Guhimbarwa n’ijambo ryose
Ikigabane kirekire kuruta ibindi muri Bibiliya, ibice makumyabiri na bibiri bikurikiranye n'indome, vyose ku kintu kimwe: ijambo rya Data wacu ribanwa na ryo buri musi. Uwanditse aratwengwa, arahigwa, ararenganywa kandi hasigaye gato ngo ahere, ariko aracita izo nyigisho indirimbo yiwe, ukwidegemvya kwiwe, itara ryiwe, abajanama biwe.
119 1Hahirwa abafise inzira itagira umugayo, abagendera mu nyigisho za Data wa twese. 2Hahirwa abitaho ivyabona vyiwe, abamurondera n’umutima wabo wose. 3Nta caha bakora; bagendera mu nzira ziwe. 4Wewe wcategetse amabwirizwa yawe kugira ngo yitabweho n’umwete. 5Ese iyo inzira zanje zoshikama mu kugumiza amategeko yawe! 6Maze sinzomaramara igihe nzorimbura amabwirizwa yawe yose. 7Nzogushemeza n’umutima ugororotse igihe nzokwiga amateka yawe agororotse. 8Nzogumiza amategeko yawe; ntundeke rwose.
9Umusore yogumiza gute inzira yiwe iwuzuye? Ni mu kuyizigama nk’uko ijambo ryawe rivuga. 10N’umutima wanje wose ndakurondera; ntureke ngo mveho mu mabwirizwa yawe. 11Narazigamye ijambo ryawe mu mutima wanje, kugira ngo ntakugucumurireho. 12Hahirwa wewe, Data; nyigishe amategeko yawe. 13N’iminwa yanje ndasubiramwo amateka yose yo mu kanwa kawe. 14Mu nzira y’ivyabona vyawe ndanezerwa, nk’uko umuntu anezererwa ubutunzi bwose. 15Nzokwiyumvira ku mabwirizwa yawe no kuramira amaso ku nzira zawe. 16Ndahimbarwa n’amategeko yawe; sinzokwibagira ijambo ryawe.
17Gira ubuntu ku musavyi wawe, kugira ngo mbeho kandi ngumize ijambo ryawe. 18Mphumure amaso, kugira ngo mbone ibitangaza vyo mu nyigisho yawe. 19Ndi kavamahanga kw’isi; ntunyegeze amabwirizwa yawe. 20Umutima wanje urashengerera kubera inzara y’amateka yawe igihe cose. 21Ukankamira abibona, abavumwe, bamveho mu mabwirizwa yawe. 22Nkurako ugusuzugurwa n’ugukengerwa, kuko nitaho ivyabona vyawe. 23Naho abaganwa bicara bakamvuga nabi, umusavyi wawe yiyumvira ku mategeko yawe. 24Ivyabona vyawe ni vyo bihimbara umutima wanje; ni vyo bishikiriza impanuro.
25Umutima wanje wumatira ku mukungugu; nzura ukuzima nk’uko ijambo ryawe rivuga. 26Nakubwiye inzira zanje, nawe ukanyishura; nyigishe amategeko yawe. 27Ntahuza inzira y’amabwirizwa yawe, maze nzokwiyumvira ku bikorwa vyawe vy’igitangaza. 28Umutima wanje urayagara kubera umubabaro; nkomeze nk’uko ijambo ryawe rivuga. 29Nkingira inzira y’ikinyoma, kandi unyereke ubuntu bwawe mu kumpa inyigisho yawe. 30Natoye inzira y’ubwizigirwa; nashize amateka yawe imbere yanje. 31Numatira ku vyabona vyawe, Data; ntureke ngo nmaramare. 32Nzokwiruka mu nzira y’amabwirizwa yawe, kuko wagura umutima wanje.
33Nyigishe, Data, inzira y’amategeko yawe, nanje nzoyagumiza gushika kw’iherezo. 34Mpa ubwenge, kugira ngo ngumize inyigisho yawe kandi nyitabe n’umutima wanje wose. 35Nyobora mu nzira y’amabwirizwa yawe, kuko ari yo nezererwa. 36Unce umutima wanje ku vyabona vyawe, ntuwerekeze ku nyungu z’ubwikunzi. 37Uhindure amaso yanje ntareke kuraba ibitagira akamaro; umpe ubugingo mu nzira zawe. 38Ushitse ku musavyi wawe isezerano ryawe, iry’abagutinya. 39Unkurireko igitutsi nkubita, kuko amateka yawe meza. 40Nipfuza cane amabwirizwa yawe; ungabire ubugingo mu kugororoka kwawe.
