હવે છપાયેલી
પુસ્તક

પિતા પોતાના પ્રિયજનને યાદ કરે છે

આપણા પિતા યહૂદા સામે વિધિસર આરોપ મૂકે છે: તે તેઓને અરણ્યમાં થઈને દોરી લાવ્યા અને તેઓ તેમને છોડીને એવા દેવો પાછળ ગયા જેઓ બચાવી શકતા નથી. ચિત્ર એવી કન્યાનું છે જે પોતાનો લગ્નદિવસ ભૂલી ગઈ, અને એવા લોકોનું જેઓએ જીવંત ઝરણામાંથી પીવાને બદલે તૂટેલા ટાંકા ખોદ્યા.

અધ્યાય 2.

આપણા પિતાનું વચન મારી પાસે આવ્યું કે:

જા, અને યરુશાલેમના સાંભળતાં જાહેર કર: આપણા પિતા આમ કહે છે: તારી જુવાનીની ભક્તિ, તારો કન્યાકાળનો પ્રેમ, અને અરણ્યમાં, વાવ્યા વગરની ભૂમિમાં, તારું મારી પાછળ ચાલવું — એ બધું હું યાદ કરું છું. a a v2 આપણા પિતા ઇઝરાયલના આરંભના પ્રેમને, જેમ વર પોતાની કન્યાને યાદ કરે તેમ, પ્રેમથી સંભારે છે — એ જ કરારની કોમળતા તેઓ ફરી સ્થાપવા ઝંખે છે. ઇઝરાયલ આપણા પિતાને સારુ પવિત્ર હતું, તેમની ફસલનું પ્રથમ ફળ હતું. જેઓ તેને ખાઈ ગયા તે સૌ દોષિત ઠર્યા; તેમના પર વિપત્તિ આવી પડી, એમ આપણા પિતા કહે છે.

હે યાકૂબના વંશ, અને ઇઝરાયલના વંશનાં સર્વ કુળો, આપણા પિતાનું વચન સાંભળો.

આપણા પિતા આમ કહે છે: તમારા પૂર્વજોને મારામાં શું અન્યાય જડ્યો કે તેઓ મારાથી દૂર ભટકી ગયા, અને નકામી મૂર્તિઓની પાછળ દોડીને પોતે નકામા બન્યા?

તેઓએ પૂછ્યું નહિ કે, ‘આપણા પિતા ક્યાં છે, જેમણે આપણને મિસર દેશમાંથી કાઢી લાવ્યા, જેમણે આપણને અરણ્યમાં થઈને, રણ તથા ખાડાવાળી ભૂમિમાં થઈને, દુકાળ તથા ઘોર અંધકારની ભૂમિમાં થઈને, જે ભૂમિમાં કોઈ વટાવતું નથી ને જ્યાં કોઈ વસતું નથી, ત્યાં દોરી ગયા?’ હું તમને ફળદ્રુપ ભૂમિમાં લાવ્યો, કે તમે તેનાં ફળ તથા તેની ઉત્તમ વસ્તુઓ ખાઓ. પણ તમે આવીને મારી ભૂમિ ભ્રષ્ટ કરી, અને મારા વારસાને ધિક્કારપાત્ર બનાવ્યો. યાજકોએ પૂછ્યું નહિ કે, ‘આપણા પિતા ક્યાં છે?’ નિયમશાસ્ત્ર સંભાળનારાઓ મને ઓળખતા નહોતા; પાળકોએ મારી સામે બળવો કર્યો; પ્રબોધકોએ બઆલને નામે ભવિષ્ય ભાખ્યું, અને નકામી વસ્તુઓની પાછળ ચાલ્યા. એ માટે હું હજી તમારી સામે મારો દાવો લાવું છું, એમ આપણા પિતા કહે છે, અને તમારાં સંતાનોના સંતાનોની સામે હું તે ચલાવીશ. સાયપ્રસના કિનારા સુધી જઈને જુઓ; કેદાર પાસે માણસો મોકલીને ધ્યાનથી તપાસો; જુઓ કે આવું કદી થયું છે કે નહિ: શું કોઈ પ્રજાએ પોતાના દેવો કદી બદલ્યા છે, જોકે તેઓ તો દેવ જ નથી? તોપણ મારા લોકોએ પોતાનો મહિમા નકામી વસ્તુને સારુ બદલી નાખ્યો. હે આકાશો, આથી સ્તબ્ધ થાઓ; આઘાત પામો, અત્યંત ભયભીત થાઓ, એમ આપણા પિતા કહે છે. કેમ કે મારા લોકોએ બે અનિષ્ટ કર્યાં છે: તેઓએ મને, જે જીવંત પાણીનો ઝરો છું, તેને તજ્યો છે; અને પોતાને સારુ કૂવા — પાણી ન ધરી શકે એવા ભાંગેલા કૂવા — ખોદ્યા છે. b b v13 આપણા પિતા પોતાને જીવંત પાણીનો ઝરો કહે છે; પછીથી ઈસુએ પોતાની પાસે આવનાર સૌને આ જ જીવંત પાણી આપ્યું (યોહાન ૪:૧૪; ૭:૩૮).

