Gũkenera Kiugo o Gĩothe
Gĩcunjĩ kĩrĩa kĩraihu gũkĩra ciothe Bibiliainĩ, icunjĩ mĩrongo ĩĩrĩ na igĩrĩ kũringana na ndemwa cia alfabeti, ikoniĩ ũhoro ũmwe: gũtũũrania na kiugo gĩa Ithe witũ o mũthenya. Mwandĩki nĩathekagĩrĩrwo, agateengerio, akanyariirwo na agatigara hanini athire, no o na kũrĩ ũguo etaga ũrutani ũcio rwĩmbo rwake, wĩyathi wake, tawa wake, na ataari ake.
119 1Kũraathimwo arĩa njĩra yao ĩtarĩ na ũcuuke, arĩa mathiiaga kũringana na watho wa Ithe witũ. 2Kũraathimwo arĩa marũmagia ũira wake, arĩa mamũcaragia na ngoro yao yothe. 3Matieekaga ũũru; mathiiaga na njĩra ciake. 4Wee nĩwathanĩte mataaro maku marũmagio na kĩyo. 5Naarĩ korwo njĩra ciakwa ciarũmĩte harĩ kũrũmia irĩra ciaku! 6Hĩndĩ ĩyo ndikaaconoka rĩrĩa ngeerorera maathani maku mothe. 7Nĩngũkũgooca na ngoro nũngĩrĩru rĩrĩa ngeeruta matuĩro maku ma ũthingu. 8Nĩngũrũmia irĩra ciaku; ndũkandiganĩrie o biũ.
9Mwanake angĩiga njĩra yake ĩrĩ theru atĩa? Nĩ kũmĩrangĩra kũringana na kiugo giaku. 10Ngũcaragia na ngoro yakwa yothe; ndũkareke njũrũũre ndige maathani maku. 11Nĩnjĩĩkĩrĩte kiugo giaku ngoroinĩ yakwa, nĩ geetha ndikae gũkwĩhĩria. 12Kũraathimwo nĩwe, Awa; ndute irĩra ciaku. 13Na mĩromo yakwa nĩngwĩra matuĩro mothe ma kanua gaku. 14Njĩrainĩ ya ũira waku nĩngenaga, o ta ũrĩa ngenagĩra ũtonga wothe. 15Nĩngwĩcũũrania mataaro maku na njooke ngerorere njĩra ciaku. 16Nĩngenagio nĩ irĩra ciaku; ndikariganĩrwo nĩ kiugo giaku.
17Tugĩra ndungata yaku, nĩ geetha ndũũre muoyo na njũrũmie kiugo giaku. 18Hingũra maitho makwa, nĩ geetha nyone maũndũ ma magegania moimĩte wathoinĩ waku. 19Niĩ ndĩ mũgeni gũkũ thĩ; ndũkaahithe maathani maku. 20Ngoro yakwa nĩĩnyootiĩte nĩ kwĩrirĩria matuĩro maku hĩndĩ ciothe. 21Wee nĩũkũũmaga andũ arĩa etĩĩi, arĩa manumĩtwo, arĩa morũũraga makoora maathani maku. 22Njeheerera kĩnyararo na kĩnyũrũri, tondũ nĩndũmagia ũira waku. 23O na gũtuĩka anene nĩmaikaraga thĩ makanjũkĩrĩra na mĩario, ndungata yaku nĩĩcũũranagia irĩra ciaku. 24Ũira waku nĩguo gĩkeno giakwa; nĩguo ataari akwa.
25Ngoro yakwa nĩĩnyiitĩrĩire rũkũngũinĩ; njookereria muoyo kũringana na kiugo giaku. 26Nĩndakwĩrire njĩra ciakwa, nawe ũkĩnjookeria; ndute irĩra ciaku. 27Tũma ndaũkĩrwo nĩ njĩra ya mataaro maku, na nĩngwĩcũũrania maũndũ maku ma magegania. 28Ngoro yakwa nĩĩratwekaga nĩ kĩeha; njĩkĩra hinya kũringana na kiugo giaku. 29Njeheerie njĩrainĩ ya maheeni, na ũndĩĩe watho waku na wega. 30Nĩthuurĩte njĩra ya wĩhokeku; nĩnjigĩte matuĩro maku mbere yakwa. 31Nĩnyiitĩrĩire ũira waku, Awa; ndũkareke nĩconorithio. 32Nĩngũtengʼera njĩrainĩ ya maathani maku, tondũ nĩwaaramagia ngoro yakwa.
