Boqiy qoladigani
Ziyofatdan koʻra motam yaxshiroq, chunki tiriklar oʻlimni yuragiga oladi. Tanbeh xushomaddan, sabr kibrdan yaxshiroq, har ikki tomondagi haddan oshishlar esa insonni halok qiladi. Voiz donolikni izladi va u oʻzidan uzoqda qolganini tan oladi: Xudo odamlarni toʻgʻri qilib yaratdi; ular esa hiyla-nayranglar oʻylab topdilar.
7 1Yaxshi nom qimmatbaho atirdan afzaldir, oʻlim kuni esa tugʻilgan kundan afzaldir. 2Motam uyiga borish bazm uyiga borishdan afzaldir, chunki bu har bir insonning oxiridir, tiriklar esa buni koʻngilga tugib qoʻyishsin. 3Gʻam-qaygʻu kulgidan afzaldir, chunki gʻamgin chehra yurak uchun yaxshidir. 4Dononing qalbi motam uyida, ahmoqlarning qalbi esa aysh-ishrat uyidadir. 5Dononing tanbehini eshitish ahmoqlarning qoʻshigʻini eshitishdan afzaldir. 6Chunki qozon ostidagi tikanlarning chirsillashi qanday boʻlsa, ahmoqning kulgisi ham shunga oʻxshaydi. Bu ham oʻtkinchidir. 7Albatta, zulm dono insonni ahmoqqa aylantiradi, pora esa qalbni buzadi. 8Ishning oxiri uning boshlanishidan afzaldir, sabrli ruh esa magʻrur ruhdan afzaldir. 9Gʻazablanishga ruhingda shoshma, chunki gʻazab ahmoqlarning bagʻrida makon tutadi. 10“Nega avvalgi kunlar bulardan yaxshi edi?” dema. Chunki buni soʻraganing donolikdan emas. 11Donolik meros bilan birga yaxshidir, quyoshni koʻrganlar uchun u foydadir. a a v11 “Quyoshni koʻrganlar” — tiriklarni, yaʼni hali hayot boʻlganlarni anglatuvchi ibroniycha iboradir. 12Chunki donolik ham, xuddi pul kabi, boshpanadir. Lekin bilimning afzalligi shundaki: donolik unga ega boʻlgan kishining hayotini saqlaydi. 13Xudoning ishiga nazar sol: U egri qilgan narsani kim toʻgʻrilay oladi? 14Farovonlik kunida quvon, kulfat kunida esa oʻyla: Xudo buni ham, uni ham yaratdi, toki inson oʻzidan keyin nima boʻlishini bila olmasin.
15Oʻtkinchi kunlarimda men hammasini koʻrdim: solih odam oʻz solihligida halok boʻlmoqda, fosiq odam esa oʻz yovuzligida uzoq umr koʻrmoqda. 16Oʻzingni haddan tashqari solih tutma va oʻzingni haddan ortiq dono qilma; nega oʻzingni halok qilasan? 17Haddan ziyod fosiq boʻlma va ahmoq boʻlma — nega oʻz vaqtingdan avval oʻlasan? 18Bunisidan mahkam ushlaganing, unisini ham qoʻlingdan chiqarmaganing yaxshi, chunki Xudodan qoʻrqadigan kishi ikkisidan ham omon-eson chiqadi. 19Donolik dono insonni shaharda hukmronlik qiladigan oʻnta hokimdan ham kuchliroq qiladi. 20Albatta, yer yuzida yaxshilik qiladigan va hech qachon gunoh qilmaydigan birorta solih inson yoʻq. 21Shuningdek, odamlar aytgan har bir soʻzni koʻnglingga olaverma, aks holda xizmatkoring seni qargʻayotganini eshitib qolishing mumkin, 22chunki oʻz yuraging biladiki, sen ham koʻp marta oʻzgalarni qargʻagansan. 23Men bularning barchasini donolik bilan sinab koʻrdim. “Dono boʻlaman” dedim, lekin bu mendan yiroq edi. 24Mavjud boʻlgan har narsa yiroq va chuqur, juda chuqurdir — uni kim kashf eta oladi? 25Men donolik va narsalarning mohiyatini bilish, oʻrganish va izlashga, ahmoqlikning yovuzligini hamda telbalik boʻlgan ahmoqlikni anglashga koʻngil qoʻydim. 26Men ayolni oʻlimdan ham achchiqroq deb bildim: uning qalbi tuzoq va toʻr, qoʻllari esa kishandir. Xudo oldida yaxshi boʻlgan kishi undan qutuladi, gunohkor esa uning changaliga tushadi.
27“Mana, men buni topdim, — deydi Muallim, — mohiyatni topish uchun birini biriga qoʻshib bordim, 28jonim buni tinimsiz izladi, lekin topmadi. Ming kishi orasidan bir erkakni topdim, ammo bularning barchasi orasidan bir ayolni topmadim. 29Mana, men faqat shuni topdim: Xudo insonni toʻgʻri qilib yaratdi, biroq ular koʻplab hiyla-nayranglar izladilar.”