Abimalek taxtni egallab oladi
Abimalek ibodatxona kumushiga bezorilarni yollaydi va yetmishta akasini bitta tosh ustida oʻldiradi; faqat Yoʻtom qochib qutuladi va yantoqni shoh qilib saylagan daraxtlar haqidagi masalini baland ovozda aytadi. Soʻng Otamiz Shakamni unga qarshi qoʻyadi. U ming kishini tiriklayin yondiradi, bir ayolning tegirmon toshi esa uning bosh suyagini ezib tashlaydi.
9 1Yerubbaal oʻgʻli Abimalek Shakamga, onasining akalari oldiga bordi va ularga hamda onasining otasi urugʻiga mansub barcha kishiga shunday dedi: 2Shakamning barcha aholisidan soʻranglar: “Qaysi biri sizlar uchun yaxshiroq — Yerubbaalning yetmishta oʻgʻli, hammasi sizlar ustidan hukmronlik qilganimi yoki bir kishi hukmronlik qilganimi?” Esinglarda boʻlsin, men sizlarning oʻz qon-qarindoshingizman.
3Onasining akalari bularning barchasini Shakam aholisiga aytib berishdi. Shakam aholisining dili Abimalek tomon moyil boʻldi, chunki ular: “U bizning birodarimizdir”, — deyishardi. 4Baal-Berit ibodatxonasidan unga yetmish boʻlak kumush berishdi. Abimalek shu pul bilan yaramas va beboshvoq kishilarni yolladi, ular esa unga ergashdi. 5Soʻngra u Ofradagi otasining uyiga borib, akalarini — Yerubbaalning yetmishta oʻgʻlini bir tosh ustida oʻldirdi. Ammo Yerubbaalning kenja oʻgʻli Yoʻtom yashirinib, tirik qoldi. 6Shakamning barcha aholisi va butun Bayt-Millo yigʻilib borishdi-da, Shakamdagi ustun qoʻyilgan eman daraxti yonida Abimalekni podshoh qilib koʻtarishdi.
7Yoʻtomga bu haqda xabar berishganda, u borib, Garizim togʻining tepasida turdi-da, ovozini balandlatib qichqirdi: “Meni tinglanglar, ey Shakam aholisi, toki Otamiz ham sizlarni tinglasin. 8Bir kuni daraxtlar oʻzlari ustiga podshoh moylab tanlash uchun yoʻlga chiqishdi. Ular zaytun daraxtiga: «Bizning ustimizdan shohlik qil», — deyishdi. 9Ammo zaytun daraxti ularga javob berdi: «Oʻzi bilan Otamiz ham, odamlar ham ulugʻlanadigan moyimdan voz kechib, daraxtlar uzra chayqalib yurish uchun borayinmi?» 10Soʻng daraxtlar anjir daraxtiga: «Kel, sen bizning ustimizdan shohlik qil», — deyishdi. 11Ammo anjir daraxti ularga javob berdi: «Shirinligim va mazali mevamdan voz kechib, daraxtlar uzra chayqalib yurish uchun borayinmi?» 12Soʻng daraxtlar tokka: «Kel, sen bizning ustimizdan shohlik qil», — deyishdi. 13Ammo tok ularga javob berdi: «Otamizni ham, odamlarni ham quvontiradigan yangi sharobimdan voz kechib, daraxtlar uzra chayqalib yurish uchun borayinmi?» 14Soʻng barcha daraxtlar yantoqqa: «Kel, sen bizning ustimizdan shohlik qil», — deyishdi. 15Yantoq esa daraxtlarga dedi: «Agar sizlar meni chindan ham oʻz ustingizga podshoh qilib moylamoqchi boʻlsangiz, kelib, soyamdan panoh toping; aks holda esa yantoqdan olov chiqib, Lubnon sadrlarini yeb bitirsin.»