41Urukundo rwawe ndunze ndabe, Data wanje, n’agakiza kawe nk’uko isezerano ryawe ribivuga. 42Nico gituma nzogira ico nishura uwunsuzugura, kuko nizigira ijambo ryawe. 43Kandi ntukure rwose ijambo ry’ukuri mu kanwa kanje, kuko icizigiro canje kiri mu mateka yawe. 44Nzokwama ngumya inyigisho yawe, ibihe bidashira iteka ryose. 45Kandi nzogendera mu bwidegemvyo, kuko narondeye amabwirizwa yawe. 46Nzovuga ivyabona vyawe imbere y’abami, sinzomaramazwa. 47Ninezererwa amabwirizwa yawe, ayo nkunda. 48Nduramuritsa amaboko yanje ndayerekeza ku mabwirizwa yawe, ayo nkunda, kandi niyumvira amategeko yawe.
49Wibuke ijambo ryawe ku musavyi wawe, iryo watumye nizigira. 50Iki ni co kinampoza mu marushwa yanje, ko isezerano ryawe rimpa ubugingo. 51Abibona barannegura rwose, ariko sinhindukira ngo nreke inyigisho yawe. 52Igihe niyumviriye amateka yawe yo mu bihe vya kera, Data wanje, ndahozwa. 53Ishavu rikaze rirangwata kubera ababi, abataye inyigisho yawe. 54Amategeko yawe yabaye indirimbo zanje aho naba hose. 55Ndibuka izina ryawe mw’ijoro, Data wanje, kandi ngumya inyigisho yawe. 56Iyi mihezagiro ni yo yanshikiye, ko nagumije amabwirizwa yawe.
57Data wanje ni we mugabane wanje; nasezeranye ko nzogumya amajambo yawe. 58Ndarondera ubutoni bwawe n’umutima wanje wose; ungirire ubuntu nk’uko isezerano ryawe ribivuga. 59Igihe niyumviriye inzira zanje, nerekeza ibirenge vyanje ku vyabona vyawe. 60Ndihuta sinteba kugumya amabwirizwa yawe. 61Naho imigozi y’ababi intega, sinibagira inyigisho yawe. 62Hagati mw’ijoro ndavyuka ndagushemeza kubera amateka yawe agororotse. 63Ndi umugenzi wa bose abagutinya, n’uw’abagumya amabwirizwa yawe. 64Isi yuzuye urukundo rwawe, Data wanje; unyigishe amategeko yawe.
65Wagiriye neza umusavyi wawe, Data wanje, nk’uko ijambo ryawe ribivuga. 66Unyigishe ubukerebutsi bwiza n’ubumenyi, kuko nizigira amabwirizwa yawe. 67Mbere y’uko ngirwa nabi narazimiye, ariko ubu ngumya ijambo ryawe. 68Uri mwiza, kandi ukora ivyiza; unyigishe amategeko yawe. 69Abibona bampambira ibinyoma, ariko n’umutima wanje wose ngumya amabwirizwa yawe. 70Imitima yabo yagadiye nk’amavuta, ariko jewe ninezererwa inyigisho yawe. 71Nvyungukiye kuba nararushijwe, kugira ngo nige amategeko yawe. 72Inyigisho z’akanwa kawe zimfitiye akamaro kuruta ibihumbi vy’ivya zahabu n’ivya feza.
73Amaboko yawe ni yo yankoze akankora; mpa ubwenge kugira ngo nige amabwirizwa yawe. 74Abagutinya bazombona banezerwe, kuko nizigiye ijambo ryawe. 75Ndazi, Data, yuko imanza zawe zigororotse, kandi yuko wandushije mu bwizigirwa bwawe. 76Urukundo rwawe ruhoraho rumpoze, nk’uko wasezeraniye umusavyi wawe. 77Impuhwe zawe z’ubuntu zinshikire, kugira ngo mbeho; kuko inyigisho yawe ari yo nezerwa. 78Abibona bamaramare, kuko bankoreye nabi babeshe; nayo jewe, nzokwiyumvira mu bitwararo vyawe. 79Abagutinya bangarukire, bamwe bazi intahe zawe. 80Umutima wanje ugume udafise amahinyu mu mategeko yawe, kugira ngo ntamaramare.
81Umutima wanje uraboze uhahamiye agakiza kawe; nizigiye ijambo ryawe. 82Amaso yanje aranegaye ahahamiye isezerano ryawe; mbaza nti: “Uzompoza ryari?” 83Kuko ncitse nk’uruhu rw’umuzabibu rumanitswe mu myotsi, yamara sinibagira amategeko yawe. a a v83 Uruhu rw’umuzabibu rumanitswe mu nzu yuzuye umwotsi rurahimbagara rukijima — ni co gishushanyo umuvugizi akoresheje kugira ngo aserure uko yananiwe. 84Imisi y’umusavyi wawe ni ingahe? Uzocira urubanza abanyigisha ryari? 85Abibona banyimbiye imyobo; ntibabaho nk’uko inyigisho yawe ibivuga. 86Amabwirizwa yawe yose arizigirwa; banyigisha babeshe; ntabara! 87Hadake bankureho kw’isi, ariko sintaye ibitwararo vyawe. 88Mu rukundo rwawe ruhoraho mpa ubuzima, kugira ngo ngumye intahe z’akanwa kawe.
