũrĩa Solomoni mũthamaki wa Isiraeli aakĩte nĩ ũndũ wa Ashitorethu, mũhianano ũrĩ magigi wa Asidoni, na nĩ ũndũ wa Kemoshu, mũhianano ũrĩ magigi wa Moabi, na nĩ ũndũ wa Milikomu, mũhianano ũrĩ magigi wa Aamoni. ^a a v13 Kĩrĩma kĩa Ũũru kĩarĩ mũharo wa mwena wa gũthini wa Kĩrĩma kĩa Mĩtamaiyũ, gĩkĩheo rĩĩtwa rĩu rĩa guoya nĩ ũndũ Solomoni nĩ aakĩte hau tũhooero twa ngai cia kũngĩ. ¹⁴Akĩhehenja itugĩ iria nyamũre, agĩtema itugĩ cia Ashera, akĩiyũria kũndũ kwacio na mahĩndĩ ma andũ.

¹⁵O na kĩgongona kĩa Betheli—handũ harĩa hatũũgĩru harĩa Jeroboamu mũrũ wa Nebati aathondekete, ũrĩa watũmire Isiraeli mehie—kĩgongona kĩu na handũ hau hatũũgĩru agĩcimomora, agĩcina handũ hau hatũũgĩru, agĩthĩa hagĩtuĩka rũkũngũ, agĩcina gĩtugĩ kĩa Ashera. ¹⁶Rĩrĩa Josia eehũgũrire akĩona mbĩrĩra iria ciarĩ kĩrĩmainĩ, agĩtũma andũ makĩruta mahĩndĩ, makĩmacinĩra kĩgongonainĩ, agĩgĩthaahia—akĩhingia kiugo kĩa Ithe witũ kĩrĩa mũndũ wa Ngai aanĩrĩire rĩrĩa aarathire maũndũ macio. ¹⁷Akĩũria atĩrĩ, “Nĩ kĩmenyithia kĩrĩkũ kĩu ndĩrona?” Andũ a itũũra makĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ mbĩrĩra ya mũndũ wa Ngai ũrĩa woimire Juda, akĩrathĩra kĩgongona kĩa Betheli o maũndũ macio weeka.”

¹⁸“Tiganai nayo,” akiuga, “Gũtikagĩe mũndũ ũngĩthaamia mahĩndĩ make.” Nĩ ũndũ ũcio magĩtiga mahĩndĩ make, hamwe na mahĩndĩ ma mũnabii ũrĩa woimire Samaria. ¹⁹Josia nĩ akĩeheria o na tũhooero twothe twa kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru tũrĩa twarĩ matũũrainĩ ma Samaria, tũrĩa athamaki a Isiraeli maakĩte nĩguo marakarie Ithe witũ; agĩtwĩka o ta ũrĩa eekĩte Betheli. ²⁰Akĩũraga athĩnjĩri oothe a kũndũ kũu gũtũũgĩru igũrũ rĩa igongona, agĩcinĩra mahĩndĩ ma andũ ho, agĩcooka Jerusalemu.

Josia Acookereria Bathaka

²¹Naake mũthamaki agĩatha andũ oothe atĩrĩ, “Kũngũĩrai Bathaka ya Ithe wanyu, o ta ũrĩa kwandĩkĩtwo Ibukuinĩ rĩĩrĩ rĩa Kĩrĩĩkanĩro.” ²²Gũtiarĩ Bathaka ta ĩyo yakũngũĩrwo kuuma matukũinĩ ma aciirithania arĩa maatongoretie Isiraeli, o na kana matukũinĩ mothe ma athamaki a Isiraeli na a Juda. ²³No mwakainĩ wa ikũmi na ĩnana wa Mũthamaki Josia, Bathaka ĩyo nĩyakũngũĩirwo Ithe witũ kũu Jerusalemu.