33Nduta, Awa, njĩra ya irĩra ciaku, na nĩngũmĩrũmia nginya mũthia. 34Hee ũmenyo, nĩ geetha ndũmagie watho waku na ndĩũrũmagie na ngoro yakwa yothe. 35Ndongoria njĩrainĩ ya maathani maku, tondũ nĩyo ngenagĩra. 36Erekeria ngoro yakwa kũrĩ ũira waku, no ti kũrĩ uumithio wa gwĩĩcarĩria. 37Girĩria maitho makwa matige kuona maũndũ ma tũhũ; ũnjookererie muoyo njĩrainĩ ciaku. 38Hingĩria ndungata yaku kĩĩranĩro gĩaku, kĩrĩa kĩrĩ kĩa arĩa magwĩtigĩraga. 39Njehereria kĩruumi kĩrĩa njĩtigĩrĩte, tondũ matuĩro maku nĩ mega. 40Nĩndĩĩriragĩria mataaro maku; njookererie muoyo na ũthingu waku.
41Ũtugi waku ũronginyĩra, Awa, o naguo ũhonokio waku kũringana na kĩĩranĩro gĩaku. 42Nĩ ũndũ ũcio nĩngakorwo na ũndũ wa gũcookeria ũrĩa ũũnyũrũragia, nĩgũkorwo nĩĩhokete kiugo gĩaku. 43Na ndũkeherie kiugo kĩa ma kuuma kanuainĩ gakwa o biũ, nĩgũkorwo mwĩhoko wakwa ũrĩ matuĩroinĩ maku. 44Nĩngarũmia watho waku hĩndĩ ciothe, tene na tene. 45Na nĩngathiiaga ndĩ na wĩyathi, nĩgũkorwo nĩĩcarĩtie mataaro maku. 46Nĩngaaria ũhoro wa ũira waku mbere ya athamaki na ndikaaconorithio. 47Nĩngenagĩra maathani maku, marĩa nyendete. 48Nĩngooca mooko makwa kũrĩ maathani maku, marĩa nyendete, na ndĩcũũranagie ũhoro wa kĩrĩra gĩaku.
49Ririkana kiugo gĩaku kũrĩ ndungata yaku, kĩrĩa watũmire ngĩe na mwĩhoko. 50Ũyũ nĩguo ũhooreri wakwa thĩinĩ wa thĩĩna wakwa, atĩ kĩĩranĩro gĩaku nĩkĩĩheaga muoyo. 51Arĩa etĩĩi nĩmaanyũrũragia mũno, no ndiehagĩra watho waku. 52Rĩrĩa ndaaririkana matuĩro maku ma kuuma tene, Awa, nĩĩhooreragio. 53Marakara mahiũ nĩmaanyiitĩte nĩ ũndũ wa andũ arĩa aaganu, arĩa matiganĩirie watho waku. 54Kĩrĩra gĩaku nĩkĩo gĩtuĩkĩte nyĩmbo ciakwa handũ harĩa hothe ndũũraga. 55Nĩndĩrĩĩririkanaga rĩĩtwa rĩaku ũtukũ, Awa, na ngarũmia watho waku. 56Ũndũ ũyũ nĩguo njĩkĩrĩirwo, atĩ nĩndũmĩtie mataaro maku.
57Awa nĩwe igai rĩakwa; nĩnyĩĩranĩire kũrũmia ciugo ciaku. 58Nĩngũhooyaga wega waku na ngoro yakwa yothe; njiguĩra tha kũringana na kĩĩranĩro gĩaku. 59Rĩrĩa ndeeciiria ũhoro wa njĩra ciakwa, nĩngarerekeria magũrũ makwa kũrĩ ũira waku. 60Nĩngũhiũha na ndigũcererwo gũrũmia maathani maku. 61O na gũtuĩka mĩhĩndo ya andũ arĩa aaganu nĩĩndĩĩohete, ndiriganagĩrwo nĩ watho waku. 62Ũtukũ gatagatĩ nĩnjũkagĩra ngũgooce nĩ ũndũ wa matuĩro maku ma ũthingu. 63Niĩ ndĩ mũrata wa arĩa othe magwĩtigĩraga, o acio marũmagia mataaro maku. 64Thĩ ĩiyũrĩte ũtugi waku, Awa; ndutĩra kĩrĩra gĩaku.