89Ibihe vyose, Data, ijambo ryawe rishinze rishikamye mw’ijuru. 90Ubwizigirwa bwawe bwamaho mu bihe vyose; washinze isi, iguma ihagaze. 91Biracahagaze gushika uno musi 92Iyo inyigisho yawe itaba iyo nezerwa, nari gusanganwa mu marushwa yanje. 93Sinzokwigera nibagira ibitwararo vyawe, kuko ari vyo wampaye ubuzima. 94Ndi uwawe; nkiza, kuko nrondeye ibitwararo vyawe. 95Ababisha banyoberera kugira bancibe, ariko nkwiyumvira intahe zawe. 96Nabonye ko ibintu vyose bitunganye bifise iherezo, ariko ibwirizwa ryawe ryagutse cane.
97Ese ukuntu nkunda inyigisho yawe! Ni yo nkwiyumvira umusi wose. 98Ibwirizwa ryawe ringira inkerebutsi kuruta abansi banje, kuko rihoraho hamwe nanje. 99Ndafise ubwenge kuruta abanyigisha banje bose, kuko nkwiyumvira intahe zawe. 100Ndatahura kuruta abashaje, kuko ngumya ibitwararo vyawe. 101Nzibira ibirenge vyanje mu nzira mbi zose, kugira ngo ndondere ijambo ryawe. 102Sinzira ku ruhande ngo nte amateka yawe, kuko wewe nyene wanyigishije. 103Mbega ukuntu amajambo yawe aryoha mu kanwa kanje, aruta ubuki mu kanwa kanje! 104Biciye ku vyagezwe vyawe mbona ubwenge; ni co gituma nanka inzira yose y’ikinyoma.
105Ijambo ryawe ni itara ku birenge vyanje, kandi ni umuco mu nzira yanje. 106Ndahiye indahiro nongera ndayikomeza, yo kwubahiriza amateka yawe agororotse. 107Ndababajwe cane; mpa ubugingo, Data wanje, nk’uko ijambo ryawe rivuga. 108Emera ugushemeza nkweguriye n’umutima wanje wose, Data wanje, kandi unyigishe amateka yawe. 109Ubugingo bwanje mbufashe mu kiganza canje imisi yose, ariko sinibagira inyigisho yawe. 110Ababisha banteze umutego, ariko sinzimira nkava ku vyagezwe vyawe. 111Intahe zawe ni intoranwa yanje ibihe bidashira, kuko ari zo munezero w’umutima wanje. 112Nshinze umutima wanje ku gukurikiza amategeko yawe,
113Nanka abafise imitima ibiri, ariko nkunda inyigisho yawe. 114Wewe uri ubwinyegezo bwanje n’inkinzo yanje; 115Nimuve iruhande yanje, mwa bakora ikibi, 116Unshigikire nk’uko isezerano ryawe rivuga, kugira ngo mbeho, 117Unfashe, kugira ngo nkire kandi nitwararike amategeko yawe imisi yose. 118Uriganya bose bazimira bakava ku mategeko yawe, 119Uta kure ababisha bose bo mw’isi nk’umwavu; 120Umubiri wanje uradaga kubera ngutinya, kandi ntinya amateka yawe.
121Nakoze ivyagororotse n’ivyubahirije; ntunreke mu maboko y’abanyonyora. 122Ha umusavyi wawe isezerano ryiza; ntureke abibona ngo bannyonyore. 123Amaso yanje aranigwa arindiriye agakiza kawe, 124Girira umusavyi wawe nk’uko urukundo rwawe rw’isezerano runganya, kandi unyigishe amategeko yawe. 125Ndi umusavyi wawe; mpa ubwenge, 126Ni igihe ca Data wa twese co gukora, 127Ni co gituma nkunda amabwirizwa yawe kuruta inzahabu, 128Ni co gituma mbona ko ivyagezwe vyawe vyose
129Intahe zawe zirahimbaye; ni co gituma umutima wanje uzibungabunga. 130Ugufungura amajambo yawe gutanga umuco; 131Ndumuritse akanwa kanje mpemagura, 132Unyerekere kandi ungirire ikigongwe, nk’uko uhorana n’abakunda izina ryawe. 133Ushikame intambwe zanje nk’uko isezerano ryawe rivuga, kandi ntureke icaha na kimwe ngo kinganze. 134Uncungure mu guhahazwa n’abantu, kugira ngo nkurikize amabwirizwa yawe. 135Numurikire umusavyi wawe mu maso hawe, unyigishe amategeko yawe. 136Amaso yanje asuka imigezi y’amarira, kuko abantu batagumya inyigisho yawe.