²⁴Ningĩ Josia akĩeheria aragũri, na arogi, na ngai cia nyũmba, na mĩhianano, na indo ciothe irĩ magigi iria cioonekaga Juda na Jerusalemu—akĩhingia ciugo cia watho iria ciandĩkĩtwo ibukuinĩ rĩrĩa Hilikia mũthĩnjĩri Ngai oonire thĩinĩ wa nyũmba ya Ithe witũ. ²⁵Gũtiarĩ mũthamaki mbere ya Josia kana thuutha wake wagarũrũkĩire Ithe witũ ta we—na ngoro yake yothe, na roho wake wothe, na hinya wake wothe, akĩrũmĩrĩra watho wothe wa Musa. ²⁶No rĩrĩ, Ithe witũ ndaagarũrũkire kuuma marakarainĩ make manene, marĩa maahĩũhĩte mũno, ma gũũkĩrĩra Juda, nĩ ũndũ wa maũndũ moothe marĩa Manase eekĩte ma kũmũrakaria.

²⁷Amu Ithe witũ nĩoigĩte atĩrĩ, “O na Juda nĩngamũeheria mbere yakwa, o ta ũrĩa ndeheririe Isiraeli, na nĩngarega itũũra rĩĩrĩ ndaathuurire, Jerusalemu, o na nyũmba ĩyo ndoigire atĩ, Rĩĩtwa rĩakwa rĩgaakorwo kuo.”

²⁸Maũndũ marĩa mangĩ ma Josia, na marĩa moothe eekire—githĩ matiandĩkĩtwo ibukuinĩ rĩa maũndũ ma matukũ ma athamaki a Juda? ²⁹Matukũinĩ make Firauni Neko wa Misiri akĩambata agĩthiĩ gũteithia mũthamaki wa Ashuri rũũĩinĩ rwa Farati. Mũthamaki Josia agĩthiĩ gũtũngana nake, no Neko akĩmũũraga kũu Megido o rĩrĩa aamuonire. ³⁰Ndungata ciake igĩkuua mwĩrĩ wake na ngaari ya ita kuuma Megido nginya Jerusalemu, igĩmũthika mbĩrĩrainĩ yake mwene. Nao andũ a bũrũri ũcio makĩoya Jehoahazu mũrũ wa Josia, makĩmũitĩrĩria maguta, makĩmũtua mũthamaki ithenya rĩa ithe.

Jehoahazu Athamaka na Agĩtahwo

³¹Jehoahazu aarĩ na mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtatũ rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki, agĩthamaka mĩeri ĩtatũ kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Hamutali mwarĩ wa Jeremia, wa kuuma Libina. ³²Nake agĩĩka ũũru maithoinĩ ma Ithe witũ, o ta ũrĩa maithe make meekĩte. ³³Firauni Neko akĩmuoha na mĩnyororo kũu Ribila bũrũriinĩ wa Hamathi, nĩguo ndakae gũthamaka Jerusalemu, na akĩherithia bũrũri ũcio betha ta tani inya na thahabu ta ratiri mĩrongo mũgwanja na ĩtano. ³⁴Firauni Neko agĩtua Eliakimu mũrũ wa Josia mũthamaki ithenya rĩa ithe, akĩmũgarũra rĩĩtwa akĩmũtua Jehoiakimu. Agĩkuua Jehoahazu agĩthiĩ nake Misiri, kũrĩa aakuĩrĩire. ³⁵Jehoiakimu akĩrĩha Firauni betha na thahabu, no agĩĩtia bũrũri ũcio igooti nĩguo ahingie ũrĩa Firauni eetĩtie. Akĩĩtia betha na thahabu kũrĩ andũ a bũrũri ũcio, o mũndũ kũringana na ũrĩa aagererĩtwo, nĩguo ahe Firauni Neko.

Jehoiakimu Athamaka kũu Juda

³⁶Jehoiakimu aarĩ na mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtano rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki, agĩthamaka mĩaka ikũmi na ũmwe kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Zebida mwarĩ wa Pedaia, wa kuuma Ruma. ³⁷Nake agĩĩka ũũru maithoinĩ ma Ithe witũ, o ta ũrĩa maithe make meekĩte.