65Nĩwĩkĩte ndungata yaku wega, Awa, kũringana na kiugo gĩaku. 66Nduta gũkũũrana wega na ũmenyo, nĩgũkorwo nĩnjĩĩtĩkĩtie maathani maku. 67Mbere ya kũona thĩĩna nĩndorĩte, no rĩu nĩrũmagia kiugo gĩaku. 68Wee ũrĩ mwega na wĩkaga maũndũ mega; ndutĩra kĩrĩra gĩaku. 69Arĩa etĩĩi nĩmaanjigĩrĩire maheeni, no niĩ ndũmagia mataaro maku na ngoro yakwa yothe. 70Ngoro ciao itirĩ ũigua ta maguta, no niĩ nĩngenagĩra watho waku. 71Nĩ wega harĩ niĩ atĩ nĩndanyariirwo, nĩguo ndĩĩrute kĩrĩra gĩaku. 72Watho wa kanua gaku nĩ mwega harĩ niĩ gũkĩra ngiri cia thahabu na betha.
73Mooko maku nĩmo manyũmbire na magĩĩthondeka; he ũũgĩ nĩguo ndĩĩrute maathani maku. 74Arĩa makwĩtigĩrĩte nĩmakanyona magĩkena, tondũ nĩnjĩhokete kiugo gĩaku. 75Nĩnjũũĩ, Awa, atĩ matuĩro maku nĩ ma ũthingu, na atĩ nĩ ũndũ wa wĩhokeku nĩwananyariiria. 76Ũtugi waku ũronjooreria kũringana na kĩĩranĩro gĩaku kũrĩ ndungata yaku. 77Tha ciaku irooka kũrĩ niĩ, nĩguo ndũũre muoyo; amu watho waku nĩguo gĩkeno gĩakwa. 78Andũ acio etĩĩi nĩmaraaconorithio, tondũ nĩmanjĩĩkĩte ũũru na maheeni; no niĩ-rĩ, nĩngeciiria mataaro maku. 79Arĩa makwĩtigĩrĩte nĩmagarũrũke kũrĩ niĩ, o acio mooĩ ũira waku. 80Ngoro yakwa ĩrohana ĩtarĩ na ũcuuke thĩinĩ wa kĩrĩra gĩaku, nĩguo ndikaaconorithio.
81Ngoro yakwa nĩĩrĩĩgĩte nĩ kwĩrirĩria ũhonokio waku; nĩnjĩhokete kiugo gĩaku. 82Maitho makwa nĩmanogete nĩ gũcũthĩrĩria kĩĩranĩro gĩaku; ngooria atĩrĩ, “Nĩ rĩ ũkaahooreria?” 83Nĩgũkorwo nduĩkĩte ta mondo ya ndibei ĩrĩ ndogoinĩ, no ndiriganĩirwo nĩ kĩrĩra gĩaku. a a v83 Mondo ya ndibei ĩcuuritio nyũmba ĩrĩ ndogo nĩĩthinĩkaga ĩkagĩa nduma — mũhiano ũrĩa mũgambi aahũthĩrire kuonania mũtũũrĩre wake mwene mũnoge. 84Ndungata yaku ĩrĩ na matukũ maigana? Nĩ rĩ ũgaatuĩra ciira arĩa maanyariiraga? 85Andũ acio etĩĩi nĩmanyenjeire marima; matituũraga kũringana na watho waku. 86Maathani maku mothe nĩ ma kwĩhokeka; maanyariiraga na maheeni; ndeithia! 87Nĩmakuhĩrĩirie kũnduĩkania gũkũ thĩ, no ndirĩ ndatiganĩria mataaro maku. 88Nĩ ũndũ wa ũtugi waku he muoyo, nĩguo menyagĩrĩre ũira wa kanua gaku.
