داوران 11

11 ¹یِفتاح جِلعادی جنگاوری دلیر بود، اما پسر زنی روسپی. جِلعاد پدر او بود. ²همسر جِلعاد نیز برایش پسرانی زایید. چون بزرگ شدند، یِفتاح را بیرون راندند و گفتند: «تو در خانهٔ پدرمان ارثی نخواهی برد، زیرا پسر زنی دیگری.» ³پس یِفتاح از برادرانش گریخت و در سرزمین طوب ساکن شد، و اوباش گِرد او جمع شدند و همراهش بیرون می‌رفتند.

⁴چندی بعد، عمّونیان با اسرائیل به جنگ برخاستند. ⁵و چون عمّونیان با اسرائیل جنگیدند، مشایخ جِلعاد رفتند تا یِفتاح را از سرزمین طوب بیاورند. ⁶به یِفتاح گفتند: «بیا و فرماندهٔ ما باش تا با عمّونیان بجنگیم.»

⁷یِفتاح به مشایخ جِلعاد گفت: «مگر شما از من نفرت نداشتید و مرا از خانهٔ پدرم بیرون نراندید؟ حال که در تنگی افتاده‌اید، چرا نزد من می‌آیید؟»

⁸مشایخ جِلعاد به یِفتاح پاسخ دادند: «از همین روست که اکنون نزد تو بازگشته‌ایم: بیا و همراه ما با عمّونیان بجنگ، و بر همهٔ ساکنان جِلعاد سرور ما خواهی بود.»

⁹یِفتاح به مشایخ جِلعاد گفت: «اگر مرا برای جنگ با عمّونیان بازگردانید و پدر ما آنان را به دستم بسپارد، سرور شما خواهم بود.»

¹⁰مشایخ جِلعاد به یِفتاح گفتند: «پدر ما میان ما شاهد باد اگر درست به آنچه گفتی عمل نکنیم.»

¹¹پس یِفتاح با مشایخ جِلعاد رفت، و قوم او را سرور و فرماندهٔ خود ساختند. و یِفتاح همهٔ سخنان خود را در مِصفه به حضور پدر ما بیان کرد.

¹²آنگاه یِفتاح قاصدانی نزد پادشاه عمّون فرستاد و گفت: «میان من و تو چیست که به جنگ سرزمین من آمده‌ای؟»

¹³پادشاه عمّون به قاصدان یِفتاح گفت: «چون اسرائیل هنگام برآمدن از مصر، سرزمین مرا از اَرنون تا یَبّوق و تا اردن گرفت، اکنون آن را به‌سلامت بازگردان.»

¹⁴یِفتاح بار دیگر قاصدانی نزد پادشاه عمّونیان فرستاد، ¹⁵و به او گفت: «یِفتاح چنین می‌گوید: اسرائیل هیچ سرزمینی از موآب یا عمّون نگرفت. ¹⁶زیرا چون اسرائیل از مصر برآمد، از بیابان تا دریای سرخ گذشت و به قادِش رسید. ¹⁷آنگاه اسرائیل قاصدانی نزد پادشاه اَدوم فرستاد و گفت: ‹خواهش می‌کنیم بگذار از سرزمین تو بگذریم،› اما او گوش نداد. نیز نزد پادشاه موآب فرستاد، ولی او نپذیرفت. پس اسرائیل در قادِش ماند. ¹⁸سپس از بیابان گذشتند و اَدوم و موآب را دور زدند و به سمت خاور موآب رسیدند و آن سوی اَرنون اردو زدند، اما به قلمرو موآب داخل نشدند، زیرا اَرنون مرز موآب بود. ¹⁹آنگاه اسرائیل قاصدانی نزد سیحون، پادشاه اَموریان، پادشاه حِشبون فرستاد و گفت: ‹بگذار از سرزمین تو بگذریم تا به جای خود برسیم.› ²⁰اما سیحون اطمینان نکرد که به اسرائیل بگذارد از قلمرواش عبور کند؛ بلکه تمام قوم خود را گرد آورد و در یاهَص اردو زد و با اسرائیل جنگید. ²¹آنگاه پدر ما، خدای اسرائیل، سیحون و تمام قومش را به دست اسرائیل سپرد، و ایشان آنان را شکست دادند و تمام سرزمین اَموریانِ آن دیار را تصرف کردند. ²²پس تمام سرزمین اَموریان را از اَرنون تا یَبّوق و از بیابان تا اردن تصرف کردند. ²³اکنون که پدر ما، خدای اسرائیل، اَموریان را از پیش روی قوم خود اسرائیل بیرون رانده است، آیا تو باید آن را تصرف کنی؟ ²⁴آیا آنچه را که خدایت کِموش به تو می‌بخشد تصرف نمی‌کنی؟ پس ما نیز هر آنچه را پدر ما از پیش روی ما بیرون رانده است، تصرف خواهیم کرد. ²⁵آیا تو از بالاق، پسر صِفّور، پادشاه موآب، بهتری؟ آیا او هرگز با اسرائیل نزاع کرد یا با ایشان جنگید؟ ²⁶سیصد سال اسرائیل در حِشبون و روستاهایش، در عَروعیر و روستاهایش و در همهٔ شهرهای کنارهٔ اَرنون ساکن بود. پس چرا در آن مدت آنها را پس نگرفتید؟ ²⁷من در حق تو خطا نکرده‌ام، بلکه تو با جنگیدن بر من، به من بدی می‌کنی. باشد که پدر ما، آن داور، امروز میان پسران اسرائیل و پسران عمّون داوری کند.»