16Endi, agar sizlar Abimalekni podshoh qilishda halollik va sofdillik bilan ish tutgan boʻlsangiz, Yerubbaal va uning xonadoniga yaxshilik qilib, uning qilmishlariga munosib tarzda qaytargan boʻlsangiz, 17axir, otam sizlar uchun jang qildi, sizlarni Midiyon qoʻlidan qutqarish uchun oʻz jonini xavfga qoʻydi, 18ammo bugun sizlar otamning xonadoniga qarshi koʻtarildingiz, uning oʻgʻillarini — yetmishta kishini bir tosh ustida oʻldirdingiz va uning choʻrisidan tugʻilgan Abimalekni, u sizlarning birodaringiz boʻlgani uchun, Shakam aholisi ustidan podshoh qildingiz, 19agar bugun Yerubbaal va uning xonadoniga nisbatan samimiylik va sofdillik bilan ish tutgan boʻlsangiz, unda Abimalekdan quvoning, u ham sizlardan quvonsin. 20Aks holda, Abimalekdan olov chiqib, Shakam aholisini va Bayt-Milloni yeb bitirsin; Shakam aholisidan hamda Bayt-Millodan ham olov chiqib, Abimalekni yeb bitirsin.”
21Yoʻtom esa akasi Abimalekdan qochib, jon saqladi; u Beerga borib, oʻsha yerda yashab qoldi.
Ota toʻkilgan qon uchun jazo beradi
22Abimalek Isroil ustidan uch yil hukmronlik qilgandan keyin, 23Otamiz Abimalek bilan Shakam aholisi oʻrtasiga yovuz bir ruh yubordi va ular Abimalekka xiyonat qila boshlashdi. a a v23 Otamiz ularning qalbiga yovuzlik solmadi; U Abimalek bilan Shakam odamlarini ular allaqachon tanlab boʻlgan xiyonat ixtiyoriga qoʻyib berdi, toki oʻldirilgan birodarlarning qoni oʻz adolatini topsin. 24Bu shuning uchun boʻldiki, Yerubbaalning yetmishta oʻgʻliga qilingan zoʻravonlikning hisobi olinsin, ularning qoni ularni oʻldirgan birodarlari Abimalekning ustiga hamda birodarlarini oʻldirishda unga qoʻl boʻlgan Shakam aholisining ustiga qoʻyilsin. 25Shakam aholisi togʻ choʻqqilarida unga qarshi pistirmachilar qoʻyishdi; ular yoʻldan oʻtayotgan har bir kishini talashardi. Bu haqda Abimalekka xabar berildi.
26Ebed oʻgʻli Gaal oʻz birodarlari bilan kelib, Shakamga koʻchib oʻtdi va u yerning aholisi unga ishondi. 27Ular dalalarga chiqib, uzumzorlaridan uzum uzishdi, ularni ezib sharob tayyorlashdi va oʻz xudosining ibodatxonasida bayram qilishdi; u yerda yeb-ichib, Abimalekni laʼnatlashdi.
28Ebed oʻgʻli Gaal dedi: “Abimalek kim boʻlibdi, Shakam kim boʻlibdiki, biz unga xizmat qilsak? U Yerubbaalning oʻgʻli emasmi, Zabul esa uning noibi emasmi? Shakamning otasi Xamorning odamlariga xizmat qilinglar! Nega biz Abimalekka xizmat qilarkanmiz? 29Koshki bu xalq mening qoʻl ostimda boʻlsa edi! Shunda men Abimalekni yoʻqotardim; men unga: «Butun qoʻshiningni toʻpla!» — der edim.”
30Shahar hokimi Zabul Ebed oʻgʻli Gaalning gaplarini eshitganda, uning gʻazabi qoʻzidi. 31U yashirincha Abimalekka xabarchilar yuborib, shunday dedi: “Ebed oʻgʻli Gaal oʻz birodarlari bilan Shakamga kelib, shaharni senga qarshi qoʻzgʻayapti. 32Endi sen va sen bilan boʻlgan xalq tunda turib, dalada pistirmada yotinglar. 33Ertalab, quyosh chiqishi bilan erta turib, shaharga hujum qil. Gaal va uning odamlari senga qarshi chiqqanda, qoʻlingdan nima kelsa, ularga shuni qil.”
34Shunday qilib, Abimalek va uning barcha odamlari tunda yoʻlga chiqib, toʻrt guruhga boʻlinib, Shakamga qarshi pistirmada yotishdi. 35Ebed oʻgʻli Gaal tashqariga chiqib, shahar darvozasi ogʻzida turdi; Abimalek va u bilan birga boʻlgan odamlar pistirmadan turishdi.
36Gaal odamlarni koʻrib, Zabulga dedi: “Qara, togʻ choʻqqilaridan odamlar tushib kelyapti!” Zabul esa: “Sen togʻlarning soyasini odam deb koʻryapsan”, — dedi.