શું ઇઝરાયલ ગુલામ છે? શું તે દાસ તરીકે જન્મ્યો હતો? તો પછી તે કેમ લૂંટ બની ગયો? જુવાન સિંહોએ તેની સામે ગર્જના કરી; તેઓ મોટેથી ઘૂરક્યા. તેઓએ તેની ભૂમિ ઉજ્જડ કરી; તેનાં નગરો બળી ગયાં ને માણસો વિનાનાં થયાં. વળી, મેમ્ફિસ અને તાહપાન્હેસના માણસોએ તારા માથાની ટોચ મૂંડી નાખી છે. c c v16 પ્રાચીન જગતમાં માથું મૂંડાવું કે લૂંટાઈ જવું એ સંપૂર્ણ પરાજય અને અપમાનની નિશાની હતી. શું તેં પોતે જ આ તારા પર લાવ્યું નથી, તારા પિતાને તજી દઈને, જેઓ તને માર્ગે દોરી રહ્યા હતા? હવે, મિસર જઈને નાઈલનું પાણી પીવા તું શા માટે જાય છે? આશ્શૂર જઈને ફ્રાત નદીનું પાણી પીવા તું શા માટે જાય છે? તારી પોતાની દુષ્ટતા તને શિક્ષા કરશે; તારો પોતાનો ધર્મત્યાગ તને ઠપકો આપશે. તો હવે જાણ ને જો કે તારા પિતાને તજવું કેવું દુષ્ટ ને કડવું છે; તને મારો ભય નથી, એમ આકાશનાં સૈન્યોના પિતા કહે છે. ઘણા સમય પહેલાં મેં તારી ઝૂંસરી ભાંગી નાખી, ને તારાં બંધન તોડી નાખ્યાં, પણ તેં કહ્યું, ‘હું સેવા નહિ કરું.’ ખરેખર, દરેક ઊંચા પહાડ પર ને દરેક ઘટાદાર વૃક્ષ નીચે તું વેશ્યાની જેમ સૂઈ ગઈ. મેં તને ઉત્તમ દ્રાક્ષવેલા તરીકે રોપ્યો હતો, તદ્દન ભરોસાપાત્ર બીજમાંથી. તો પછી તું કેમ મારી વિરુદ્ધ ફરીને ભ્રષ્ટ, જંગલી વેલો બની ગયો? જોકે તું સજીથી પોતાને ધુએ ને પુષ્કળ સાબુ વાપરે, તોપણ તારા અપરાધનો ડાઘ હજી મારી આગળ છે, એમ સાર્વભૌમ પિતા કહે છે.

