જે ટકે છે
ઉજાણી કરતાં અંતિમવિધિ સારી, કારણ કે જીવતા લોકો મરણને હૃદયમાં ઉતારે છે. ખુશામત કરતાં ઠપકો સારો, અહંકાર કરતાં ધીરજ સારી, અને કોઈ પણ દિશાનો અતિરેક માણસનો નાશ કરે છે. ઉપદેશકે જ્ઞાનની શોધ કરી અને કબૂલ કરે છે કે તે તેની પહોંચથી દૂર જ રહ્યું: ઈશ્વરે માણસોને સીધા બનાવ્યા; તેઓએ યુક્તિઓ શોધી કાઢી.
7 1સુગંધી અત્તર કરતાં સારું નામ વધારે સારું છે, અને જન્મના દિવસ કરતાં મૃત્યુનો દિવસ વધારે સારો છે. 2ઉજવણીના ઘરમાં જવા કરતાં શોકના ઘરમાં જવું સારું છે, કારણ, એ જ સૌનો અંત છે, અને જીવતાઓએ એ વાત હૃદયમાં ધારી રાખવી જોઈએ. 3હાસ્ય કરતાં શોક વધારે સારો છે, કારણ, ઉદાસ ચહેરો હૃદયને માટે સારો છે. 4જ્ઞાનીઓનું હૃદય શોકના ઘરમાં હોય છે, પણ મૂર્ખોનું હૃદય મોજશોખના ઘરમાં હોય છે. 5મૂર્ખોનું ગીત સાંભળવા કરતાં જ્ઞાનીની ઠપકો સાંભળવી સારી છે. 6કારણ, હાંડલા નીચે બળતા કાંટાના કડકડાટ જેવું જ મૂર્ખનું હાસ્ય છે. એય ક્ષણિક છે. 7ખરેખર જુલમ જ્ઞાનીને મૂર્ખ બનાવી દે છે, અને લાંચ હૃદયને ભ્રષ્ટ કરે છે. 8કોઈ વાતના આરંભ કરતાં તેનો અંત વધારે સારો છે, અને ઘમંડી મન કરતાં ધીરજવાળું મન વધારે સારું છે. 9ગુસ્સે થવામાં તારા મનમાં ઉતાવળો ન થા, કારણ, ગુસ્સો મૂર્ખોના ખોળામાં વાસો કરે છે. 10એમ ન કહે કે, “આ દિવસો કરતાં અગાઉના દિવસો કેમ સારા હતા?” કારણ, આ તું જ્ઞાનથી પૂછતો નથી. 11વારસા સાથે જ્ઞાન સારું છે, અને સૂર્ય જોનારાઓ માટે લાભદાયક છે. a a v11 ‘સૂર્ય જોનારાઓ’ એ જીવતાઓ માટેની — જેઓ હજુ જીવે છે તેઓ માટેની — હિબ્રૂ અભિવ્યક્તિ છે. 12કારણ, જેમ પૈસો આશ્રય છે, તેમ જ્ઞાન પણ આશ્રય છે, પણ જ્ઞાનનો લાભ આ છે: જેની પાસે જ્ઞાન છે તેના જીવનને તે બચાવી રાખે છે. 13ઈશ્વરનું કાર્ય વિચારી જો: જેને તેમણે વાંકું બનાવ્યું છે તેને કોણ સીધું કરી શકે? 14સમૃદ્ધિના દિવસે આનંદ કર, અને વિપત્તિના દિવસે વિચાર કર: ઈશ્વરે આ બન્ને એક સરખાં જ બનાવ્યાં છે, જેથી કોઈ માણસ પોતાની પાછળ શું આવશે તે કશું જાણી શકે નહિ.
15મારા ક્ષણિક દિવસોમાં મેં આ બધું જોયું છે: એક નેક માણસ પોતાની નેકીમાં મરી જતો, અને એક દુષ્ટ માણસ પોતાની દુષ્ટતામાં લાંબું જીવતો. 16વધારે પડતો નેક ન થા, અને પોતાને વધારે પડતો જ્ઞાની ન બનાવ; તું પોતાનો નાશ શા માટે કરે? 17વધારે પડતો દુષ્ટ ન થા, અને મૂર્ખ ન થા—પોતાના સમય અગાઉ શા માટે મરે? 18આ વાતને પકડી રાખવી સારી છે, અને પેલીને પણ છોડી ન દેવી સારી છે, કારણ, જે ઈશ્વરનો ભય રાખે છે તે બન્નેમાંથી પાર ઊતરે છે. 19જ્ઞાન જ્ઞાની માણસને શહેરમાંના દસ અધિકારીઓ કરતાં વધારે બળવાન બનાવે છે. 20ખરેખર પૃથ્વી પર એવો કોઈ નેક માણસ નથી જે સારું કરે અને કદી પાપ ન કરે. 21વળી, લોકો જે કંઈ બોલે તે બધું હૃદયમાં ધારી ન રાખ, રખેને તું તારા ચાકરને તને શાપ દેતો સાંભળે, 22કારણ, તારું પોતાનું હૃદય જાણે છે કે ઘણી વાર તેં પોતે પણ બીજાઓને શાપ દીધો છે. 23મેં જ્ઞાનથી આ બધાની પરીક્ષા કરી. મેં કહ્યું, “હું જ્ઞાની થવા મક્કમ છું”—પણ એ મારી પહોંચ બહાર હતું. 24જે કંઈ અસ્તિત્વમાં છે તે દૂર છે અને ઊંડું છે, ઘણું ઊંડું છે—એને કોણ શોધી શકે? 25જ્ઞાન તથા વસ્તુઓના સરવાળાને જાણવા, તપાસવા અને શોધવા, અને મૂર્ખતાની દુષ્ટતા તથા ગાંડપણરૂપી મૂર્ખતાને જાણવા મેં મારું હૃદય લગાડ્યું. 26મૃત્યુ કરતાં વધારે કડવી સ્ત્રી મને જડે છે: તેનું હૃદય ફાંદા તથા જાળ છે, તેના હાથ સાંકળ છે. ઈશ્વરની નજરમાં જે સારો છે તે તેનાથી બચી જાય છે; પણ પાપી તેની પકડમાં આવી જાય છે.
27ઉપદેશક કહે છે, “જો, મને આ જડ્યું છે, સરવાળો કાઢવા એક સાથે બીજું ઉમેરતાં ઉમેરતાં, 28જેને મારો જીવ શોધ્યા જ કરતો હતો પણ જડ્યું નહિ. હજારમાંથી એક પુરુષ મને જડ્યો, પણ આ બધાંમાંથી એક સ્ત્રી મને જડી નહિ. 29જો, એકલું આ મને જડ્યું છે: ઈશ્વરે માનવજાતને પ્રામાણિક બનાવી, પણ તેઓએ ઘણી યુક્તિઓ શોધી કાઢી.”