Sang Rama Ngesokake Rohe ing Efesus
Ana wong rolas ing Efesus kang durung tau krungu bab Roh Suci. Banjur rong taun suwene ana piwulang saben dina, Rama kita nindakake mukjijat-mukjijat kang nggumunake banget lumantar Paulus, ditambah para tukang ngusir setan kang diobrak-abrik dening roh kang padha disebut, lan geni gedhe kanggo ngobong gulungan-gulungan ilmu gaib. Banjur para tukang slaka kang kelangan dodolan candhi-candhi cilik padha nggembor ngluhurake Artemis.
19 1Nalika Apolos ana ing kutha Korintus, Paulus ndlajahi laladan pedhalaman banjur tekan ing kutha Efesus. Ing kono dheweke nemu sawetara murid. 2Paulus takon marang wong-wong mau: “Apa kowe wis padha nampa Sang Roh Suci nalika kowe padha pracaya?” Wangsulane: “Ora, aku kabeh malah durung tau krungu yen ana Sang Roh Suci.”
3Banjur Paulus takon maneh: “Yen mangkono, kowe padha dibaptis ing sajroning apa?” Wangsulane: “Ing baptisane Yokanan.”
4Tembunge Paulus: “Yokanan mbaptis nganggo baptising pamratobat, lan kandha marang wong akeh supaya padha pracaya marang Panjenengane kang rawuh sawise Yokanan, yaiku Gusti Yesus.”
5Bareng krungu bab iku, wong-wong mau banjur padha dibaptis ing asmane Gusti Yesus. 6Nalika Paulus numpangake tangane marang wong-wong mau, Sang Roh Suci banjur nedhaki wong-wong mau; banjur padha calathu nganggo basa-basa kang aneh lan medhar wangsit. 7Cacahe wong kabeh kira-kira rolas.
8Paulus banjur mlebu ing papan pangibadah, sajrone telung sasi caturan kanthi kendel, bebantahan lan ngyakinake wong-wong bab Kratone Rama kita. 9Bareng ana sawetara wong kang padha mangkotake atine, ora gelem pracaya lan ngala-ala Dalan iku ana ing ngarepe wong akeh, Paulus banjur nyingkir saka wong-wong mau, ngajak para murid, lan saben dina bebantahan ing bale wulangane Tiranus. 10Bab iki lumaku sajrone rong taun, satemah kabeh wong kang manggon ing tanah Asia, wong Yahudi lan wong Yunani, padha krungu pangandikane Gusti Yesus.
11Rama kita nindakake mukjijat-mukjijat kang nggumunake banget lumantar tangane Paulus, 12nganti kacu lan clemek kang wis tau nggepok awake Paulus padha digawa menyang wong-wong kang lara, temahan lelarane padha mari lan roh-roh jahat padha metu saka wong-wong mau.
13Ana uga sawetara wong Yahudi tukang nundhung roh jahat kang lelungan, kang nyoba nyebut asmane Gusti Yesus marang wong-wong kang kepanjingan roh jahat, pangucape: “Aku mrentah kowe atas asmane Yesus kang diwartakake dening Paulus.” 14Kang padha nindakake bab iku yaiku anak lanang pitu saka sawijining Imam Agung Yahudi kang jenenge Skewa.
15Nanging roh jahat mau mangsuli: “Yesus dakweruhi, lan Paulus dakngerteni, nanging kowe iku sapa?” 16Banjur wong kang kepanjingan roh jahat mau mancolot nyerang wong-wong mau, ngalahake kabeh lan ngawasesa wong-wong mau, nganti padha mlayu metu saka omah kono kanthi wuda lan tatu. 17Bab iki dimangerteni dening kabeh wong Yahudi lan wong Yunani kang manggon ing Efesus. Wong kabeh padha kejiret ing rasa wedi, lan asmane Gusti Yesus saya kaluhurake banget. 18Akeh wong kang wis dadi pracaya iya padha teka, ngakoni lan mblakakake kalakuane. 19Akeh wong kang biyen padha nindakake sihir padha nglumpukake kitab-kitab gulungane banjur diobong ana ing ngarepe wong akeh. Bareng padha ngetung regane, tinemu aji seket ewu upah sedina. a a v19 Saben kepingan slaka iku arupa dhrakhma — kira-kira padha karo upah sedina kanggo wong buruh. Kitab-kitab gulungan kang diobong mau regane kira-kira seket ewu upah sedina. 20Mangkono pangandikane Gusti Yesus saya sumebar kanthi kuwat lan saya nguwasani.