37Gaal yana gapirdi: “Qara, mamlakatning oʻrtasidan odamlar tushib kelyapti, bir guruh esa Folbinlar emani tomonidan kelyapti.”
38Shunda Zabul unga dedi: “Endi gerdayishlaring qani — «Abimalek kim boʻlibdiki, biz unga xizmat qilsak?» degan sen emasmiding? Bular sen mensimagan odamlar emasmi? Endi chiqib, ular bilan jang qil!”
39Shunday qilib, Gaal Shakam aholisiga bosh boʻlib chiqdi va Abimalek bilan jang qildi. 40Ammo Abimalek uni quvdi, Gaal esa uning oldidan qochdi va darvoza ogʻzigacha koʻplab kishilar yarador boʻlib yiqildi. 41Abimalek Arumada qoldi, Zabul esa Gaal va uning birodarlarini Shakamdan haydab chiqardi, shuning uchun ular u yerda yashay olmay qolishdi. 42Ertasi kuni odamlar dalalarga chiqishdi va bu haqda Abimalekka xabar berildi. 43U oʻz odamlarini olib, ularni uch guruhga boʻldi va dalalarda pistirma qurdi. Odamlar shahardan chiqayotganini koʻrgach, ularga qarshi koʻtarilib, ularni qirib tashladi. 44Abimalek oʻz guruhi bilan oldinga otilib, shahar darvozasi ogʻzida turib oldi, qolgan ikki guruh esa dalalardagi hammaning ustiga tashlanib, ularni qirib tashladi. 45Abimalek oʻsha kuni kun boʻyi shaharga qarshi jang qildi, uni egalladi, aholisini oʻldirdi, shaharni vayron qildi va uni tuz sepib tashladi. b b v45 Fath etilgan shaharga tuz sepish qadimiy laʼnatlash marosimi boʻlgan — bu tuproq hosilsiz qolishi va u joy boshqa hech qachon qaytadan qurilmasligi uchun belgi edi.
46Buni eshitib, Shakam minorasining barcha boshliqlari El-Berit ibodatxonasining mustahkam qoʻrgʻoniga kirishdi. 47Shakam minorasining barcha boshliqlari oʻsha yerga yigʻilgani Abimalekka xabar qilindi. 48Shunda u butun odamlari bilan birga Zalmon togʻiga chiqdi. U qoʻliga boltani olib, bir shox-shabba kesdi, uni koʻtarib, yelkasiga qoʻydi va oʻz odamlariga dedi: “Tez boʻlinglar, men nima qilganimni koʻrgan boʻlsangiz, sizlar ham shuni qilinglar!” 49Shunday qilib, hamma shox-shabba kesib, Abimalekning ketidan ergashdi, ularni qoʻrgʻonga tirab qoʻyishdi va ichidagilarning ustida uni oʻtda yoqib yuborishdi. Shakam minorasidagi odamlar ham halok boʻlishdi — qariyb ming erkagu ayol.
50Soʻng Abimalek Tebesga borib, unga qarshi qarorgoh qurdi va uni egalladi. 51Shahar ichida mustahkam bir minora bor edi; barcha erkagu ayollar — shaharning hamma boshliqlari — oʻsha yerga qochib, oʻzlarini ichkaridan bekitib olishdi va minoraning tomiga chiqishdi. 52Abimalek minora oldiga yetib kelib, unga hujum qildi va uni yoqib yuborish uchun eshigiga yaqinlashdi. 53Ammo bir ayol tegirmonning ustki toshini Abimalekning boshiga tashlab, uning kallasini yanchib tashladi. 54U darhol qurolbardorini chaqirib: “Qilichingni sugʻur-da, meni oʻldir, aks holda men haqimda: «Uni bir ayol oʻldirdi», — deyishmasin”, — dedi. Shunda yigit uni qilichdan oʻtkazdi va u jon berdi.
55Isroil odamlari Abimalekning oʻlganini koʻrishgach, hammasi oʻz uylariga qaytib ketishdi. 56Abimalek yetmishta birodarini oʻldirib, otasiga qilgan yovuzligining jazosini Otamiz unga ana shunday qaytardi. 57Otamiz Shakam odamlarining barcha yovuzligini oʻz boshlariga qaytardi va Yerubbaal oʻgʻli Yoʻtomning laʼnati ularning ustiga tushdi.