ڇپيل
ڪتاب

ايوب جو پاڪ دليءَ جو قسم

ايوب هڪ قسم سان پڄاڻي ڪري ٿو، پنهنجي زندگي شيءِ شيءِ ڪري کولي ٿو: نه شهوت، نه ڪوڙ، نه ڪنهن نوڪر کي انصاف کان انڪار، نه اڪيلي کائڻ جڏهن ڪو يتيم بکيو هو، نه سون تي ڀروسو. هو ان تي صحيح ڪري ٿو ۽ فرد جرم جو مطالبو ڪري ٿو. پوءِ سندس لفظ بس رڪجي وڃن ٿا.

باب 31.

”مون پنهنجين اکين سان عهد ڪيو هو؛ تہ پوءِ ڪنهن ڪنواريءَ ڏانهن ڪيئن نهاريان ها؟ ڇاڪاڻ تہ مٿئين خدا وٽان مون کي ڪهڙو حصو ملي ها، بلندين تي رهندڙ قادر مطلق وٽان ڪهڙو ورثو؟ ڇا ناانصافن لاءِ آفت، ۽ بدي ڪندڙن لاءِ تباهي ناهي؟ ڇا هو منهنجين واٽن کي نہ ٿو ڏسي، ۽ منهنجو هر قدم نہ ٿو ڳڻي؟

”جيڪڏهن مون ڪوڙ ۾ زندگي گذاري آهي، ۽ منهنجو پير ٺڳيءَ ڏانهن ڊوڙيو آهي، تہ هو مون کي سچي ترازو ۾ توري، ۽ خدا منهنجي ديانتداري کي ڄاڻي، جيڪڏهن منهنجا قدم واٽ کان ڦري ويا آهن، ۽ منهنجي دل منهنجين اکين جي پٺيان لڳي آهي، ۽ منهنجن هٿن کي ڪو داغ لڳو آهي، تہ آءٌ پوکيان ۽ ٻيو ڪو کائي، ۽ منهنجي پوکيل ۾ جيڪو اُڀري سو پٽجي وڃي.

”جيڪڏهن منهنجي دل ڪنهن عورت تي لڀجي وئي آهي، ۽ مون پنهنجي پاڙيسريءَ جي در تي گهات ڪئي آهي، تہ منهنجي زال ڪنهن ٻئي مرد جي خدمت ڪري، ۽ ٻيا ساڻس سمهن. ڇاڪاڻ تہ اها شرمناڪ بدڪاري ٿيندي، سزا جي لائق گناهه؛ ڇاڪاڻ تہ اها اهڙي باهه آهي جيڪا هلاڪت تائين ساڙي ٿي، ۽ منهنجي سڄي پيداوار کي ساڙي ڇڏيندي.

”جيڪڏهن مون پنهنجي نوڪر يا نوڪرياڻيءَ کي، هنن جي مون تي شڪايت ڪرڻ مهل، انصاف ڏيڻ کان انڪار ڪيو آهي، تہ جڏهن خدا اُٿندو تڏهن آءٌ ڇا ڪندس؟ جڏهن هو مون کان حساب وٺندو، تڏهن کيس ڇا جواب ڏيندس؟ ڇا جنهن مون کي پيٽ ۾ ٺاهيو، تنهن منهنجي نوڪر کي بہ نہ ٺاهيو؟ ڇا انهيءَ ئي اسان ٻنهي کي پيٽ ۾ نہ جوڙيو؟