89Nginya tene na tene, Awa, kiugo gĩaku kĩrũmĩte wega kũu igũrũ. 90Wĩhokeku waku nĩũtũũraga njiarwa na njiarwa; nĩwahaandire thĩ, nayo ĩgĩikara ĩrũmĩte. 91Icio ikũrũgama nginya ũmũthĩ kũringana na watho waku, amu indo ciothe nĩ ndungata ciaku. 92Korwo watho waku ndũngĩarĩ gĩkeno gĩakwa, nĩingĩathĩĩrĩire thĩinĩ wa thĩĩna wakwa. 93Ndirĩ hĩndĩ ngaariganĩrwo nĩ mataaro maku, amu nĩmo wanĩheire muoyo. 94Niĩ ndĩ waku; honokia niĩ, amu nĩndacarĩtie mataaro maku. 95Andũ aaganu manjoohĩirie nĩguo maananange, no niĩ ndĩciiragia ũira waku. 96Nĩnyonete mũhaka wa ũkinyanĩru wothe, no rĩathani rĩaku nĩ iraaihu mũno makĩria.
97Hĩ, kaĩ nĩnyendete watho waku-ĩ! Nĩguo njeciiragia mũthenya wothe. 98Rĩathani rĩaku nĩrĩtũmaga njũhĩge gũkĩra thũ ciakwa, amu rĩrĩ hamwe na niĩ hĩndĩ ciothe. 99Ndĩ na ũtaũku gũkĩra arutani akwa othe, amu ũira waku nĩguo njeciiragia. 100Ndĩ na ũmenyo gũkĩra andũ akũrũ, amu nĩmenyagĩrĩra mataaro maku. 101Nĩngiragĩrĩria magũrũ makwa matikagerere njĩra o yoothe njũru, nĩ geetha menyagĩrĩre kiugo gĩaku. 102Ndihũndũkaga ngatiga matuĩro maku, amu nĩwe wee ũndutĩte. 103Kaĩ ciugo ciaku irĩ mũrĩo harĩ gũcama gwakwa-ĩ, irĩ mũrĩo gũkĩra ũũkĩ kanuainĩ gakwa! 104Nĩ ũndũ wa mawatho maku nĩngĩĩgwatagĩra ũmenyo; kwoguo nĩthũire njĩra o yoothe ya maheeni.
105Kiugo gĩaku nĩ tawa wa magũrũ makwa, na ũtheri wa njĩra yakwa. 106Nĩndĩĩhĩtĩte mwĩhĩtwa na ngawĩkĩra hinya, atĩ nĩndĩĩmenyagĩrĩra matuĩro maku ma ũthingu. 107Nĩthĩĩnĩkĩte mũno; he muoyo, Awa, kũringana na kiugo gĩaku. 108Ĩtĩkĩra ũgooci ũrĩa ngũheaga na kwĩyendera, Awa, na ũndute matuĩro maku. 109Njikaraga nyitĩte muoyo wakwa guokoinĩ gwakwa hĩndĩ ciothe, no ndiriganĩirwo nĩ ũrutani waku. 110Andũ arĩa aaganu nĩmanjigĩire mũtego, no ndiumaga njĩra ngatiga mawatho maku. 111Ũira waku nĩguo igai rĩakwa tene na tene, amu nĩguo gĩkeno kĩa ngoro yakwa. 112Nĩndũĩrĩirie ngoro yakwa kũhingia irĩra ciaku nginya tene, o nginya mũthia.
113Nĩthũire andũ a ngoro igĩrĩ, no nĩnyendete watho waku. 114Wee nĩwe kĩĩhitho gĩakwa na ngo yakwa; nĩngwĩrĩgĩrĩire kiugo gĩaku. 115Njeherai, inyuĩ eeki ũũru, nĩ geetha menyagĩrĩre maathani ma Ithe wakwa. 116Ndiira kũringana na kĩĩranĩro gĩaku, nĩ geetha ndũũre muoyo, na ndũkareke njonoke nĩ ũndũ wa mwĩhoko wakwa. 117Nduumĩrĩrie nĩ geetha ngaagĩe na ũgitĩri, na ndũũre ndorĩĩte irĩra ciaku hĩndĩ ciothe. 118Nĩũregaga arĩa oothe moiumaga njĩra magatiga irĩra ciaku, amu wara wao nĩ wa tũhũ. 119Andũ othe aaganu a thĩ ũmateaga ta gĩko gĩa igera; kwoguo nĩnyendete ũira waku. 120Mwĩrĩ wakwa nĩũinainaga nĩ ũndũ wa gũgwĩtigĩra, na nĩndĩĩtigĩrĩte matuĩro maku.