21Bareng bab iku wis rampung, Paulus mutusake ing sajroning atine arep ndlajahi tanah Makedhonia lan Akhaya tumuju menyang Yerusalem, pangucape: “Sawise aku tekan kana, aku kudu ndeleng kutha Rum uga.” 22Banjur dheweke ngutus wong loro saka para pembantune, yaiku Timoteus lan Erastus, menyang Makedhonia, dene dheweke dhewe isih kari ing tanah Asia sawetara mangsa maneh. 23Ing wektu iku ana karusuhan gedhe kang magepokan karo Dalan iku. 24Sabab ana sawijining wong kang jenenge Demetrius, tukang slaka kang gawe candhi-candhi slaka sesembahane Artemis, kang menehi gaweyan marang akeh tukang. b b v24 Artemis ing Efesus iku dewi-ibu kang agung ing kutha kono. Candhine kalebu salah siji saka pitung kaelokan donya kuna lan dadi pusere perekonomian kutha mau. 25Demetrius banjur nglumpukake wong-wong mau dalah para buruh kang nyambut gawe sarupa, banjur kandha: “Para sadulur, kowe padha ngerti yen kasugihan kita iki asale saka gaweyan iki. 26Kowe padha ndeleng lan krungu dhewe yen si Paulus iki wis mbujuk lan mbalekake atine wong akeh banget—ora mung ing Efesus bae, nanging meh ing saindhenging tanah Asia—kanthi kandha yen allah-allah gaweyane tangan iku dudu allah babar pisan. 27Kang mbebayani iku ora mung gaweyan kita bakal kelangan jeneng becik, nanging uga candhine dewi agung Artemis bakal ora ana ajine, lan dewi mau, kang disembah dening wong saindhenging Asia lan jagad, bakal kelangan kaluhurane.”
28Bareng krungu bab iku, wong-wong mau padha nepsu banget sarta padha mbengok: “Agung Artemis dewine wong Efesus!” 29Kutha kono banjur kebak kisruh; wong-wong bebarengan padha grudugan mlebu menyang gedhong pagelaran, karo nyeret Gayus lan Aristarkhus, wong Makedhonia, kanca-kanca lelungane Paulus. 30Nalika Paulus arep mlebu ing tengahe wong akeh mau, para murid padha ora nglilani. 31Malah ana sawetara panggedhe propinsi, kang dadi kancane Paulus, padha kongkonan menyang Paulus ngatutake supaya aja wani-wani mlebu ing gedhong pagelaran mau. 32Kacarita ana wong kang mbengok mangkene, ana sing mbengok mangkono—papan pakumpulan iku kisruh, lan kang akeh padha ora ngerti apa sababe padha nglumpuk. 33Sawetara wong ing antarane wong akeh mau ngojok-ojoki Aleksander, kang disurung maju dening wong Yahudi; kanthi mobahake tangane, dheweke arep mbelani awake dhewe ana ing ngarepe wong akeh. 34Nanging bareng weruh yen dheweke iku wong Yahudi, wong kabeh padha mbengok bebarengan watara rong jam lawase: “Agung Artemis dewine wong Efesus!”
35Bareng panitra kutha wis bisa nggawe tentreme wong akeh mau, dheweke banjur kandha: “He, wong Efesus kabeh, sapa ta kang ora ngerti yen kutha Efesus iki dadi juru-rumeksa candhine Artemis kang agung lan recane kang tiba saka langit? c c v35 Akeh wong kang pracaya yen barang suci iku arupa watu meteor kang tiba saka langit — dianggep minangka tandha sihe Artemis marang kutha kono. 36Sarehne bab-bab iki ora bisa dipaido, mula kowe kudu padha tetep tentrem lan aja padha tumindak kesusu. 37Awit kowe wis padha nggawa wong-wong iki mrene, kang ora ngrampog candhi lan ora ngala-ala dewi kita. 38Mulane yen Demetrius lan para kanca tukange nduwe tuntutan marang sapa bae, pengadilan iku padha mbukak lan para gubernur iya ana—kareben padha gugat-ginugat ana ing kono. 39Nanging yen kowe padha nggoleki prakara liyane maneh, kuwi bakal diputus ing pasamuwan kang resmi. 40Kita padha kena ing bebaya didakwa prakara karusuhan dina iki, awit kita ora duwe alesan kanggo mbenerake geger iki.” 41Sawise kandha mangkono, dheweke banjur mbubarake pakumpulan mau.