उपदेशक 10

10 ¹ मेलेल्या माश्या अत्तर करणाऱ्याचे तेल दुर्गंधीयुक्त व नासके करतात; त्याचप्रमाणे थोडासा मूर्खपणा ज्ञान व मानसन्मानापेक्षा जड ठरतो. ² ज्ञानी माणसाचे हृदय त्याच्या उजवीकडे झुकते, पण मूर्खाचे हृदय त्याच्या डावीकडे झुकते. ³ मूर्ख वाटेने चालत असतानाही त्याला समजूत नसते, आणि तो मूर्ख आहे हे तो प्रत्येकाला दाखवून देतो. ⁴ अधिकाऱ्याचा राग तुझ्यावर भडकला, तरी तू आपली जागा सोडू नकोस, कारण शांतता मोठमोठे अपराध शांत करते.

⁵ सूर्याखाली मी एक अनर्थ पाहिला आहे, अधिकाऱ्याकडून होणाऱ्या चुकीसारखा तो आहे: ⁶ मूर्खपणाला पुष्कळ उच्च स्थानी बसवले जाते, तर श्रीमंत खालच्या स्थानी बसतात. ⁷ मी दास घोड्यांवर स्वार झालेले पाहिले आहेत, आणि सरदार दासांसारखे पायी चालताना पाहिले आहेत. ⁸ जो खड्डा खणतो तो त्यात पडेल, आणि जो भिंत फोडतो त्याला साप चावेल. ⁹ जो दगड फोडतो त्याला ते दगड इजा करतील, आणि जो लाकडे कापतो त्याला त्यांपासून धोका आहे. ¹⁰ कुऱ्हाड बोथट असून तिची धार लावली नाही, तर अधिक जोर लावावा लागतो; पण ज्ञान यश देते.

¹¹ मंत्र म्हणण्याआधीच जर साप चावला, तर मंत्र म्हणणाऱ्याला काहीच लाभ होत नाही. ¹² ज्ञानी माणसाचे शब्द त्याला कृपा मिळवून देतात, पण मूर्खाचे ओठ त्यालाच गिळून टाकतात. ¹³ त्याच्या बोलण्याची सुरुवात मूर्खपणाची असते, आणि त्याच्या भाषणाचा शेवट दुष्ट वेडेपणाचा असतो. ¹⁴ तरीही मूर्ख बडबड करतच राहतो. पुढे काय येणार आहे हे कोणालाच ठाऊक नसते, आणि त्याच्यानंतर काय घडेल हे कोण कोणाला सांगू शकेल?

¹⁵ मूर्ख आपल्या कष्टाने स्वतःला थकवून टाकतात, कारण त्यांना नगरात जाण्याचा मार्गसुद्धा ठाऊक नसतो. ¹⁶ हे देशा, तुझा राजा लहान मूल असून तुझे सरदार सकाळीच मेजवानी झोडतात, तेव्हा तुझी केवढी दुर्दशा! ¹⁷ हे देशा, तुझा राजा कुलीनांचा पुत्र असून तू धन्य आहेस, आणि तुझे सरदार योग्य वेळी मेजवानी करतात — बलासाठी, धुंदीसाठी नव्हे. ¹⁸ आळसामुळे तुळया ढासळतात, आणि हात रिकामे राहिल्यामुळे घर गळू लागते. ¹⁹ भाकर हास्यासाठी केली जाते, द्राक्षारस जीवनाला आनंदित करतो, आणि पैसा सर्वांचे उत्तर देतो. ²⁰ राजाला आपल्या मनातसुद्धा शाप देऊ नकोस, आणि श्रीमंताला आपल्या शयनगृहातसुद्धा शाप देऊ नकोस, कारण आकाशातील पक्षी तुझे शब्द वाहून नेईल, आणि पंख असलेला प्राणी तू बोललेले सांगून टाकील.