²⁸اما پادشاه عمّونیان به پیامی که یِفتاح برایش فرستاد اعتنا نکرد.

روح پدر و نذری غم‌انگیز

²⁹آنگاه روح پدر ما بر یِفتاح آمد. او از جِلعاد و مَنَسی گذشت، و از مِصفهٔ جِلعاد عبور کرد، و از مِصفهٔ جِلعاد به‌سوی عمّونیان پیش رفت.

³⁰و یِفتاح برای پدر ما نذری کرد و گفت: «اگر عمّونیان را به دستم بسپاری، ³¹هر آنچه از درهای خانه‌ام به استقبالم بیرون آید، آنگاه که به‌سلامت از عمّونیان بازگردم، از آنِ پدر ما خواهد بود و آن را همچون قربانی سوختنی تقدیم خواهم کرد.»

³²پس یِفتاح به‌سوی عمّونیان گذشت تا با آنان بجنگد، و پدر ما آنان را به دستش سپرد. ³³و او آنان را از عَروعیر تا نزدیکی مِنّیت شکست داد — بیست شهر — و تا آبِل‌کِرامیم، شکستی بس بزرگ. پس عمّون در برابر اسرائیل مغلوب شد.

³⁴یِفتاح به خانهٔ خود در مِصفه آمد، و اینک دخترش با دف و رقص به استقبالش بیرون آمد؛ او یگانه فرزندش بود و جز او پسر یا دختری نداشت. ³⁵چون او را دید، جامهٔ خود را چاک زد و گفت: «آه، ای دخترم، مرا به خاک نشاندی و مایهٔ اندوهم گشتی، زیرا دهان خود را به‌سوی پدر ما گشوده‌ام و نمی‌توانم آن را پس گیرم.»

³⁶دختر به او گفت: «ای پدرم، تو به پدر ما نذر کرده‌ای؛ پس همان‌گونه که وعده دادی با من عمل کن، چراکه پدر ما تو را از دشمنانت، عمّونیان، انتقام گرفت.» ³⁷و به پدرش گفت: «تنها این یک خواهش برایم برآورده شود: دو ماه مرا مهلت ده تا به کوه‌ها فرو روم و همراه دخترانِ همدمم بر بکارت خویش بگریم.»

³⁸او گفت: «برو،» و او را برای دو ماه فرستاد. پس او با دوستانش رفت و بر کوه‌ها بر بکارت خویش گریست. ³⁹پس از دو ماه نزد پدرش بازگشت، و او نذری را که کرده بود بر وی به‌جا آورد. و او مردی نشناخته بود. و در اسرائیل رسمی پدید آمد، ⁴⁰که هر سال دختران اسرائیل بیرون می‌روند تا دختر یِفتاح جِلعادی را یاد کنند، چهار روز در سال.