જ્ઞાન ચહેરાને તેજસ્વી કરે છે

મન ફાવે તેમ કરનાર રાજા આગળ ડહાપણ સાવધ રહેવાની સલાહ આપે છે. પવન પર કે મરણના દિવસ પર કોઈનો કાબૂ નથી. સજામાં વિલંબ થાય ત્યારે દુષ્ટતાને હિંમત મળે છે, અને દુષ્ટોને જે મળવું જોઈએ તે ઘણી વાર ન્યાયીઓને મળે છે. ઉપદેશક આનંદ માણવાની ભલામણ કરે છે, અને સ્વીકારે છે કે ઈશ્વરનું કાર્ય શોધી શકાતું નથી.

અધ્યાય 8.

જ્ઞાની જેવું કોણ છે? કોઈ વાતનો અર્થ કોણ જાણે છે? માણસનું જ્ઞાન તેના ચહેરાને તેજસ્વી કરે છે; તેના ચહેરાની કઠોરતા બદલાઈ જાય છે.

હું કહું છું, ઈશ્વર આગળ લીધેલા તારા સમના કારણે રાજાની આજ્ઞા પાળ.

રાજાની સત્તા સાથે કેવી રીતે વર્તવું

તેની હજૂરમાંથી જવાની ઉતાવળ ન કર, કે દુષ્ટ કાર્યમાં ઊભો ન રહે—રાજા પોતાને ગમે તે કરે છે. કારણ, રાજાના વચનમાં સર્વોચ્ચ અધિકાર છે, અને તેને કોણ કહી શકે, “તું શું કરે છે?” આજ્ઞા પાળનારને કશી હાનિ થતી નથી; જ્ઞાની હૃદય સમય તથા રીત જાણે છે. દરેક વાતનો પોતાનો સમય તથા રીત હોય છે, જોકે માણસની મુશ્કેલી તેના પર ભારે પડે છે. કારણ, શું થવાનું છે તે કોઈ જાણતું નથી, અને તે કેવું હશે એ તેને કોણ કહી શકે? પવનને રોકી રાખવા તેના પર કોઈનું નિયંત્રણ નથી, તેમ મરણના દિવસ પર પણ નથી. એ યુદ્ધમાંથી કોઈને મુક્તિ મળતી નથી, અને દુષ્ટતા આચરનારાઓને દુષ્ટતા બચાવી શકતી નથી. આ બધું મેં જોયું, સૂર્ય નીચે થતા દરેક કાર્ય પર મેં મારું હૃદય લગાડ્યું—એવો સમય જ્યારે એક માણસે બીજા પર તેની હાનિ માટે અધિકાર ચલાવ્યો.

જ્યારે ન્યાય મોડો લાગે છે

પછી મેં દુષ્ટોને દફનાવેલા તથા વિશ્રામમાં મૂકેલા જોયા; તેઓ પવિત્ર સ્થાનમાંથી આવતા-જતા હતા અને જે નગરમાં તેઓએ એમ કર્યું હતું ત્યાં તેમની પ્રશંસા થતી હતી. આ પણ ક્ષણિક છે. ^a દુષ્ટ કાર્યની સજા જલદી અમલમાં મૂકાતી નથી, તેથી માણસોનાં હૃદય દુષ્ટતા કરવા પર પૂરેપૂરાં મંડી પડે છે. જોકે પાપી સો વાર દુષ્ટતા કરે અને તોપણ લાંબું જીવે, તોપણ હું જાણું છું કે જેઓ ઈશ્વરનો ભય રાખે છે, જેઓ તેમની આગળ ભય રાખે છે, તેઓનું ભલું થશે. દુષ્ટનું ભલું થશે નહિ, તેમ છાયાની જેમ તેના દિવસો લંબાશે નહિ, કારણ તે ઈશ્વરનો ભય રાખતો નથી.

પૃથ્વી પર એક ક્ષણિક બાબત બને છે: નેક લોકોને દુષ્ટોને જે મળવું જોઈએ તે મળે છે, અને દુષ્ટ લોકોને નેકોને જે મળવું જોઈએ તે મળે છે. મેં કહ્યું કે આ પણ ક્ષણિક છે. તેથી મેં આનંદની પ્રશંસા કરી: સૂર્ય નીચે માણસ માટે ખાવા, પીવા તથા આનંદ કરવા કરતાં સારું બીજું કશું નથી. ઈશ્વરે તેને સૂર્ય નીચે આપેલા જીવનના દિવસોમાં, તેની મહેનત દરમિયાન, આ તેની સાથે રહે છે.

જ્યારે મેં જ્ઞાન જાણવા તથા પૃથ્વી પર થતું કામ જોવા મારું હૃદય લગાડ્યું, જોકે માણસની આંખો રાતદિવસ ઊંઘ જોતી નથી. ત્યારે મેં ઈશ્વરનું સર્વ કાર્ય જોયું: સૂર્ય નીચે થતું કાર્ય કોઈ શોધી શકતું નથી. ગમે તેટલી મહેનતથી શોધે તોપણ તે તેમને મળતું નથી; જ્ઞાની પોતે જાણે છે એમ દાવો કરે તોપણ તેઓ તે શોધી શકતા નથી.