137Wewe uragororotse, Data, kandi imanza zawe ziragororotse. 138Washizeho intahe zawe mu kugororoka no mu bwizigirwa bwose. 139Umwete wanje urangonjesha, kuko abansi banje bibagira amajambo yawe. 140Isezerano ryawe ryaragezwe neza, kandi umusavyi wawe ararikunda. 141Ndi mutoyi kandi nkengerwa, yamara sinibagira amabwirizwa yawe. 142Ukugororoka kwawe ni ukugororoka kw’ibihe bidashira, kandi inyigisho yawe ni iy’ukuri. 143Amagorwa n’umubabaro vyarindetseko, mugabo ibwirizwa vyawe ni vyo nnezererwa. 144Intahe zawe zigororotse ibihe bidashira; mpa ugutahura kugira ngo mbeho.
145Ndataka n’umutima wanje wose; unyishure, Data! Nzogumya amategeko yawe. 146Ndagutakambira; unkize, kugira ngo nkurikize intahe zawe. 147Nzuka mu museso nkaborogera imfashanyo; nizigiye amajambo yawe. 148Amaso yanje ntasinzira imbere y’amasaha yo kurinda ijoro, kugira ngo nizirikane isezerano ryawe. b b v148 Ijoro ryarigaburiwemwo ibihe bitomoye vyo kurinda (akenshi amasaha atatu canke ane); uwanditse iyi ndirimbo avyuka imbere ya buri gihe kugira asenge. 149Wumve ijwi ryanje nk’urukundo rwawe; Data, nk’imanza zawe, umpe ubugingo. 150Baregereje abankurikirana bafise imigambi mibi; bari kure y’inyigisho yawe. 151Mugabo wewe uri hafi, Data, kandi ibwirizwa vyawe vyose ni ivy’ukuri. 152Kuva kera naramenye bivuye ku ntahe zawe yuko wazishinze kugira zibe iz’ibihe bidashira.
153Raba imibabaro yanje unkize, kuko sinibagira inyigisho yawe. 154Unyunganire mu rubanza rwanje, uncungure; umpe ubugingo nk’isezerano ryawe. 155Agakiza kari kure y’ababisha, kuko batarondera amategeko yawe. 156Impuhwe zawe ni nyinshi, Data; umpe ubugingo nk’imanza zawe. 157Benshi ni abankurikirana n’abansi banje, mugabo sinvako ku ntahe zawe. 158Ndaraba abahemu nkabagaya, kuko batagumya ijambo ryawe. 159Raba ingene nkunda amabwirizwa yawe! Umpe ubugingo, Data, nk’urukundo rwawe. 160Ijambo ryawe ryose ni ukuri, kandi imanza zawe zose zigororotse zihoraho ibihe bidashira.
161Abaganwa bankurikirana ata mpamvu, mugabo umutima wanje utinya amajambo yawe. 162Ndanezererwa ijambo ryawe nk’umuntu aronse ubutunzi bwinshi. 163Ndanka kandi nkagaya ikinyoma, mugabo nkunda inyigisho yawe. 164Incuro indwi ku musi ndagushemeza kubera imanza zawe zigororotse. 165Abakunda inyigisho yawe baragira amahoro menshi; nta na kimwe gishobora kubatsitaza. 166Niteze agakiza kawe, Data wanje, kandi ngumya amabwirizwa yawe. 167Umutima wanje ugumya intahe zawe; ndazikunda cane. 168Ngumya ivyagezwe vyawe n’intahe zawe, kuko inzira zanje zose ziri imbere yawe.
169Amaborogo yanje nashike imbere yawe, Data wanje; umpe ubwenge nk’ukw’ijambo ryawe rivuga. 170Ugusaba kwanje nashike imbere yawe; undokore nk’ukw’ijambo ryawe rivuga. 171Iminwa yanje izosuka ishemezo, 172Ururimi rwanje ruzoririmba ijambo ryawe, 173Ukuboko kwawe kube kwiteguye kumfasha, kuko natoye ivyagezwe vyawe. 174Nipfuza agakiza kawe, Data wanje, kandi inyigisho yawe ni yo nezererwa. 175Umutima wanje nubeho kandi ugushemeze, 176Narazimiye nk’intama yazimiye; rondera umusavyi wawe, kuko ntibagirwa amabwirizwa yawe. c c v176 Iyi zaburi ndende kuzisumba zose irangira n’ukwatura ko umuntu yazimiye be n’ugusaba ko Data yomurondera akamuronka — wa mutima nyene w’umwungere Yesu yerekana igihe asiga izindi mirongo icenda n’icenda akaja kurondera intama imwe yazimiye (Luka 15:4-6).