”جيڪڏهن مون غريبن کي سندن گهرج کان محروم رکيو آهي، يا بيوه جي اکين کي ٿڪجڻ ڏنو آهي، يا پنهنجي ماني اڪيلي کاڌي آهي، جڏهن تہ يتيم بکيو رهيو آهي، جيتوڻيڪ جوانيءَ کان مون هن کي پيءُ وانگر پاليو، ۽ ماءُ جي پيٽ کان بيوه جي رهنمائي ڪئي، جيڪڏهن مون ڪنهن کي ڪپڙي نہ هئڻ سبب هلاڪ ٿيندي، يا ڪنهن محتاج کي ڍڪ کان سواءِ ڏٺو آهي، جيڪڏهن هن جي سڄي وجود مون کي منهنجين رڍن جي اون سان گرم ڪرڻ تي دعا نہ ڏني آهي، جيڪڏهن مون يتيم تي پنهنجو هٿ کنيو آهي، ڇاڪاڻ تہ مون عدالت ۾ پنهنجو سهارو ڏٺو هو، تہ منهنجو ڪلهو پنهنجي هڏي کان ڌار ٿي وڃي، ۽ منهنجي ٻانهن جوڙ وٽان ڀڄي پوي. ڇاڪاڻ تہ خدا جي آفت مون لاءِ خوف جو سبب هئي، ۽ سندس عظمت اڳيان آءٌ ڪجهه بہ ڪري نہ ٿي سگهيس.

”جيڪڏهن مون سون کي پنهنجو ڀروسو بڻايو آهي، يا خالص سون کي چيو آهي تہ ’تون منهنجو سهارو آهين،‘ جيڪڏهن مون ان تي خوشي ڪئي آهي تہ منهنجي دولت وڏي هئي، ۽ منهنجي هٿ ايترو گهڻو ڪمايو آهي، جيڪڏهن مون سج کي چمڪندي، يا چنڊ کي شان سان هلندي ڏٺو آهي، ايتري قدر جو منهنجي دل ڳجهي طرح لڀجي وئي هجي، ۽ منهنجي هٿ پوڄا ۾ کين چمي اُڏائي هجي، تہ اهو بہ سزا جي لائق گناهه ٿيندو، ڇاڪاڻ تہ مون مٿئين خدا سان ٺڳي ڪئي هجي ها.

”جيڪڏهن مون کان نفرت ڪندڙ جي تباهيءَ تي خوش ٿيو آهيان، يا جڏهن کيس نقصان پهتو تہ خوشيءَ ۾ ٽپا ڏنا آهن. مون پنهنجي وات کي ڪڏهن بہ گناهه ڪرڻ نہ ڏنو، تہ سندس جان تي لعنت گهري، جيڪڏهن منهنجي گهر جي ماڻهن ڪڏهن نہ چيو آهي تہ ’ڪير آهي جيڪو سندس ماني تان نہ ڍاپيو؟‘، ڪنهن پرديسيءَ ڪڏهن بہ رات گهٽيءَ ۾ نہ گذاري، ڇاڪاڻ تہ مون مسافر لاءِ پنهنجا در کوليا. جيڪڏهن مون ٻين وانگر پنهنجا گناهه ڍڪيا آهن، ۽ پنهنجو ڏوهه دل ۾ لڪايو آهي، ڇاڪاڻ تہ آءٌ ميڙ کان ايترو ڊڄندو هوس، ۽ ڪٽنبن جي حقارت مون کي ايتري ڊيڄاريندي هئي، جو آءٌ چپ ٿي ويس ۽ ٻاهر نہ نڪتس.

”اي ڪاش! ڪو مون کي ٻڌي! هي منهنجو دستخط آهي— قادر مطلق مون کي جواب ڏئي! منهنجو مدعي پنهنجو الزام نامو لکي! ضرور آءٌ اهو پنهنجي ڪلهي تي کڻان ها، ۽ تاج وانگر پاڻ سان ٻڌان ها. آءٌ کيس پنهنجي هر قدم جو حساب ڏيان ها؛ شهزادي وانگر سندس ويجهو وڃان ها.

”جيڪڏهن منهنجي زمين مون خلاف دانهن ڪئي آهي، ۽ سندس هر جون ليڪون گڏجي روئيون آهن، جيڪڏهن مون سندس پيداوار بنا قيمت کاڌي آهي، يا سندس مالڪن جو ساهه ڪڍي ڇڏيو آهي، تہ ڪڻڪ جي بدران ڪنڊا اُڀرن، ۽ جَوَ جي بدران بدبودار گاهه اُڀري.“ ايوب جا ڪلام پورا ٿيا.