121Nĩnjĩkĩte maũndũ ma kĩhooto na ma ũthingu; ndũkandekererie kũrĩ arĩa maahinyagĩrĩria. 122He ndungata yaku kĩĩranĩro kĩa wega; ndũkareke andũ etĩĩi maahinyĩrĩrie. 123Maitho makwa nĩmanogete nĩ gwetereera ũhonokio waku na kũhingio gwa kĩĩranĩro gĩaku kĩa ũthingu. 124Ĩka ndungata yaku kũringana na ũtugi waku, na ũndute irĩra ciaku. 125Niĩ ndĩ ndungata yaku; he ũmenyo, nĩ geetha menye ũira waku. 126Nĩ ihinda rĩa Ithe witũ kũruta wĩra, amu watho waku nĩmũthũkie. 127Kwoguo nĩnyendete maathani maku gũkĩra thahabu, gũkĩra thahabu ĩrĩa njega mũno. 128Kwoguo nĩndĩĩonaga mawatho maku mothe marĩ ma kĩhooto; nĩthũire njĩra o yoothe ya maheeni.
129Ũira waku nĩ wa magegania; kwoguo ngoro yakwa nĩĩũmenyagĩrĩra. 130Kũhingũrwo gwa ciugo ciaku nĩkũrehaga ũtheri; nĩkũheaga andũ arĩa matarĩ ũũgĩ ũmenyo. 131Nĩnjathamagia kanua gakwa ngahũũma, tondũ nĩnyĩrirĩirie maathani maku. 132Njerekera na ũnjiguĩre tha, o ta ũrĩa mũtugo waku ũtariĩ harĩ arĩa mendete rĩĩtwa rĩaku. 133Rũgamia makinya makwa kũringana na kĩĩranĩro gĩaku, na ndũkareke wĩhia o na ũrĩkũ ũndoorie. 134Ngũkũũre kuuma kũhiinyanĩrĩrio nĩ andũ, nĩ geetha nyitagĩrĩre mawatho maku. 135Reke ũthiũ waku ũkĩare igũrũ rĩa ndungata yaku, na ũndute watho waku. 136Maitho makwa maitaga tũrũũĩ twa maithori, tondũ andũ matirũmagia watho waku.
137Wee ũrĩ mũthingu, Awa, namo matuĩro maku nĩ ma kĩhooto. 138Wee nĩũigĩte ũira waku na ũthingu, o na na wĩhokeku woothe. 139Kĩyo gĩakwa nĩkĩraaniina niĩ, tondũ thũ ciakwa nĩiriganĩirwo nĩ ciugo ciaku. 140Kĩĩranĩro gĩaku nĩkĩgeretie mũno, nayo ndungata yaku nĩĩkĩendete. 141Niĩ ndĩ mũnini na mũmene, no ndiriganagĩrwo nĩ mawatho maku. 142Ũthingu waku nĩ ũthingu wa tene na tene, naguo watho waku nĩ wa ma. 143Thĩĩna na ruo nĩciĩnginyĩire, no maathani maku nĩmo gĩkeno gĩakwa. 144Ũira waku nĩ mũthingu wa tene na tene; he ũmenyo nĩ geetha ndũũre muoyo.
145Ngũkaya na ngoro yakwa yoothe; njookeria, Awa! Nĩngũrũmia watho waku. 146Nĩngũgũkaĩra; honokia niĩ, nĩ geetha menyagĩrĩre ũira waku. 147Njũkĩraga ruoro rũtanĩ ngakaya ndeithio; nĩnjĩhokete ciugo ciaku. 148Maitho makwa makoragwo mehũgũrĩte mathaa ma ũrangĩri wa ũtukũ matanakinya, nĩ geetha ndĩcũũranagie ũhoro wa kĩĩranĩro gĩaku. b b v148 Ũtukũ nĩwagayanĩtio mahinda ma ũrangĩri marĩa maatuĩtwo (maingĩ nĩ mahinda matatũ kana maana); nake mũini agĩũkaga mbere ya o ihinda nĩguo ahooye. 149Igua mũgambo wakwa kũringana na ũtugi waku wa kĩrĩĩkanĩro; Awa, kũringana na matuĩro maku he muoyo. 150Nĩmakuhĩrĩirie arĩa maanyariiraga marĩ na muoroto mũũru; maraihanĩrĩirie na watho waku. 151No wee ũrĩ hakuhĩ, Awa, namo maathani maku moothe nĩ ma ma. 152Kuuma tene nĩndamenyire kuumana na ũira waku atĩ nĩwaũhaandire ũtũũre tene na tene.
