Me basika na mukanda
Dibuku

Banzinzi ya Kufwa na Mafuta

Bangogo ya mayela na mutindu kima ya fyoti lenda bebisa kima ya nene: banzinzi ya kufwa na mafuta ya malasi, bandongo na zulu ya bampunda mpe bamfumu na makulu, kizoba yina bangogo ya yandi ke nata yandi na kubeba. Kuvwanda pi ke lembisaka makasi ya mfumu; ludi ya nzo yina ke bwa mpe ngogo ya kukonda keba na suku ya kulala, yonso ke bandaka na fyoti.

Kapu 10.

Banzinzi ya kufwa ke salaka ti mafuta ya muntu ya malasi basika nsunga ya yimbi mpe beba; mutindu mosi, mwa buzoba fyoti ke luta ndwenga mpe nkembo na kilo. Ntima ya muntu ya ndwenga ke kwendaka na diboko ya kibakala, kasi ntima ya kizoba ke kwenda na diboko ya kikento. Ata ntangu kizoba ke tambula na nzila, yandi kele ve na mayela, mpe yandi ke lakisa bantu nyonso ti yandi kele kizoba. Kana makasi ya mfumu ke tombukila nge, kubika kisika ya nge ve, samu ti kuvwanda pi ke lembisaka masumu ya nene.

Kele dyambu mosi ya yimbi yina mu me tala na nsi ya ntangu, mutindu ya kifu yina ke katukaka na mfumu: Ba me tula buzoba na bisika mingi ya zulu, kasi bamvwama ke vwanda na bisika ya nsi. Mu me tala bandongo na zulu ya bampunda, mpe bamfumu ke tambula na makulu mutindu bandongo. Muntu yina ke timuna dibulu lenda kubwa na kati ya yawu, mpe muntu yina ke tobola kibaka, nyoka lenda kutatika yandi. Muntu yina ke timuna matadi lenda kuzwa mpasi na yawu, mpe muntu yina ke pasula bayinti, yawu lenda kusala yandi mpasi. Kana disoka me kuma kibende, mpe ba me tula yawu makali ve, nge fwana kusadila ngolo mingi; kasi ndwenga ke pesaka kununga.

Kana nyoka me tatika ntete ba lembisa yawu, muntu yina ke lembisaka banyoka ke zwa kima ve. Mambu ya muntu ya ndwenga ke nataka yandi mambote, kasi bikoba ya kizoba ke manisaka yandi. Mbandukulu ya mambu ya yandi kele buzoba, mpe nsuka ya kuzonza ya yandi kele bulawu ya yimbi. Kasi kizoba ke tatamana kaka na kuzonza. Muntu mosi ve ke zaba mambu yina ke kwiza, mpe nani lenda zabisa muntu mambu yina ke kumina na nima ya yandi?

Bizoba ke lembisaka bawu mosi na kisalu ya bawu, samu ti bawu ke zaba ve ata nzila ya kwenda na mbanza. Kyadi na nge, yinsi, kana ntinu ya nge kele mwana ya fyoti mpe bamfumu ya nge ke dyaka nkinzi na suka. Kyese na nge, yinsi, kana ntinu ya nge kele mwana ya bantu ya mfunu mpe bamfumu ya nge ke dyaka nkinzi na ntangu yina me fwana—samu na ngolo, kasi ve samu na kulawuka ya malafu. Samu na bubolo, mabaya ya muludi ke kulukaka, mpe samu na maboko ya bubolo, yinzo ke bwisaka mvula na kati. Ba ke yidikaka mampa samu na kuseka, mpe malafu ya vinu ke yangidikaka luzingu, mpe mbongo ke vutulaka mambu nyonso. Kusiinga ntinu ve, ata na mabanza ya nge, mpe kusiinga mvwama ve, ata na kivinga ya nge ya kulala, samu ti ndeke ya zulu lenda kunata mambu ya nge, mpe kibulu yina kele na mapapu lenda kuzabisa mambu yina nge ke tuba.