તું કેમ કહી શકે કે, ‘હું ભ્રષ્ટ થઈ નથી; હું બઆલોની પાછળ ગઈ નથી’? ખીણમાંનો તારો માર્ગ જો; તેં શું કર્યું છે તે વિચાર — આમતેમ દોડતી બેચેન જુવાન ઊંટડી, અરણ્યમાં રહેવા ટેવાયેલી જંગલી ગધેડી, પોતાની વાસનામાં પવન સૂંઘતી — તે મસ્તીમાં હોય ત્યારે તેને કોણ રોકી શકે? જેઓ તેને ઝંખે છે તેમને શોધવામાં થાકવું પડતું નથી; ઋતુ આવતાં તેઓ તેને મેળવી લેશે. તારા પગ ઉઘાડા ઘસાઈ જાય ને તારું ગળું સુકાઈ જાય તે પહેલાં અટક. પણ તેં કહ્યું, ‘એ નિરાશાજનક છે! ના, કેમ કે હું પારકાઓને ચાહું છું, ને તેમની પાછળ જ હું જઈશ.’ જેમ ચોર પકડાય ત્યારે શરમિંદો થાય છે, તેમ ઇઝરાયલનો વંશ શરમિંદો થયો છે — તેઓ, તેમના રાજાઓ, તેમના અધિકારીઓ, તેમના યાજકો, ને તેમના પ્રબોધકો, જેઓ ઝાડને કહે છે, ‘તું મારો પિતા છે,’ ને પથ્થરને, ‘તેં મને જન્મ આપ્યો.’ કેમ કે તેઓએ મારા તરફ પીઠ ફેરવી છે, મોં નહિ. પણ તેમના સંકટને સમયે તેઓ પોકારે છે, ‘ઊઠીને અમને બચાવ!’ d d v27 કોતરેલા ઝાડને ‘મારો પિતા’ કહેવું એ ખરા સંબંધની કરુણ નકલ છે — જે ખરા પિતાએ તેમને બનાવ્યા તેમનાથી ફરીને, જે બનાવી શકતી નથી એવી નિર્જીવ વસ્તુઓ તરફ વળવું. પણ તેં પોતાને સારુ બનાવેલા દેવો ક્યાં છે? જો તેઓ તારા સંકટને સમયે તને બચાવી શકે, તો તેઓ ઊઠે; કેમ કે હે યહૂદા, જેટલાં તારાં નગરો છે તેટલા જ તારા દેવો છે. તમે મારી સામે શા માટે દાવો લાવો છો? તમે સૌએ મારી વિરુદ્ધ બળવો કર્યો છે, એમ આપણા પિતા કહે છે. નિરર્થક મેં તમારાં સંતાનોને માર્યાં; તેઓએ કશી શિખામણ સ્વીકારી નહિ. તમારી પોતાની તરવારે તમારા પ્રબોધકોને ભૂખ્યા સિંહની જેમ ખાઈ ગઈ. હે પેઢી, આપણા પિતાનું વચન ધ્યાનમાં લે: શું હું ઇઝરાયલને સારુ અરણ્ય બન્યો છું, કે ઘોર અંધકારની ભૂમિ? તો પછી મારા લોકો કેમ કહે છે, ‘અમે સ્વતંત્રપણે ભટકીએ છીએ; અમે હવે તારી પાસે આવીશું નહિ’? શું જુવાન સ્ત્રી પોતાનાં ઘરેણાં ભૂલી શકે, કે કન્યા પોતાનો લગ્નનો કમરબંધ? તોપણ મારા લોકો મને અસંખ્ય દિવસોથી ભૂલી ગયા છે. પ્રેમ મેળવવા તું કેવી ચતુરાઈથી યુક્તિઓ રચે છે! તેં તો દુષ્ટ સ્ત્રીઓને પણ તારા માર્ગ શીખવ્યા છે. તારા વસ્ત્રની કોર પર નિર્દોષ ગરીબોનું જીવનરક્ત મળ્યું છે — જોકે તેં તેમને ખાતર પાડતાં પકડ્યા નહોતા. તોપણ આ બધી બાબતો છતાં, તું કહે છે, ‘હું નિર્દોષ છું; ખરેખર તેમનો કોપ મારાથી પાછો ફર્યો છે.’ પણ ‘મેં પાપ કર્યું નથી’ એમ કહેવાને લીધે હું તને ન્યાયમાં લાવીશ. તું કેટલી સહેલાઈથી તારો માર્ગ બદલ્યા કરે છે! તું મિસરથી શરમિંદો થશે, જેમ આશ્શૂરથી શરમિંદો થયો હતો તેમ. ત્યાંથી પણ તું તારા માથા પર હાથ દઈને પાછો આવશે, કેમ કે જેમના પર તું ભરોસો રાખે છે તેમને આપણા પિતાએ નકાર્યા છે, ને તેઓ તને કશો લાભ કરશે નહિ.