153Rora thĩĩna wakwa ũndeithũre, tondũ ndiriganagĩrwo nĩ watho waku. 154Ndũĩrĩra ciira wakwa ũndũũre niĩ; he muoyo kũringana na kĩĩranĩro gĩaku. 155Ũhonokio nĩ kũraihu na andũ arĩa aaganu, tondũ maticaragia watho waku. 156Tha ciaku nĩ nyingĩ mũno, Awa; he muoyo kũringana na matuĩro maku. 157Nĩ aingĩ arĩa maanyariiraga na thũ ciakwa, no ndiuaga kuuma kũrĩ ũira waku. 158Nĩndĩrora andũ arĩa atehokeku ngamathũũra, tondũ matirũmagia kiugo gĩaku. 159Rora ũrĩa nyendete mawatho maku! He muoyo, Awa, kũringana na ũtugi waku wa kĩrĩĩkanĩro. 160Kiugo gĩaku kĩothe nĩ gĩa ma, namo matuĩro maku moothe ma ũthingu matũũraga tene na tene.
161Anene maanyariiraga hatarĩ gĩtũmi, no ngoro yakwa nĩĩiyũrĩtwo nĩ gwĩtigĩra ciugo ciaku. 162Nĩngenagĩra kiugo gĩaku ta mũndũ wonete kĩgĩĩna kĩnene. 163Nĩthũire na ngathirĩkĩrwo nĩ maheeni, no nĩnyendete watho waku. 164Maita mũgwanja o mũthenya nĩngũkũgooca nĩ ũndũ wa matuĩro maku ma ũthingu. 165Arĩa mendete watho waku marĩ na thaayũ mũingĩ; gũtirĩ kĩndũ kĩngĩmahĩngithia. 166Nĩnjĩĩrĩgĩrĩire ũhonokio waku, Awa, na nĩmenyagĩrĩra maathani maku. 167Ngoro yakwa nĩĩmenyagĩrĩra ũira waku; nĩndĩmendete mũno. 168Nĩmenyagĩrĩra mataaro maku na ũira waku, nĩgũkorwo njĩra ciakwa ciothe irĩ mbere yaku.
169Kĩrĩro gĩakwa kĩrokinya mbere yaku, Awa; ũũhe ũtaũku kũringana na kiugo gĩaku. 170Mathaithana makwa marokinya mbere yaku; ũndeithũre kũringana na kiugo gĩaku. 171Mĩromo yakwa nĩĩkoombũra ũgooci, nĩgũkorwo nĩũndutaga mawatho maku. 172Rũrĩmĩ rwakwa nĩrũkaina ũhoro wa kiugo gĩaku, nĩgũkorwo maathani maku mothe nĩ ma kĩhooto. 173Guoko gwaku kũrĩ o kwĩhaarĩrie gũndeithia, nĩgũkorwo nĩthuurĩte mataaro maku. 174Nĩndĩĩriragĩria ũhonokio waku, Awa, naguo watho waku nĩguo gĩkeno gĩakwa. 175Ngoro yakwa ĩrotũũra muoyo na ĩkũgooce, namo matuĩro maku marondeithia. 176Nĩndũrĩte njĩra ta ng'ondu ĩũrĩte; caria ndungata yaku, nĩgũkorwo ndiriganagĩrwo nĩ maathani maku. c c v176 Thaburi ĩrĩa ndaaya gũkĩra ciothe ĩrĩkagia na kuumbũra ũhoro wa kũũra njĩra o na gũthaithana atĩ Awa ooke amũgĩĩcarie — o ngoro ĩyo ya mũrĩithi ĩrĩa Jesũ oonanagia rĩrĩa aatiganĩria ng'ondu mĩrongo kenda na kenda agĩcaria ĩrĩa ĩmwe yaũrĩte (Luka 15:4-6).